İgor Lider'in 'Kaheksa' dans gösterisi Jõhvi'de sahnelendi

Estonya Dans Ajansı (Eesti Tantsuagentuur) ve koreograf İgor Lider'in yeni dans gösterisi “Kaheksa” (Sekiz), 23 Nisan'da Jõhvi Konser Salonu'nda kısa bir versiyonla, 19 Eylül'de ise Estonya Dans Ajansı'nın tiyatro salonunda tam uzunlukta sahnelendi. Gösterinin koreografı ve bestecisi İgor Lider, dansçıları Mariann Onkel, Marko Reitalu, Maria Uppin-Sarv, Sofia Kruusamägi, Anastasiia Lider, Edgar Budza ve Aneta Varts. Işık tasarımı Marita Keskküla, kostüm tasarımı Viktoria Martjanova, grafik tasarım Kadi Aare, video Artur Kriuk ve fotoğraf Sofia Kriuk'a ait.

Gösterinin çıkış noktası basit ama bir o kadar da büyük bir soru: İnsanlar tek bir organizma gibi hareket etmeye başladığında ne olur? Sahnede bir araya gelen, dağılan, şekil değiştiren ve ortak bir dürtüyle hareket eden bir grup oluşuyor. Ancak izleyici her an yedi farklı insanı da net bir şekilde görüyor.

Bireysellik ve grup dinamiği

Dansçıların her biri kendi varlığı, enerjisi ve hareket tarzıyla öne çıkıyor. Kimi daha keskin, kimi daha yumuşak, kimi daha oyunbaz, kimi ise biraz daha huzursuz. Farklı deneyimler, beden okulları ve yıllar bir araya gelerek bir senfoni orkestrası oluşturuyor. Gösterinin ilk ilgi çekici yanı da burada ortaya çıkıyor: Kendinden vazgeçmeden tek bir organizma olmak nasıl mümkün? Bağımsızlık içinde ortak bir organizma nasıl bulunur?

Gösteride anlatıdan çok, bir durumdan diğerine geçiş ön plana çıkıyor. Ses manzarası ve hareket sürekli rol değiştiriyor; yer yer bir EP ya da albüm gibi hissettiriyor: Şarkılar aynı dünyaya ait ama her birinin kendi karakteri, ritmi ve akışı var. Dansçılar tek bir büyük hareketli kütle oluşturduğunda aralarında sanki yeni bir beden oluşuyor. Ama sonra biri beklenmedik bir şey yapıyor ve o bedenin içindeki insanı tekrar görüyorsunuz.

Yazar, gösterinin zaman zaman fazla iyi işlediğini, görüntülerin nasıl değiştiğini ve bir durumun diğerine nasıl dönüştüğünü çok net görebildiğini belirtiyor. Bu da onu seyirci konumuna geri itiyor. Oysa daha fazla fikir yerine, var olan bir fikrin içinde daha fazla zaman geçirmek istiyor. Gösterinin dramaturjisi onu biraz düşünceli bırakıyor: Birkaç küçük son gibi görünen an var; bir hareket ya da durum bir yere varıyor, bir şeyin bittiği hissi oluşuyor ve sonra yeni bir şey başlıyor. Bu anların sonunda tek bir büyük yay oluşturup oluşturmadığı ise belirsiz kalıyor.

Yine de yazar, her şeyin bir araya gelmek zorunda olmadığı fikrini sevdiğini söylüyor. Hayat da öyle değil mi? Günlerimizde küçük sonlar var ve anlamlarını genellikle sonradan yüklüyoruz. Bazı insanlar gelip geçiyor, bazı konuşmalar çok erken bitiyor, bazı anlar ancak geriye dönüp bakınca önemli görünüyor. “Kaheksa”yı izlerken yine de daha büyük bir yay çizgisi, tüm bu farklı anların sonunda bir yere vardığı hissini biraz özlüyor.

Sonuçta yazar, başlangıç noktasına geri dönüyor: Tek bir organizma ama yedi insan. İgor Lider'in “Kaheksa”sının ne göstermek istediğini izlemekten memnun. Ona inanmak istiyor. Sahneye yedi ayrı bedenden daha büyük bir şeyin çıktığı anlar var. Ama en çok, bu tek organizmanın bir an için dağıldığı anlar ilgisini çekiyor: Biri öne çıktığında, biri biraz farklı bir ritimde hareket ettiğinde, yeniden insanı gördüğünde.

Belki de tek bir organizma olmak, yedi insanın bir olması değil; yedi farklı insanın bir an için birbirini dinleyebilmesidir. Ve sonra tekrar ayrıldıklarında, gerçekten birlikte olmuşlar hissi kalıyor.