Tallinn'deki dev konut projesini koruma altındaki bitkiler durdurdu

Estonya'nın en büyük konut projelerinden biri, Tallinn'in merkezine 15 dakika mesafedeki Lahekalda bölgesinde, koruma altındaki bitkiler ve doğa korumacıların açtığı davalar nedeniyle sekteye uğradı. İnşaat şirketi Merko'nun geliştirdiği projede şu ana kadar 12 bina ve 500'den fazla konut tamamlandı; toplamda 25 bina ve yaklaşık 1000 konut hedefleniyor.

Ancak proje, Alp çayır otu (alpi nurmikas) adlı koruma altındaki bitki nedeniyle tartışmalı hale geldi. Estonya'da II. koruma kategorisinde yer alan bu bitki, 10-30 santimetre boyunda ve genellikle kayalık alanlarda yetişiyor. Doğa korumacı Indrek Hein, "Dikkat çekildi ki ihlal gerçekleşmiş. Bu koruma altındaki bitki, Alp çayır otu, burada geniş ölçüde sıyrıldı," dedi.

Merko gayrimenkul işleri müdürü Indrek Tarto ise "Doğa koruma objesinin koruma bölgesinde toprak depolama olayı araştırılıyor ve zarar verildiği belirtiliyor," diye konuştu.

Koruma altındaki türler ve hukuki süreç

Lahekalda projesi, 2000'li yılların başında Merko ve Nordecon tarafından satın alınan 17 hektarlık arazi üzerinde yer alıyor. Bölge için 30 yıl önce onaylanmış bir imar planı bulunuyor. 2006'da bölgede I. koruma kategorisindeki bir tür olan mägi-kadakkaer (dağ yulafı) keşfedilmiş ve alan koruma altına alınmıştı. Ancak 2015'te dönemin Çevre Bakanı Mati Raidma'nın emriyle koruma statüsü kaldırıldı. Doğa korumacılar bu kararı hâlâ sorguluyor.

2021'de Merko'nun yedinci ve sekizinci binaların temelini hazırladığı sırada bir botanikçi bölgede Alp çayır otunu keşfetti ve durumu Çevre Ajansı'na bildirdi. Merko, koruma altındaki bitkilerin bulunduğu haritanın kamuya açık olmadığını ve bu nedenle durumdan haberdar olmadıklarını savunuyor. Çevre Ajansı yetkilisi Rocco Ots ise "Merko'ya bilgi verildi. 2021'de onlara bir mektup gönderildi ve bu bitkilerin taşınması için önerilerde bulunuldu. Yani bilmiyorlardı iddiası doğru değil," dedi.

2022'de Merko'nun dokuzuncu binasının (Paekalda 15) inşaatı için toprak sıyrılırken, koruma altındaki bitkilerin üzerine toprak döküldü. Hein durumu Çevre Ajansı'na bildirdi ve ajans savcılığa suç duyurusunda bulundu. Soruşturma dört yılı aşkın süredir devam ediyor; beş yıl içinde zamanaşımına uğrama riski var.

Ots, "Açıkçası bana göre bu çok büyük bir ihlal değil. Merko en azından taşeronlarına bu sınırı söyleyebilirdi," dedi. Suçlu bulunmaları halinde şirket veya bir çalışanı 9000 euroya kadar para cezasıyla karşılaşabilir. Merko temsilcisi, koruma altındaki bitkiden haberdar olmadıklarını ve suçlu duruma düşmek istemediklerini belirtiyor. Bu dava, bir gayrimenkul geliştiricisinin doğa koruma kurallarını ihlalden ilk kez cezai suçlamayla karşılaşması açısından önem taşıyor.

Doğa korumacılar ayrıca, 1990'lı yıllarda çevresel etki değerlendirmesinin zorunlu olmaması nedeniyle bölgede böyle bir değerlendirme yapılmadığını, şimdi ise yeni etaplar için çevresel etki değerlendirmesi başlatılması gerektiğini savunuyor. Tallinn kenti de bu görüşü destekliyor.