Lääneranna vald, Läänemaa'ya katılım için halk oylaması istiyor

Estonya'daki Lääneranna belediyesi (Lääneranna vald), 2029 yılındaki yerel seçimlerle aynı anda Läänemaa iline katılım konusunda bir halk oylaması düzenlenip düzenlenemeyeceğini sormak üzere Estonya Devlet Seçim Servisi'ne (riigi valimisteenistus) başvurdu. Belediye şu anda Pärnumaa iline bağlı.

Belediye, seçim servisinden görüş almak amacıyla şu soruyu yöneltti: "Läänemaa iline bağlı olmak ister misiniz?" Seçim servisi yetkilisi Arne Koitmäe, yürürlükteki mevzuatın yerel seçimlerle aynı anda halk oylaması yapılmasını yasaklamadığını, ancak iki farklı hukuki dayanağa sahip bu süreçlerin birbirinden açıkça ayrılması gerektiğini belirtti.

Koitmäe, seçim görevlilerinin halk oylaması sürecine dahil edilmesi halinde bunun yasal görevlerini aksatmaması ve oylamanın sandık komisyonunun düzenlediği seçimin parçası olduğu izlenimini yaratmaması gerektiğini vurguladı.

Personel ve mekân yeterliliği sorgulanıyor

Bu durum, belediyenin iki süreci aynı anda yürütebilmek için yeterli personel ve mekâna sahip olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Seçim servisi, halk oylamasının seçimlerle aynı tarihe planlanmasından önce uygulanabilirliğinin ve amaca uygunluğunun değerlendirilmesini öneriyor. Koitmäe, "Seçimlerle aynı anda yapmanın getireceği ek yüke ve iki sürecin net biçimde ayrılması gerekliliğine değip değmeyeceğini belediye değerlendirmeli" dedi. Seçim verileri, bilgi sistemleri ve araçlarının halk oylaması için kullanılamayacağını, oylama masrafının da seçim giderlerine eklenemeyeceğini sözlerine ekledi.

Halk oylaması talebi, bu yılın baharında Rahvaalgatus.ee platformunda başlatılan "Lääneranna vald Lääne maakonda" adlı girişimle belediye meclisinin gündemine geldi. Girişimin sahibi Kristjan Korsten, bölgenin tarihsel olarak daha çok Läänemaa'ya ait olduğunu, sakinlerin kimliğinin de bu yönde olduğunu belirtti. 12 Şubat'ta Facebook'taki "Meie Lääneranna" grubunda yapılan gayri resmi ankete 300'den fazla kişi katılmış ve yaklaşık yüzde 70 oranında Läänemaa'ya bağlanma desteği çıkmıştı.

Ancak imzaların doğrulanması sırasında toplanan 74 imzadan yalnızca 41'inin oy hakkına sahip sakinlere ait olduğu ortaya çıktı. Lääneranna'da 1 Haziran itibarıyla 4311 oy hakkına sahip sakin bulunuyordu ve girişimin sunulması için gereken yüzde 1'lik desteğe ulaşmak için en az 44 imza gerekiyordu.

Buna rağmen belediye meclisi ağustos ayında konuyu görüştü ve halk oylaması yapılacaksa yerel seçimlerle aynı anda yapılması gerektiği sonucuna vardı. Belediye başkanı Tarvi Sits, meclis oturumunda acele edilmesi için bir neden olmadığını, ancak konunun havada olduğunu ve girişimin takdire değer olduğunu söyledi. Sits, "Hem Läänemaa hem de Pärnumaa yönünde tutkulu destekçiler var. Ancak büyük çoğunluk, belki yüzde 89, şu anda başka konularla ilgilenmemizi istiyor. Yine de seçim döneminde bu konuşulacak konulardan biri olabilir" dedi. Sits, oylamanın belediyeye yaklaşık 10 bin euroya mal olacağını belirtti.

Halk oylamasının sonucu meclis için bağlayıcı değil. Meclis isterse bir karar alabilir; Läänemaa'ya katılımı destekleyen bir karar çıkarsa bu cumhuriyet hükümetine gönderilir. Lääneranna belediyesi 2017'de Hanila, Koonga, Lihula ve Varbla belediyelerinin birleşmesiyle kuruldu. Koonga ve Varbla eskiden Pärnumaa'ya, Lihula ve Hanila ise Läänemaa'ya bağlıydı. Birleşmeyle oluşan yeni belediye Pärnumaa'ya bağlandı.

Lääneranna, Pärnumaa'nın kuzeybatısında, Läänemaa ve Raplamaa'nın yanında yer alıyor. Estonya'nın en büyük belediyelerinden biri olan Lääneranna 1352 kilometrekare yüzölçümüne sahip; sınırları içinde bir şehir (Lihula), bir kasaba (Virtsu) ve 150 köy bulunuyor.