Estonya Çağdaş Sanat Müzesi'nde yönetim krizi üç kişinin işine mal oldu

Estonya Çağdaş Sanat Müzesi'nde (Eesti Kaasaegse Kunsti Muuseum – EKKM) uzun süredir devam eden iç anlaşmazlıklar ve ekip ile yönetim arasındaki görüş ayrılıkları, kurumun yapısının yeniden düzenlenmesiyle sonuçlandı. Değişiklik kapsamında üç asli kadro kaldırılırken, bunların yerine üç yeni yönetim kurulu üyeliği oluşturuldu. Gerginlik, kararı alan yönetim kurulunun kendi içinde de sürüyor.

Cuma günü işten çıkarma bildirimi alan EKKM'in küratör-proje yöneticisi Evelyn Raudsepp'e göre kriz, bazı çalışanların İcra Direktörü Kadi Kesküla'nın yönetim tarzından duyduğu memnuniyetsizlikle başladı. Raudsepp, soruna çözüm bulmak için uzun süredir çaba gösterdiklerini söyledi.

Raudsepp, ERR'e yaptığı açıklamada, "İcra direktörünün çalışma tarzına ilişkin şikayetler 2023'te bir önceki içerik ekibiyle başladı. Şu anda bu süreçte bir yılı aşkın süredir yer alıyoruz. Başlangıçta doğrudan icra direktörüne başvurduk. Anlayış bulamayınca yönetim kuruluna yönelmek zorunda kaldık, ancak maalesef yönetim kurulunun bu endişeyi çok ciddiye almadığını hissettik" dedi.

Raudsepp'e göre mevcut yönetim modeli iş huzurunu ve katılımcı bir çalışma ortamını garanti etmiyordu. "Bize göre bu yönetim tarzı hâlâ bize uygun değil; ekibi yeterince kapsayıcı, yatay ve çoğu zaman da bizce profesyonel değil. Artık yönetim kuruluna karşı güvenimizi de kaybettik" diye konuştu.

Raudsepp'in yanı sıra teknik direktör Johannes Luik ve icra direktörü Kesküla da işten çıkarma bildirimi aldı.

Yönetim kurulu: Sistematik taciz veya yasa ihlali tespit edilmedi

EKKM yönetim kurulu üyesi Anders Härm, kurulun çalışanların icra direktörü Kadi Kesküla'nın yönetiminden duyduğu memnuniyetsizliği öğrendikten sonra durumu uzlaştırmaya çalıştığını ancak taraflar arasında işleyen bir çözüm sağlanamadığını belirtti.

Härm, "Mayıs 2025'te EKKM yönetim kurulu üyeleri Marten Esko, Anders Härm, Elin Kard, Neeme Külm, Marko Laimre ve Johannes Säre ilk kez dört çalışanın EKKM icra direktörü ve yönetim kurulu üyesi Kadi Kesküla'nın yönetim tarzından duyduğu memnuniyetsizliği hakkında bilgi aldı. EKKM yönetim kurulu daha önce sorunlardan haberdar değildi; ekip o zamana kadar birkaç yıldır birlikte çalışıyordu" dedi.

Härm'e göre kurul, tarafların sunduğu materyalleri inceledi ancak sistematik taciz veya yasa ihlali tespit edilmedi. Härm, "EKKM yönetim kurulu, sunulan kanıtlara dışarıdan ve tarafsız bir gözle baktı ve çoğunlukla Kesküla'nın yönetimde bazı hatalar yaptığını, çalışanlarla ilişkilerinde soru işaretleri bulunduğunu kabul etti; ancak onun eylemlerinde sistematik ve istikrarlı bir işyeri tacizi ya da iş yasası ihlali olarak tanımlanabilecek bir şeyi kesin olarak tespit etmedi" ifadelerini kullandı.

Härm, sorunun temel nedeninin çalışanlar ile icra direktörü arasındaki yaş farkı ve kişisel uyumsuzluk olduğunu düşünüyor. Buna karşılık Kesküla, kötü bir çalışma ortamı yarattığı yönündeki tüm suçlamaları reddediyor ve Härm'den farklı olarak olayda kuşak çatışması görmüyor.

Kesküla, "Bu temelsiz. Elbette insanların olayları böyle görmeye veya istedikleri gibi gerekçeler bulmaya hakkı var. Ama şunu söyleyebilirim: kolektifimizde on iki kişi var ve bunlardan dördü hem diğer kurum üyelerine hem de yönetim kuruluna karşı kendini konumlandırdı" dedi.

Kesküla, yapısal değişikliklerin öncelikle müzenin gelecekteki gelişimi için yapıldığını vurguladı. "Bu bir kurumsal gelişme süreci; yönetim kurulunun kurumu geliştirme ve yapıyı değiştirme hakkı var, elbette kurumun daha iyi devam etmesi için" diye konuştu.

Durumu çözmek ve kurumun faaliyetlerini sürdürmesini sağlamak amacıyla yönetim kurulu, yönetim modelini değiştirmeye ve üç pozisyonu kaldırmaya karar verdi.

Härm, "Evelyn Raudsepp ve ekibinin EKKM'in yatay yönetimine ilişkin sunduğu fikri temel alan yönetim kurulu, icra direktörü (Kadi Kesküla), bir küratör-proje yöneticisi (Evelyn Raudsepp) ve teknik direktör (Johannes Luik) pozisyonlarını kaldırmaya ve bunların temelinde farklı sorumluluk alanlarına sahip üç yönetim kurulu üyeliği oluşturmaya karar verdi. Müzenin kurucuları ve eski yöneticilerinden oluşan mevcut EKKM yönetim kurulu da konsey düzeyine taşınacak" şeklinde konuştu.

Härm'e göre bu karar EKKM yönetim kurulu tarafından 30 Temmuz 2026'da oybirliğiyle alındı.

Ancak EKKM yönetim kurulu üyesi Johannes Säre sosyal medyada, işten çıkarmaların yönetim kurulunda oylamaya sunulmadığını, tutanakta oylama sonucu bulunmadığını ve işten çıkarmanın dayandığı tüzük değişikliğinin kabul edilmediğini iddia etti.

Säre aynı iddiayı ERR'e de doğruladı. "Oybirliğinden söz etmek çok uzak. Yönetim kurulunda bu durumun nasıl çözüleceği ve sorunun gerçek özünün ne olduğu konusunda ateşli tartışmalar yaşadık" dedi.

Säre, yönetim kurulunda içerik ekibini (Raudsepp ve Luik dahil) destekleyen ve sorunları gündeme getirdikleri için onları cezalandırmayacak bir çözüm bulmak isteyen azınlık seslerden biri olduğunu ekledi.

Säre, "Bana öyle geliyor ki burada onlara karşı bir mağduru suçlama durumu var; Kadi Kesküla'ya karşı yaş ayrımcılığı ve küstahlıkla suçlanıyorlar" dedi.

İşten çıkarılan üç kişi EKKM'in yeni yönetim kuruluna aday olmayacaklarını açıkladı. Raudsepp ve Luik, yeni pozisyonlar için açılacak kamu yarışmasına katılmayı düşünmediklerini belirtti. Kesküla da yeni kurulda yer almayacağını ve görevinden ayrılacağını doğruladı.

Härm, diğer ekip üyelerinin (eğitim programları küratörü Anita Kodanik ve küratör-proje yöneticisi Brigit Arop) pozisyonlarının yeniden yapılandırmadan etkilenmediğini ve müzenin tüm çalışanların katkısına değer verdiğini vurguladı. Yeni yönetim kurulu üyelerini bulmak için yakında kamu yarışması açılacak.