Rusya'dan yasa dışı para çıkışı rekor kırdı

Rusya Merkez Bankası istatistiklerine göre, ülkeden gizlice para çıkışı bu yılın ikinci çeyreğinde son 32 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, Rus ekonomisinde ciddi bir sermaye kaçışı olduğunu gösteriyor.

The Moscow Times'ın aktardığı merkez bankası verilerine göre, ikinci çeyrekte ülkeden 12,2 milyar dolar çıkarıldı. Bu çıkış, ithalat, borç geri ödemesi veya yatırım gibi normal kategorilere girmeyen ve ödemeler dengesinde 'net hatalar ve eksiklikler' olarak sınıflandırılan işlemlerden kaynaklandı.

Rekor seviyede artış

Merkez bankasının kendisinin bile açıklayamadığı bu tür işlemlerin hacmi, ilk çeyrekteki 1,4 milyar dolara kıyasla ikinci çeyrekte 8,7 kat artarak 1994'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Merkez bankası verilerine göre, Rusya ekonomisi daha önce hiç bu kadar büyük ölçüde, net bir nedeni olmayan döviz çıkışı yaşamamıştı. Bu durum, tam ölçekli savaş yıllarının hiçbir çeyreğinde, petrol fiyatının varil başına 100 doların üzerinde olduğu 2010'lu yıllarda ve hatta 1990'lardaki kargaşa döneminde bile görülmedi.

Merkez bankası, ödemeler dengesindeki hata ve eksiklikleri istatistiksel farklılıklar olarak adlandırıyor ancak bu kalemin altında kayıt dışı işlemler ve potansiyel olarak gizlenmiş sermaye çıkışı yatıyor olabilir. Ekonomist Dmitri Polevoi The Moscow Times'a yaptığı açıklamada bu görüşü dile getirdi.

Yasadışı para çıkışının etkileri

Bir önceki çeyrek rekoru, merkez bankası verilerine göre 2009'un ilk çeyreğinde 8,3 milyar dolarla kırılmıştı. Şimdiki rekor bu seviyeyi neredeyse 1,5 kat aştı. Hata ve eksiklikler nedeniyle, çeyreğin ihracat gelirinin (125,7 milyar dolar) her on dolarından biri ülkeden çıktı ve dış ticaret fazlasının (38,3 milyar dolar) neredeyse üçte biri kaybedildi.

Bloomberg'in Temmuz ayında Rusya elitleriyle bağlantılı kaynaklara dayandırdığı habere göre, Rusya'nın en zengin iş insanları, Vladimir Putin'e yakın isimler de dahil, son aylarda aktif olarak ülkeden para çıkarıyor. Milyarderler, ekonomiye ve bankacılık sistemine ilişkin endişelerin artması ve varlıklarına zor durumdaki savaş bütçesini doldurmak için el konulması korkusuyla paralarını yurt dışına taşımaya çalışıyor. Bloomberg kaynaklarına göre iş insanları paralarını Kıbrıs, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Suudi Arabistan ve hatta Afrika'ya aktarıyor.

The Moscow Times, merkez bankasının sermaye çıkışıyla ilgili 'gri' işlemlerin bir kısmını hata ve eksiklikler olarak sınıflandırabileceğini belirtti. Bu kalemin altında, ülkeye girmeyen veya kayıt dışı kalan ihracat gelirleri de gizleniyor olabilir. Yatırım firması Rikom-Trus'tan analist Oleg Abelev, bunun Rusya döviz piyasasında dengesizlik yarattığını, satışa sunulan dolar ve euro miktarının azaldığını, dövize olan talebin ise aynı kaldığını ifade etti.