Estonya'da muhalefet bütçeyi 'vergi kesintisi' üzerinden eleştirdi

Estonya'da Sosyal Demokrat Parti (SDE) Genel Başkan Yardımcısı Riina Sikkut, hükümetin gelir vergisindeki "vergi tümseği"ni (kademeli temel muafiyet sisteminin kaldırılıp herkes için sabit 700 avroluk muafiyetle değiştirilmesi) kaldırma kararının devlet bütçesinin sorunlarının kökenini oluşturduğunu belirtti. Sikkut, ETV'ye verdiği demeçte, yaklaşık 800 milyon avroluk bu kesintinin ve gelir vergisi artışının iptalinin borçlanmayla karşılandığını, bunun da hükümetin elini kolunu bağladığını ifade etti.

Sikkut'a göre bu karar hükümetin kendi tercihiydi ve öğretmenler, kurtarma görevlileri, sağlık çalışanları ile özel bakım hizmetleri bu vergi indiriminin bedelini ödüyor. Sosyal Demokratlar bunu "son derece adaletsiz" olarak değerlendiriyor.

Bütçe açığı ve ertelenen harcamalar

Sikkut, hükümetin açığı yüzde 4'ün altında tutmak için muhasebe yöntemlerine başvurduğunu, bazı harcamaları bu yıla çekip diğer maliyetleri — Rail Baltica inşaatı dahil — ertelediğini söyledi. Hükümet üyelerinin matematiksel olarak optimal bir sonuca ulaştıklarını düşündüklerini belirten Sikkut, dışarıdan ve muhalefet açısından bakıldığında bu bütçeyi kimsenin övemeyeceğini dile getirdi.

Sikkut, bütçe üzerinde pazarlığa yanaşmayacağını, dolayısıyla Sosyal Demokratların hükümetin bütçeyi geçirmesine destek vermesinin beklenmemesi gerektiğini vurguladı. "Sonuçta mesele tek tek bütçe kalemleri değil. Bir tarife göre Napolyon pastası yapmaya başladıysanız, Riigikogu (Estonya Parlamentosu) değerlendirdikten sonra fırından tarçınlı çörek çıkaramazsınız" dedi.

En büyük endişesinin sağlık, özellikle de özel bakım olduğunu belirten Sikkut, Yüksek Mahkeme'nin zihinsel engelli bireyler için iki yıllık bekleme sürelerini kabul edilemez bulduğunu, ancak yeni devlet bütçesinin bu sorunu çözecek ve karara uyum sağlayacak fonu içermediğini söyledi. Sorunun kökeninin geçen yıla dayandığını, muhalefetin de artık bir şeyi değiştiremeyeceğini, çözümün gelecek mart seçimlerinden sonra geleceğini ifade etti.

Artan borç yükü ve faiz maliyeti

Sikkut, ülkenin artan borç yüküne de dikkat çekerek devletin yükselen faiz oranları üzerinde kontrolü olmadığını belirtti. Birkaç yıl önce kredi faiz ödemelerinin 20-30 milyon avro olduğunu, bunun bile büyük bir meblağ sayıldığını, şimdi 200-300 milyon avroya çıktığını ve dört yıl içinde 600 milyon avroyu aşacağını söyledi. Bu 600 milyon avroyla sağlık ve özel bakımdaki finansman sorunlarının yanı sıra öğretmen, polis ve kurtarma görevlilerinin maaş sorunlarının çözülebileceğini, ancak bunun yerine gelecekte faize ödeneceğini kaydetti.

Avrupa Merkez Bankası ve ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımı sinyalleri verdiğini hatırlatan Sikkut, bunun kontrol edilemeyeceğini ve gelecekte daha büyük bir fatura ödeneceğini söyledi. Bu nedenle uzmanların harcama veya borç artışını hızla kontrol altına alma tavsiyesinin soyut bir endişe olmadığını belirtti. Sikkut'a göre doğru dengeyi bulmak gelecek hükümetin büyük bir sınavı olacak ve emekli maaşı ya da maaş gibi tekrarlayan giderleri borçla karşılamak hata olur.