WSJ: ABD ara seçimler sonrası İran'ı yeniden vurabilir

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre ABD ve İsrail orduları, Tahran'ı müzakere masasına oturtmak amacıyla İran'a yönelik olası yeni bir saldırıya hazırlanıyor. Gazetenin görüştüğü bilgili kaynaklara göre ABD, Basra Körfezi'ndeki birçok Arap ülkesine, 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından kısa süreli ancak yoğun bir askeri kampanyaya hazırlıklı olmalarını iletti.

Diplomatik ve askeri kanallardan verilen mesajlar, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yeni ve kapsamlı bir askeri operasyon turu başlatmaya hazırlandığına dair artan işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor. Bu durum, Tahran'ı zayıflatma ve müzakereye zorlama hedefi nedeniyle çatışmanın önemli ölçüde tırmanmasına yol açabilir.

Askeri yığınak ve hazırlıklar

WSJ, ABD ordusunun İsrail'e hava savunmasını güçlendirmek için ek bir Patriot hava savunma sistemi gönderdiğini daha önce yazdığını hatırlattı. ABD ayrıca, olası bir tırmanma halinde tehlikeye girecek Orta Doğu üslerinden askerlerini çekti.

Bazı yetkililere göre bölgedeki ABD güçleri mühimmat stoklarını takviye ediyor; bombardıman uçakları ve savaş uçakları yeni saldırılar için hazırlanıyor. Ayrıca bölgede halihazırda faaliyet gösteren yaklaşık 20 savaş gemisinden oluşan filoya gelecek ay katılması beklenen bir ABD uçak gemisi vurucu grubu ile bir deniz piyadesi seferi birliği de hazır bekletiliyor. Bazı gemilerin aynı dönemde bölgeden çekilebileceği belirtiliyor.

WSJ'ye konuşan ve Başkan Donald Trump'a yakın kaynaklara göre Trump henüz saldırı emri vermedi; ancak seçimlerin ardından İran altyapısını ve nükleer tesislerini hedef alabilecek kapsamlı bir saldırıyı destekleme eğiliminde. Alternatif ise İran ile anlaşmaya varmak; ancak arabulucuların diplomatik çabaları sürse de şimdiye kadar kayda değer bir sonuç alınamadı.

Trump geçen hafta bir seçim mitinginde, 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail ortak bombardıman kampanyasına atıfta bulunarak "Bir küçük 'Epic Fury' operasyonu daha düzenleyebiliriz" dedi ve "Ya da anlaşmayı kabul ederler" diye ekledi.

Beyaz Saray, WSJ'nin sorularına yanıt olarak var olabilecek veya olmayabilecek hassas askeri planlar hakkında yorum yapmadığını bildirdi. Bir Beyaz Saray sözcüsü, "Başkan Trump, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak için tüm seçenekleri masada tutuyor" dedi. Başkan, ara seçimlerden önce İran'a saldırmayacağını söylemişti.

Hazırlıkların ve ilgili planların amacı, Trump'ın saldırı emri vermesi halinde ona seçenekler sunmak. Savunma Bakanlığı sözcüsüne göre bakanlığın görevi bu tür seçenekleri geliştirmek.

WSJ, İsrail'in de yeni bir saldırı planı hazırladığını ve hedefleri belirlediğini yazdı. Başbakan Benjamin Netanyahu, İran'ı zayıflatıp rejimi devirmeyi umarak saldırıların yeniden başlatılması çağrısında bulunuyor.

Hava saldırılarına dönüş, Trump yönetiminin mevcut ekonomik baskı stratejisinde bir değişiklik anlamına geliyor. Sıkı yaptırımlar ve deniz ablukası, İran'ın petrol satışını aylardır durdurdu, ülkenin hava bağlantılarının büyük bölümünü kapattı ve kara ticaretini azalttı. Bu da zaten hızla kötüleşen İran ekonomisindeki sorunları daha da derinleştirdi.

Foundation for Defense of Democracies düşünce kuruluşunun İran programı kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu, "Büyüyen bir tehdidi, örneğin yeniden tesis edilen bir füze kapasitesini vurma ihtiyacı doğarsa, Başkan Trump bunu kamuoyu önünde ve mümkün olduğunca ayrıntılı şekilde gerekçelendirmeli" dedi. "Aksi halde ABD'nin şu anda yaptırımlar ve ablukanın sürdürülmesiyle bir avantajı var. Bu çizgide kalınmalı."

Birçok analist, yeni saldırıların İran'ı teslim olmaya zorlamasının olası olmadığını düşünüyor. Savaşın en yoğun döneminde İran 20 binden fazla ABD ve İsrail saldırısını atlattı. Buna rağmen ülke Basra Körfezi'ndeki gemilere saldırmayı, ABD askerlerini ve savaş gemilerini hedef almayı ve müzakerelerde sert talepler öne sürmeyi sürdürdü.

İsrail askeri istihbaratının eski yetkilisi Danny Citrinowicz, "İsrail ve ABD'nin sürekli yaptığı en büyük hatalardan biri, İran'a yönelik bir saldırı dalgasının, kritik altyapının vurulması veya üst düzey yetkililerin ortadan kaldırılması da dahil, rejimi bir şekilde devirebileceği varsayımıdır" dedi. Ona göre yeni bombardıman, rejimi daha da sağlam bir şekilde pozisyonlarına yerleştirebilir ve füze ile nükleer programlarına bağlılığını artırabilir.

Öte yandan Citrinowicz, denetçilerin tesisleri kontrol edemediğini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (IAEA) İran'ın nükleer materyalleri başka yere taşımadığından emin olamadığını söyledi. ABD, İran'a denetçilerin geri dönmesine izin vermesi için baskı yapıyor; ancak Tahran buna karşı çıkıyor.

Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) savunma ve güvenlik analisti Seth Jones'a göre Trump, saldırılar kesin bir değişiklik getirmese bile yeni bir saldırı dalgasını zafer ilan etmek ve ardından ABD'nin askeri katılımını azaltmak için kullanabilir. Jones, "Hiçbir şeyin onların [İran'ın] nükleer programını kalıcı olarak geri püskürtebileceğine inanmıyorum" dedi. Ancak saldırılar Trump'a "geri çekilmeye başlama ve bu kez İran'ın nükleer programını yeniden durdurmayı başardık deme" imkânı verecekti.

İran, açık ve gizli kanallardan her türlü saldırıya bölgedeki Arap ülkelerinin ekonomik ve sivil hedeflerine kapsamlı vuruşlarla karşılık vereceği uyarısında bulundu. Tahran, savaş başlamadan önce de benzer tehditler savurmuş, ardından Basra Körfezi bölgesindeki ABD üslerini ve diplomatik temsilciliklerini, ayrıca enerji altyapısını ve havalimanlarını vurmuştu.

İran'ın olası karşılığı, ABD ve Basra Körfezi müttefiklerinin savaş sırasında İran'ın tekrarlanan saldırı dalgalarını püskürtme ihtiyacıyla azalan füze savunma stoklarını hızla takviye etmeye çalıştığı bir döneme denk geliyor. ABD ve İsrail'in verdiği hasara rağmen İran'ın elinde yüzlerce ila binlerce füze bulunuyor; ülke çatışmaların azaldığı dönemi savunma kapasitesini güçlendirmek ve yeni karşı saldırı planları hazırlamak için kullandı. Ülke, stoklarındaki parçalardan yeni balistik füzeler monte ediyor. İran'ın kapasitesini yeniden kazanma hızı İsrailli yetkilileri endişelendiriyor.

Orta Doğu arabulucuları yeni bir askeri operasyon dalgasını önlemek için İran ile müzakereleri yeniden başlatmaya çalışıyor. Şimdiye kadar elde edilen başarı sınırlı: ABD görüşmelerde İran'ın nükleer programının ele alınmasını talep ederken Tahran, müzakerelerin sürdürülmesi için sert koşullar öne sürüyor.

WSJ'nin aktardığı RBK-Ukrayna haberine göre ABD ordusunun İran'a karşı savaştaki harcamaları şimdiden 47 milyar doları aşıyor.