Estonya'da üst düzey memur maaşları 2027'de artabilir

Estonya'da üst düzey kamu görevlilerinin maaşlarının 2027 yılında yüzde 2,6 ila 5,1 oranında artabileceği öngörülüyor. Bu tahmin, 2027 bütçe tasarısına dayanıyor. Endeksin kesin oranı ise ancak gelecek yıl mart ayında netleşecek.

Üst düzey kamu görevlilerinin maaşları her yıl 1 Nisan'da endeksleniyor. Endeks iki gösterge üzerinden hesaplanıyor: yüzde 20'si tüketici fiyatlarındaki artıştan, yüzde 80'i ise emeklilik sigortasına yönlendirilen sosyal vergi gelirlerindeki artıştan oluşuyor.

Bütçe tasarısında çoğu kadro için tam endeks tahmini 1,051, yani yaklaşık yüzde 5,1'lik bir zam kullanılıyor. Bir kısım üst düzey yetkili için ise geçici olarak düşürülmüş endeks geçerli: 1,026, yani yaklaşık yüzde 2,6.

Hangi görevliler tam, hangileri düşük zam alacak?

Tam endeksleme özellikle cumhurbaşkanı, Riigikogu (Estonya parlamentosu) başkanı ve milletvekilleri ile devlet denetçisi ve adalet şansölyesi için geçerli. Düşürülmüş endeks ise 31 Mart 2028'e kadar başbakan, bakanlar, Devlet Mahkemesi üyeleri, devlet sekreteri, başsavcı, bölge, ilçe ve idare mahkemesi hâkimleri, devlet arabulucusu ile toplumsal cinsiyet eşitliği ve eşit muamele yetkilisi için uygulanıyor. Bu geçici endeksleme düzeni 2024'te getirildi ve dört yıl yürürlükte kalacak.

2027 tahmini gerçekleşirse cumhurbaşkanının şu anki endeksleme sonrası yaklaşık 10 bin 240 euro olan maaşı nisandan itibaren aylık yaklaşık 10 bin 763 euroya çıkacak. Artış yaklaşık 523 euro olacak.

Düşürülmüş endeksin uygulandığı başbakanın maaşı ise yaklaşık 9 bin 256 eurodan 9 bin 497 euroya, yani aylık yaklaşık 241 euro artacak.

Cumhurbaşkanı ve başbakan için bu tutarlara maaşın yüzde 20'si oranında temsil ödeneği de ekleniyor. Mevcut düzen sürerse, nisan endekslemesinin ardından cumhurbaşkanının toplam aylık geliri yaklaşık 12 bin 915 euro, başbakanınki ise yaklaşık 11 bin 396 euro olacak.

Fark nereden geliyor?

Zam oranlarındaki fark, 2023 sonunda alınan karardan kaynaklanıyor. O dönemde bazı üst düzey kamu görevlileri için normal endeksleme geçici olarak yarıya indirildi. Kısıtlamanın 2028 baharına kadar sürmesi, ardından eski maaş hesaplama düzenine dönülmesi öngörülüyordu.

2026'da tam endeks yüzde 5,3, düşürülmüş endeks ise yüzde 2,7 olmuştu. Bu nedenle bu yılın nisan ayından itibaren cumhurbaşkanının ve Riigikogu başkanının maaşı yaklaşık 10 bin 240 euroya ulaşırken, başbakanın maaşı 9 bin 256 euro oldu.

31 Mart 2028'den sonra geçici kısıtlamanın sona ermesi bekleniyor. Bu da başbakan, bakanlar, hâkimler ve düşürülmüş endekse tabi diğer yetkililer için sonraki maaş artışlarının artık tam endeks üzerinden hesaplanacağı anlamına geliyor.