Rail Baltica'da süre değişikliği Estonya'ya AB fonu kazandırabilir

Estonya hükümeti, Rail Baltica demiryolu hattının tamamlanma takviminin dört yıl geriye çekilebileceğini duyurdu. Altyapı Bakanı Kuldar Leis'e göre Tallinn-Pärnu arasındaki inşaat sürecek, ancak diğer kısımlarda çalışmalar ertelenebilir. Bu değişiklik, projenin Avrupa Birliği fonlarından daha fazla yararlanmasını sağlayabilir.

Estonya'da Rail Baltica güzergahında yoğun çalışma sürüyor. İnşaat firmaları şimdiye kadar hattın 2030'a kadar hizmete girmesi gerektiği varsayımıyla hareket ediyordu. Hükümetin perşembe günü açıkladığı erteleme kararı, inşaat sektöründe karışık tepkilere yol açtı.

İnşaat sektörü tedirgin

Yüklenici firma TREV-2'nin CEO'su Sven Pertens, "Bir inşaatçı açısından bu çok talihsiz bir durum" dedi. Pertens'e göre firmalar piyasanın istikrarlı kalacağı varsayımıyla kaynaklarını büyüttü. İş yoksa, yıllar sonra bir fırsat çıkabilir umuduyla çalışanları maaş bordrosunda tutamayacaklarını belirtti.

Yaklaşık on kilometre ötede bir başka yüklenici Verston, demiryolu koridorunu on metreden kalın kireçtaşı içinden geçirmiş ve bir bataklığı aşmaya hazırlanıyor. Verston Group CEO'su Veiko Veskimäe, bu tür zorlu arazilerde ek sürenin daha uygun maliyetli çözümlere olanak tanıyabileceğini söyledi. "Proje ofisini yeni ziyaret ettim ve saha şefine şu anki en büyük sorunun ne olduğunu sordum. Doğal olarak, kamyon sıkıntısı çektiklerini söyledi" diye konuştu.

AB fonları ve takvim

Rail Baltic Estonia yönetim kurulu üyesi Lauri Ulm, sürenin uzatılmasının inşaat piyasasını soğutabileceğini ve projenin AB fonlarına daha fazla dayanmasını sağlayabileceğini belirtti. "Daha uzun bir inşaat süresi durumu kesinlikle hafifletir ve kilometrelerin daha makul fiyata inşa edilmesini mümkün kılar" dedi.

Gecikme, tren tedarikini de etkileyecek. İlk ihalesi başarısız olan Elron yeni bir ihale hazırlığında. Elron CEO'su Lauri Betlem, yeni trenlerin Estonya içinde 2030'a kadar çalışmaya başlamasını istiyor. "Önerilen takvime bağlı kalmalıyız, çünkü proje her geçen yıl daha da pahalı hale geliyor" dedi.

Letonya'nın inşaat hızı, trenlerin 2030'da Ikla'nın ötesine geçebileceğine dair pek umut vermiyor. Ancak Tallinn-Pärnu kesiminin bu on yılın sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor. Ulm, "Tallinn-Pärnu kesimi en olgun kısım. Neredeyse tüm hat boyunca inşaat sürüyor" ifadelerini kullandı.

Altyapı Bakanı Leis, planın revize edilmesinin Brüksel'in onayını gerektirdiğini söyledi. Pazar ve pazartesi günleri üç Baltık ülkesinin ulaştırma bakanlarının İrlanda'da Avrupa ulaştırma bakanları toplantısında bir araya geleceğini belirten Leis, "Üç Baltık ülkesinin aynı şekilde hareket etmesini sağlamak için bu konuyu yeniden görüşeceğiz" dedi.

Leis, kararın karmaşık bir denkleme dayandığını vurguladı: Estonya'nın 2030'a kadar bitirme kapasitesi, Letonya'nın belirsiz sinyalleri ve AB'nin 2028-2034 fon dönemi. Bakan, "2030'da gerçekten bitirirsek, AB desteğinin büyük bir kısmı kullanılmadan kalır. Tüm bunları bir araya getirdiğimizde, şimdi hızı yavaşlatmak mantıklı" diye konuştu.

Bakan, yerel kesimin — Tallinn'den Pärnu'ya — daha erken bitirilmesi planının sürdüğünü belirtti. Bölgesel tren ihalesinin hemen yeniden başlatılacağını, Tallinn-Pärnu hattında 100 kilometreden fazla kesimde çalışmaların aktif sürdüğünü ve bunun devam edeceğini söyledi. Ancak Pärnu'nun güneyinde ve Ülemiste terminalinden Tallinn limanına uzanan kısımda çalışmaların başlamasının ertelenebileceğini ekledi.