Estonya'da sağlık sistemi bütçesi masada: para nereye gidiyor?

Estonya Sosyal İşler Bakanı Karmen Joller, Estonya Sağlık Sigortası Fonu'nun (Haigekassa) bütçesini dengelemeye çalışırken tıbbi hizmet hacmini azaltmayı planlamadığını, bunun yerine hizmetlerde bölgesel düzenlemeleri çözüm olarak gördüğünü açıkladı.

Joller, teknolojik gelişmenin sağlık sisteminde maliyetleri düşürmeye yardımcı olsa da, fonların "sızdığı" alanlar ele alınana kadar sisteme ek para konulamayacağını vurguladı. Rezervlerin kalıcı maliyetleri karşılamak için kullanılmasına da karşı çıktı.

Bakana göre sağlık finansmanındaki temel sorun, mevcut sistemdeki verimsizlikler ve sızıntılarda yatıyor.

"Görevimin başından bu yana söylediğim şu: eğer delikleri olan ve paranın dışarı aktığı bir sisteme daha fazla para koyarsak, o para bize daha iyi sağlık değil, başka bir şey satın alır" diyen Joller, sistemin eksikliklerini anlattı. Sağlık sektörü dışındakilerin göremeyebileceği kayıplar bulunduğunu ifade etti.

"Ben bir uzmanım ve anlıyorum ki sağlık sektöründe çalışmayan biri, paranın sistemden nerede aktığını göremez" diyen Joller, "Reporteritund" radyo programındaki konuşma arkadaşı, eski sosyal işler bakanı Tanel Kiik'e (SDE) atıfta bulundu.

Joller, Estonya Sağlık Sigortası Fonu'nun rezervlerinin açıkları ya da sağlık çalışanlarına sürekli ücret artışları gibi kalıcı giderleri karşılamak için kullanılmaması gerektiğini belirtti. "Sağlık Sigortası Fonu'nun rezervi, örneğin işsizliğin arttığı, ekonominin bir şekilde gerilediği ya da yeni bir pandeminin çıktığı zamanlar içindir" diyen Joller, rezervin gerçek amacını açıkladı. "Doğası gereği, rezervi ücret artışları gibi kalıcı maliyetler için kullanmak doğru değil. Bu sürdürülebilir değil."

Rezerv tartışması: erişim mi, sürdürülebilirlik mi?

Kiik ise rezervlere dokunulmamasının tıbbi hizmetlere erişimi azaltabileceği endişesini dile getirdi.

"Aslında sektörde hâlâ ek finansmana ya da en azından Sağlık Sigortası Fonu'nun mevcut rezervlerinin hem ücret artışlarını sağlamak hem de diğer sağlık maliyetlerini karşılamak için kullanılmasına yönelik bir beklenti var" diyen Kiik, Joller'e katılmadı.

Kiik, sisteme daha fazla para konulmamasının hastalar üzerinde doğrudan sonuçları olacağı uyarısında bulundu: "Eğer Sağlık Sigortası Fonu'nun denetim kurulu artık bütçeyi dengelemeye yönelik bir karar aldıysa, kaçınılmaz soru neyin taviz vereceğidir. Ek kapasite yoksa tanılar gecikecek, tedavi gecikecek. Sonuçta bu, daha da pahalı tedavi ve sosyal bakım sektöründe ve başka yerlerde potansiyel olarak ek maliyetler anlamına gelir."

Joller, harcamaların optimize edilmesi gerektiğini kabul etse de tıbbi hizmetlerin azaltılmasının yanıt olmayacağını söyledi. Dünya genelindeki deneyimlerin hizmet kesintilerinin çok ciddi sonuçları olabileceğini gösterdiğini belirten Joller, Sağlık Sigortası Fonu'nun konumunun hizmetlerin değişmeden kalması olduğunu ifade etti.

Bunun yerine tasarruflar, tıptaki ilerlemelerin zaman içinde maliyetleri düşürdüğü alanlarda aranıyor; fiyatların artık düşürülebildiği laboratuvar hizmetleri de bunlara dahil.

"Laboratuvar hizmetleri zaman içinde muazzam değişti; bu yüzden laboratuvar hizmet tarifeleri düşürüldü ve bu tek başına 24 milyon avro tasarruf sağladı" diyen Joller, yeni teknolojilerin on yıllar boyunca laboratuvarların personel ihtiyacını önemli ölçüde azalttığını ve fiyatları düşürmeyi mümkün kıldığını ekledi.

Hastane ağında bölgesel ihtiyaç planlaması

Bakanlık ayrıca, satın alınan hizmetleri her bölgenin gerçek tıbbi ihtiyaçlarına bağlamak amacıyla hastane ağı finansman modellerini gözden geçiriyor.

"Hizmetleri basitçe ortadan kaldırmıyoruz. Bunun yerine, belirli bir bölgenin sakinlerinin en çok neye ihtiyaç duyduğuna bakıyoruz — örneğin Ida-Viru bölgesinde insanların solunum sorunları daha fazla, Güneydoğu Estonya'da başka sorunlar olabilir" diyen Joller, planlanan değişiklikleri açıkladı. Gelecekte hastane finansmanının yerel sağlık ihtiyaçlarına daha yakından uyarlanacağını sözlerine ekledi.