Estonyalı öğretmen bir haftalık mesaisini saat saat yazdı

Estonya Eğitim Bakanlığı, öğretmenlerin görev tanımını ve bu görevlere harcanan zamanı tespit etmek amacıyla bir araştırma başlatmayı planlıyor. Araştırmanın maliyeti 70 bin euro olarak öngörülüyor. Bakanlık, çalışmanın sonunda öğretmenlerin iş yükünün yasayla belirlenen çalışma süresi sınırlarına nasıl sığdırılabileceğine dair öneriler hazırlamayı hedefliyor.

Estonyalı öğretmen Heleriin Paeoja ise bu tartışmaya farklı bir katkı sundu: yeni okulundaki ilk yılından tamamen sıradan bir eylül haftasını günlüğünden çıkarıp hangi işe ne kadar zaman ayırdığını kendi imkânlarıyla kaydetti. Paeoja'nın ifadesine göre bu kayıt hiçbir ücrete mal olmadı.

Tipik bir haftanın gün gün dökümü

Öğretmenin anlattığına göre hafta, okula sabah 08.30'da gelip çalışma kâğıtlarını çıkarmak, bilgisayarı ve akıllı tahtayı açmak ve öğrencilerin dört kişilik gruplar halinde oturabilmesi için sıraları düzenlemekle başlıyor. Derslerde önce tekrar yapılıyor; çünkü öğretmen yeni okulda öğrencilerin neyi bildiğini henüz bilmiyor. İlk yılı olduğu için öğrencilerin önceki yılki konuları büyük ölçüde unuttuğunu ders sırasında fark ediyor ve sonraki günlerin planını zihninde yeniden kuruyor.

Yemek arasında bir meslektaşının zorluklarını ve hatta okuldan ayrılmayı düşündüğünü dinliyor, elindeki materyalleri paylaşıyor, tavsiye veriyor. Kendisi de ilk yıl öğretmenlikte çalışma süresinin 60 saate kadar çıkabildiğini biliyor. Teneffüste bazı öğrenciler gelip geçen haftaki çalışmaları hakkında ayrıntılı geri bildirim istiyor. Dersler 14.40'ta bitiyor; ardından okulda kalıp kullandıkları dijital platforma her grup için ne yapıldığını, ne öğrenildiğini ve hangi kelime dağarcığının işlendiğini ayrıntılı biçimde giriyor, çalışma kâğıtlarını ve bağlantıları ekliyor, devamsız ve geç kalanları kontrol ediyor. Öğretmene göre bu kayıt sadece evrak işi değil: dersin izlenebilir olmasını, yeni öğretmenin bilgiyi kullanabilmesini ve devamsız öğrencinin konuyu evde kendi başına öğrenebilmesini sağlıyor.

Saat 15.30'da bilgisayarı kapatıyor; yedi saattir çalışıyor ama ertesi günün derslerini hazırlamaya henüz başlamamış. Eve gidince kanepede yığılıp kalıyor ve iki yaşındaki çocuğuyla ilgileniyor. Akşam 20 sıralarında bilgisayarı yeniden açıyor. Salı günü dersler 09.00'dan 16.00'ya kadar aralıksız sürüyor. Derslerde öğrencilerin "Tekrar eder misin" ya da "Bu ne anlama geliyor?" gibi ifadeleri bile anlamadığı ortaya çıkınca bunlar için çalışma kâğıdı hazırlıyor, öğrencileri konuşturmak için yeni ödevler tasarlıyor, slaytlarını yeniliyor, 10. sınıf sunumundaki yanlış görselleri değiştiriyor. Saat 22.15'te duruyor. O günkü çalışma süresi yaklaşık 9 saat 15 dakika.

Çarşamba günü okula 08.15'te gidiyor, dersler 16.00'ya kadar sürüyor. Son ders bittiğinde tükenmiş halde öğretmenler odasında duvara bakıyor, başı ağrıyor ve ağrı kesici alıyor. O ana kadar sekiz saati aşkın çalışmış, yine ertesi günün hazırlığına geçememiş. Eve 17.00'de gidiyor. Akşam 19.00'da bilgisayarı açıyor; ekimde yapılacak veli görüşmeleri için 17 veliyle uygun saat ayarlaması gerekiyor. 21.30'da bilgisayarı kapatıyor.

Perşembe ilk dersi 10.20'de başlıyor, okula 09.30'da gidiyor; dersler 16.00'da bitiyor ve yarım saat daha kayıt giriyor. Bu arada okul genelinde haftalık telafi derslerinde gözetmenlik yapacak öğretmen arandığı haberi geliyor.

Cuma ders yok; ancak 09.00-12.00 arasında iki toplantı var. Ardından kafede çalışıp veli görüşmeleri takvimini tamamlıyor, ödevleri değerlendirip her öğrenci için ayrı geri bildirim yazıyor. Bir öğrenci araştırma ödevi danışmanlığı isteyince bunu da not ediyor. Saat 14.30'da işi bırakıyor.

"Ders olmayan gün" tatil değil

Haftanın son iş gününde ders olmasa da öğretmen okula gitmek zorunda kalmıyor; ancak dijital platforma ders bilgileri, değerlendirme kılavuzları, ders kartları ve hedefler hâlâ girilmemiş durumda. Yeni bir grupla ilk yıl olduğu için yıl sonunda nereye varılacağını tahmin etmek zor. Aynı gün bir meslektaşıyla sonraki haftanın derslerini görüşüyor, İspanya büyükelçiliğinin iş birliği talebini konuşuyor, velilerden gelen kayıt sorunlarını çözüyor, devamsız öğrencilerin telafi zamanlarını ayarlıyor, platforma veli bilgisi girmeyen öğrencilere yazıyor. Akşam iki ileri seviye öğrenci için ayrı materyal arıyor, değerlendirilmemiş sınavları okuyup geri bildirim yazıyor, bahar dönemindeki Barselona dil gezisi için veli anketi hazırlıyor.

Paeoja'nın hesabına göre o hafta en az 44 saat 15 dakika çalıştı. O öğretim yılında 0,9 yük ile çalışıyordu; yasanın öngördüğü haftalık 35 saatlik tam yük üzerinden bu oran 31,5 saate karşılık geliyor. Yani haftada 13 saat fazla mesai yapmış oldu. Bakanlığın 70 bin euroluk araştırmasının yanıtlamaya çalıştığı soru da tam olarak bu: Öğretmenler ders anlatmanın yanı sıra hazırlık, materyal üretimi, değerlendirme, veli ve öğrenci iletişimi, toplantılar ve meslektaş desteği için gereken zamanı günün neresine sığdırıyor?