Finlandiya hükümeti akaryakıt fiyatlarını düşürmenin yollarını arıyor

Finlandiya hükümeti, akaryakıt fiyatlarındaki yüksekliği hafifletmek için çözüm yolları arıyor. Tartışılan seçenekler arasında vergi düzenlemeleri de bulunuyor. Ülkede benzin fiyatı eylül ayında bazı yerlerde litresi 2,5 euroya kadar yükseldi. Başbakan Petteri Orpo, hafta sonu katıldığı "Başbakan Saati" programında, acı eşiğinin resmen aşıldığını söyledi. Hükümet çeşitli önlemleri görüşüyor, ancak kolay bir çözüm bulunmuyor.

Orpo, "Vergi çözümlerinden işe gidiş geliş tazminatlarına, biyoyakıt ilave yükümlülüğünden ulaşım şirketlerinin dizel yakıtı için akaryakıt vergisi iadesine kadar birçok konu masada" dedi.

Hükümette yer alan İsveç Halk Partisi, akaryakıtta katma değerin düşürülmesini önerdi. Ancak bunun için Avrupa Birliği'nden bir istisna talep edilmesi gerekiyor. Muhalefetteki Sosyal Demokratlar bu fikri desteklemiyor.

Sosyal Demokrat milletvekili Tytti Tuppurainen, "Bundan yabancı ulaşım şirketleri, Finlandiya'da yakıt dolduran kamyonlar faydalanır" uyarısında bulundu.

Öneriler ve maliyet tartışması

Sosyal Demokratlar öncelikle işe gidiş geliş tazminatındaki kişisel katkı payının düşürülmesini ve üst sınırın yükseltilmesini öneriyor. Parti ayrıca ulaşım şirketlerinin dizel yakıtı için akaryakıt vergisi iadesini de destekliyor. Tuppurainen, çözümün hızla bulunması gerektiğini vurguladı.

Başbakanın partisi Kokoomus'un milletvekili Jukka Kopra, Yle radyosuna yaptığı açıklamada, hükümetin işe gidiş geliş tazminatını zaten daha uygun hale getirdiğini ve diğer önlemleri de hızla görüşmeye devam ettiğini belirtti. Kopra, biyoyakıt ilave yükümlülüğünün azaltılmasını en sorunlu seçenek olarak görüyor; çünkü etkisinin zaman alacağını söylüyor. Ona göre akaryakıt fiyatını istasyonlarda en hızlı etkileyecek yol, akaryakıt vergisinin düşürülmesi. Ancak masadaki tüm önlemlerin çok pahalı olduğunu da kabul ediyor. Örneğin, vergi o kadar düşürülse ki istasyonda litre fiyatı 30 sent gerilese, bunun maliyeti yaklaşık 1 milyar euroyu bulacak.

Kopra, "Bu fatura başka bir şeyden kısılarak ödenmek zorunda ve hükümetin bu parayı nereden alacağını bulması gerekiyor, bu yüzden çözüm bulmak zaman alıyor" diye açıkladı.

Parlamentodaki küçük parti Liike Nyt'in başkanı Harry Harkimo, geçen hafta Nestle'yi ve diğer yakıt şirketlerini fahiş kâr elde etmekle suçlayarak dikkat çekti. Neste'nin geçen yıl yüz milyon kâr ettiğini, bu yıl ise henüz altı ayda bir milyarın üzerinde kazanç sağladığını örnek verdi. Harkimo, yakıt şirketlerinin daha fazla vergilendirilmesini ve bu paranın tüketicilere akaryakıt fiyatı olarak geri verilmesini önerdi.

Harkimo, "Bence yakıt şirketlerinin bu durumu fiyat artışı için kullanması temelde yanlış ve Finlandiya'da Avrupa'nın en yüksek yakıt fiyatının olması da muhtemelen bundan kaynaklanıyor" dedi.

Neste, Helsingin Sanomat gazetesinin eleştiriyle ilgili sorusuna verdiği yanıtta, nihai fiyatı dünya piyasa fiyatlarının, döviz kurlarının, yerel rekabetin ve vergilendirmenin etkilediğini belirtti. Şirkete göre Finlandiya'da tüketicinin ödediği benzin fiyatının yaklaşık yüzde 60'ı vergilerden oluşuyor.

Tampere Üniversitesi profesörü Heikki Liimatainen, Helsingin Sanomat'a yaptığı açıklamada, artık iki euronun altındaki fiyatların beklenmemesi gerektiğini ve politikacıların insanlarda boş umut uyandırmaması gerektiğini söyledi. Liimatainen'e göre en geç 2028'de bir büyük fiyat artışı daha yaşanacak; çünkü o tarihte Avrupa Birliği'nin emisyon ticareti sistemi ulaşım sektörünü de kapsayacak ve bu da Finlandiya'da benzinin litre fiyatını en az 15 sent artıracak.