Estonya'da iş dünyası dizel akaryakıt vergisinde indirim istiyor

Estonya'da ulaşım, lojistik ve akaryakıt sektörü temsilcileri, hükümete dizel yakıt üzerindeki vergi yükünün geçici olarak azaltılması çağrısında bulundu. Sektör kuruluşları, dizel akaryakıt vergisinin Avrupa Birliği'nde izin verilen en düşük seviyeye çekilmesini istiyor. Bu talebin gerekçesi, Letonya'nın 1 Ekim'den yıl sonuna kadar dizel akaryakıt vergisini 1000 litre başına 330 avroya düşürme kararı oldu.

Estonya'da aynı vergi 1000 litre başına 428 avro olarak uygulanıyor. Aradaki fark, katma değer vergisi hariç litrede yaklaşık 9,8 sente denk geliyor.

Bakanlık indirimin etkisini sınırlı görüyor

Estonya Ulaşım Yakıtı Birliği Başkanı Krista-Maria Alas, Maliye Bakanı Jürgen Ligi'nin görüşlerine katılmadığını belirtti. Bakan, bu hafta ERR'ye verdiği söyleşide dizel akaryakıt vergisinin zaten AB'deki asgari seviyeye görece yakın olduğunu ve devlet gelirleri açısından önemli bir kalem oluşturduğunu hatırlattı. Ligi'ye göre vergi indirimi, yakıtın perakende fiyatını yalnızca yaklaşık beş sent düşürür.

Ligi, "Ama bu beş senti kim fark edecek? Bütçe için bu on milyonlarca avro demek. Bütçe büyük bir açık veriyor ve sanırım Letonya'da da açık yaklaşık iki milyar avro civarında" dedi.

Bakan, bütçe risklerinin yanı sıra vergi indirimi taraftarlarının bir başka argümanına da kuşkuyla yaklaşıyor: akaryakıt istasyonlarının ve vergi gelirlerinin Letonya'ya kayma olasılığı. Ligi'ye göre, vergi indiriminin ardından bile Letonya'da yakıt Estonya'dakinden daha pahalı. Bakan, vergi kolaylığının tüketici için yakıt maliyetine tam olarak yansıyacağı konusunda da şüpheli.

Alas ise nihai fiyatın en büyük bölümünü vergilerin oluşturduğunu vurguluyor.

"Bugün vergiler yakıt fiyatının en büyük kısmını oluşturuyor. Bir birlik başkanı olarak söz veremem, çünkü fiyatları satıcılar belirliyor. Ancak piyasadaki tüm taraflar, vergi yükü azalırsa yakıt fiyatının da düşeceğini doğruladı" diyen Alas, konunun yalnızca litrede birkaç sentle sınırlı olmadığını belirtti.

Sınır ticareti riski gündemde

Alas'a göre hükümet, mevcut vergi oranının korunmasının sonuçlarını da değerlendirmeli. Fiyat farkı büyük olduğunda taşımacılar yurt dışında yakıt alıyor. Yakıt maliyeti özellikle uluslararası taşımacılık yapan ve yakıtı büyük miktarlarda satın alan şirketler için kritik önem taşıyor.

"Sınır ticareti teorik bir risk değil, bir gerçek. Piyasa katılımcıları özellikle uzun mesafeli taşımacılıkta fiyatın çok büyük rol oynadığını söylüyor: nerede ucuzsa orada yakıt alınıyor. Örneğin İsveç hattında çalışan taşıyıcılar İsveç'te yakıt alıyor. Sonuçta dizel yakıttan elde edilen tüm vergi gelirleri Estonya'dan çıkıyor" dedi.

Birlik'in şu an için sorunun boyutuna ilişkin sayısal bir değerlendirmesi bulunmuyor. Alas'a göre hükümet ve Maliye Bakanlığı, vergi indiriminden doğacak bütçe kaybını Estonya'daki yakıt alım hacimlerinin azalmasından kaynaklanabilecek olası kayıplarla karşılaştırmalı.

Alas, "Birliğimiz böyle bir hesap yapmadı. Biz bu soruna dikkat çekiyor ve hükümet ile Maliye Bakanlığı'nı, Letonya'da yakıtın belirgin biçimde ucuzladığı ve yüksek dünya fiyatları karşısında başka ülkelerin de vergi yükünü geçici olarak düşürdüğü mevcut durumun sonuçlarını ciddi biçimde değerlendirmeye çağırıyoruz" ifadelerini kullandı.

Alas'a göre Avrupa Birliği'nin belirlediği asgari vergi oranı mutlak bir sınır değil: olağanüstü koşullarda bir devlet bu oranın daha da düşürülmesi için başvurabilir. Böyle bir izni İsveç zaten aldı; bir dizi başka ülke de yakıt üzerindeki vergiyi ya da katma değer vergisini geçici olarak indirdi. Alas, Estonya'nın da en azından olası vergi kolaylığı seçeneklerini ve bunların sonuçlarını incelemesi gerektiği görüşünde.