Südalinna Teatrı'nda Kruusvall'ın son oyunu sahneleniyor

Estonyalı yazar Jaan Kruusvall'ın 20 yıl önce yazdığı ve ana dilinde bugüne kadar sahnelenmemiş son oyunu "Kõrberebase elu" (Çöl Tilkisi'nin Yaşamı), Südalinna Teatrı'nın küçük salonunda seyirciyle buluştu. Oyunu Johan Elm sahneye koydu. Eserin 2008'de Draamateater'de (Estonya Dram Tiyatrosu) yapılan ilk okuma gösteriminde başroldeki General rolünü Lembit Ulfsak seslendirmişti.

Tiyatro eleştirmeni Pille-Riin Purje, oyunla ilgili değerlendirmesinde ölüleri anma gününe (hingedepäev) denk gelen bu gösterimin izleyiciye iyi geldiğini belirtti. Purje'ye göre Kruusvall'ın metni yazarın kendine özgü yalın üslubunu taşıyor; eleştirmen bu yalınlığı yazarın "Tasandikkude helinad" adlı oyunuyla akraba buluyor.

Başrolde Elmo Nüganen

Gösterinin başrolünde General'i canlandıran Elmo Nüganen yer alıyor. Purje, Nüganen'in rolün karşıtlıklarını — General'in soğuk buyurganlığından sıcak çocuksu yanına uzanan genişliği — mizahla iç acısını bir arada işleyerek sahneye taşıdığını yazıyor. Eleştirmene göre Nüganen'in sahnede telefona temiz Estonca ile söylediği "alo" bile oyuna ince bir ton katıyor.

Purje özellikle Nüganen'in sahne arkadaşlarıyla uyumunu öne çıkarıyor. General'in eşi (Jelena Tarassenko) ve dostu (Dmitri Kosjakov) ile kurduğu ikili oyunların ayrıntı bakımından en zengin bölümler olduğunu belirtiyor.

Yönetmen Johan Elm'in oyuna rüya boyutu ve döngüsel bir yapı eklediği kaydediliyor; eleştirmen bu tercihi Tammsaare'nin "Tõde ja õigus" (Gerçek ve Adalet) romanındaki kurguya benzetiyor. Sahne atmosferini sanatçı Eugen Tamberg, ışık tasarımcısı Anton Andrejuk ve besteci Kirill Havanski oluşturuyor.

Purje değerlendirmesini, oyunun ölümü değil sevgiyi anlattığı düşüncesiyle bağlıyor: Ona göre "Kõrberebase elu", ölümlülüğe dair bir rüya gibi. Ölümlülüğünün farkına varmak, insanın hayatta asıl olana odaklanmasının onurlu bir yolu.

Eleştirmen ayrıca Nüganen'in oyunculuğu ile Saint-Exupéry'nin "Küçük Prens"i arasında örtük bir bağ kuruyor: çölde düşen pilot, küçük prens ve tilki. Purje, kitaptaki "Yalnızca kalbinle iyi görebilirsin. En önemli şey göze görünmez" sözünü hatırlatıyor.