Estonya'nın ilk açık dil standardı yürürlüğe girdi

Estonya'nın ilk açık dil standardı (selge keele standard) ekim ayı başında yürürlüğe girdi. Düzenleme, kamuya yönelik metinleri kaleme alanlara okur odaklı içerik oluşturma konusunda rehberlik ediyor. Açık dil standardı, kamu kurumlarının yazılı iletişimini kolaylaştırmak ve bilgi alışverişini daha akıcı hale getirmek amacıyla hazırlandı.

Salı günü Uluslararası Açık Dil Günü olarak kutlanıyor. Standardı kapsayan teknik komitenin başkanı Kristel Ress, standartta yer alan yönergelere ilişkin örnekler paylaştı.

Ress, "Metni yazmaya başlamadan önce yazar her zaman okuyucunun kim olduğunu ve bu metni hangi amaçla okuduğunu düşünmelidir" dedi. Örneğin balıkçılara yönelik bir kılavuzu soğuk havada, teknede, ıslak parmaklarla mobileden okuyan bir kıyı balıkçısı olabileceğini; aynı metni evinde sakin bir şekilde ya da otobüs durağında okuyan kişilerin de bulunduğunu belirtti. Bunların birbirinden çok farklı kullanım durumları olduğunu vurguladı.

Standart bir rehber, kesin kurallar değil

Ress, açık dil standardının yalnızca bir çalışma aracı olduğunu ve içindeki yönergelerin çok ayrıntılı olmadığını ifade etti. "Standardın avantajı, ilk kez bu tavsiyelerin tek bir yerde çok derli toplu sunulması" diyen Ress, bunun artık yalnızca dil uzmanlarına özgü bir konu olmadığını söyledi. Standartta hangi kelimenin nereye daha uygun düştüğü ya da hangi çekim biçiminin seçileceğinin öğretilmediğini; esas olarak her ofis çalışanı için gerçekten gerekli olan geniş ilkelerin yer aldığını belirtti. Bu ilkelerin, kariyerine yeni başlayan editörler ile okul öğrencileri, öğretmenler ve araştırmacılar için de faydalı olacağını ekledi.

ERR'nin (Estonya Ulusal Yayın Kuruluşu) dil editörü-danışmanı Ester Põldma ise açık dil standardının kesinlikle fayda sağlayacağını söyledi. Põldma, "Öncelikle ve muhtemelen en çok web metni yazanlara yarayacak" dedi. Burada kısalık, açıklık ve anlaşılırlığın öne çıktığını; okuyucunun cümlenin kendisine ne anlatmak istediğini ilk okumada anlaması gerektiğini vurguladı.

Uluslararası açık dil tanımına göre bir metin, hedef kitlesindeki okuyucunun aradığı bilgiyi bulması, anlaması ve bu bilgiye dayanarak harekete geçebilmesi durumunda açık dilde yazılmış sayılıyor.

Põldma, "En önemlisi okur odaklılık; öncelikle bu metni kime yazdığımızı ya da bu mesajı kime gönderdiğimizi düşünmemiz gerekiyor. Hangi kelimeleri, hangi cümleleri kullanacağımız ve metnin nasıl olması gerektiği de buna bağlı" diye konuştu. Põldma'nın günlük işi de medya metinleriyle ilgilenmek.