Singapur kütüphanesi okuma karşılığı ödeme yapacak

Singapur Ulusal Kütüphanesi, ülke genelinde günlük okuma alışkanlığını yaygınlaştırmak amacıyla vatandaşlara okumaları karşılığında ödeme yapmayı planlıyor. Program kapsamında günde 15 dakika kitap okuyan ve bunu hükümetin internet sitesine kaydeden kişiler küçük miktarda Singapur senti kazanacak. Sistem tamamen dürüstlük ilkesine dayanıyor. Düzenleyiciler, toplam 7,5 milyon okuma dakikasına ulaşılması hâlinde hayır kurumlarına 150 bin Singapur dolarına kadar bağış yapılacağını duyurdu.

Uygulamayı kamuoyuna duyuran Estonya kamu yayıncısı ERR'in haberine göre bu adımın arkasında, okumanın bilimsel olarak kanıtlanmış faydalarından yararlanma hedefi var. Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının çok sayıda çalışmayı inceleyerek yayımladığı derleme, okumanın zihinsel sağlık ve bilişsel yetenek üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koyuyor.

Okumanın kanıtlanmış faydaları

Derlemeye göre okumanın faydaları farklı okuma biçimlerinde, farklı yaş gruplarında ve farklı okuma materyallerinde gözlemleniyor. Yalnız başına ya da topluca okumak, hatta okumayı eğlenceli bulmak bile bu etkileri beraberinde getiriyor. Merkezde, beynin sağlığı ve bilişsel kapasiteyle ilgili fayda yer alıyor. Bunun yanı sıra kelime dağarcığı, sosyal zekâ ve duygusal zekâ da gelişiyor.

10 binden fazla gencin katıldığı bir araştırmada, okumaya erken yaşta ve keyif alarak başlayan çocukların dikkat, hafıza ve karar verme süreçlerinin ortalamanın üzerinde olduğu görülmüş. Aralarında akademik başarısı yüksek çocuklar daha fazla yer alıyor. Teknolojiye dönük bir gelecek düşünüldüğünde, okuma yalnızca iyi okuryazarlıkla değil matematik başarısıyla da güçlü biçimde ilişkili bulunmuş.

Daha çok okuyan çocuklarda ruh sağlığı sorunları daha az görülüyor; bu çocuklar ortalama olarak daha sağlıklı bir yaşam sürüyor, daha uzun uyuyor ve ekran başında daha az zaman geçiriyor. Ancak araştırmaların çoğunun doğrudan nedensellik değil, ilişki ortaya koyduğu da hatırlatılıyor. Kitap okumak ve iyi uyku, başka bir ev içi etkenin ortak sonucu olabilir.

Yetişkinlerde de etkili

Yetişkinlik döneminde de okumanın algılanan iyi hâl ile bağlantılı olduğu görülüyor: daha düşük stres, daha iyi gevşeme, gelişmiş empati ve farklı bakış açılarına daha hoşgörülü yaklaşım. Birkaç yıl önce yapılan ve yetişkinler arasında tercih edilen dinlenme yöntemlerini karşılaştıran bir araştırmada, ankette kitap 35'e 31 ile şarabı geride bırakmış; sıcak banyo yüzde 10 ile üçüncü sırada kalmış.

Binlerce katılımcıyla yapılan bir başka çalışmada, 55 yaş ve üzeri okuma alışkanlığı olan yetişkinlerde beş yıllık takip döneminde bilişsel bozukluk gelişme olasılığı belirgin biçimde daha düşük çıkmış. Bir araştırma da okumanın Alzheimer hastalığı riskini üçte bir oranında azalttığını göstermiş.

Singapur programının organizatörleri, okuma alışkanlığını ödüllendirirken aynı zamanda bir hayır amacı da güdüyor. Sistemde toplanan okuma dakikaları, belirlenen eşiğe ulaştığında bağışa dönüşecek. Projenin uzun vadede toplum genelinde okuma oranını artırması bekleniyor.