Estonya'da yapay zeka eğitim programının ilk yılı değerlendirildi

Estonya'da Şubat 2025'te başlatılan TI-hüpe eğitim programının ilk yılı tamamlandı. Programın amacı, yapay zekanın okullarda nasıl kullanılacağına dair ortak bir devlet politikası oluşturmak. Eğitim ve Araştırma Bakanlığı ile özel sektörün iş birliğiyle yürütülen program, Cumhurbaşkanı Alar Karis'in girişimiyle hayata geçirildi.

Program kapsamında 10 ve 11. sınıf öğrencileri için ITI adlı bir öğrenme uygulaması geliştirildi. Uygulama, öğrencilerin bağımsız düşünmesini teşvik etmeyi hedefliyor. Ancak ilk yıl verileri, öğrencilerin bu uygulamayı diğer yapay zeka sohbet robotlarına göre daha az tercih ettiğini gösterdi. Yaklaşık 12 bin 500 öğrencinin kayıt olduğu uygulamayı, bahar aylarında ayda 4 bin ile 5 bin arasında genç kullandı. Memnuniyet ortalaması ise 5 üzerinden 3,07 oldu.

Öğrenciler, ITI'nin hazır cevap vermek yerine çok fazla karşı soru yöneltmesinden şikayetçi oldu. Programın başındaki yetkililere göre bu, uygulamanın amacına uygun bir davranış. Ancak dijital araçların, öğrencilerin kolaylıkla cevap bulabileceği diğer uygulamalarla rekabet etmesi gerektiğini de kabul ediyorlar.

Okullar arası farklılıklar ve dijital yeterlilikler

Programın ilk yılında, okullar arasında dijital yetkinlik farklarının belirgin olduğu görüldü. Bu nedenle, yapay zeka kullanımına ilişkin kuralların merkezi bir talimatla değil, okulların kendi içinde öğretmen, öğrenci ve idarecilerin ortak kararlarıyla belirlenmesi gerektiği vurgulandı. Öğretmenler, yapay zekanın hangi durumlarda kullanılabileceğini, ne zaman açıklanması gerektiğini ve tamamen yasaklanmasının uygun olduğu durumları birlikte değerlendirmeye başladı.

Bazı okullarda ders yapısı değiştirilerek öğrencilerden çözüm yollarını göstermeleri istenirken, bazılarında ise öğrencilerin yapay zeka ile tartışarak yanıtlarını kontrol etmeleri ve kaynaklarla karşılaştırmaları teşvik ediliyor. Bu sayede öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Araştırma sonuçları hedefte

Tartu Üniversitesi'nde 9 binden fazla öğrenci üzerinde yürütülen kapsamlı bir araştırma, yapay zeka destekli öğrenmenin motivasyon ve öğrenme stratejileri üzerindeki etkilerini inceliyor. İlk yıl verileri, öğrencilerin yapay zekayı yalnızca hazır cevap bulmak için kullanmadığını, eğitsel ve karma kullanım desenlerinin yaygın olduğunu gösteriyor. Profesör Jaan Aru liderliğindeki araştırma ekibinin ilk kapsamlı bulgularını bu yılın sonunda açıklaması bekleniyor.

2026/2027 eğitim öğretim yılında programın 5-9. sınıfları ve meslek okullarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Ayrıca ITI uygulamasının, farklı yaş gruplarının ve derslerin ihtiyaçlarına göre daha esnek hale getirilmesi hedefleniyor.

Programın sorumlularından olan İvo Visak, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, yeni teknolojilerin birkaç ayda öğretilebildiğini ancak eğitim pratiklerinin değişiminin yıllar aldığını belirtti.