Estonya'da rüzgar türbini teşvikine anayasa itirazı

Estonya'da hükümetin yerel yönetimlere rüzgar parkı kurulumunu teşvik etmek amacıyla ödemeyi planladığı "tuulehoo preemia" (rüzgar primi) uygulamasının anayasaya aykırı olduğu iddia edildi. Kinnisvara Kaitseks (Mülkiyetin Korunması) adlı kâr amacı gütmeyen kuruluş, söz konusu primin hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığını savundu.

Düzenlemeyle birlikte, kendi topraklarında rüzgar parkı kurulmasına izin veren yerel yönetimlere devlet tarafından mali destek sağlanması amaçlanıyor. Primin amacı, yerel yönetimlerin rüzgar enerjisi yatırımlarına onay verme konusundaki istekliliğini artırmak.

Enerji ve Çevre Bakanı Erkki Keldo, karasal rüzgar parklarının kurulumunun yerel yönetimlerde oldukça hassas bir konu olduğunu ve bu alanda çok az ilerleme kaydedildiğini belirtti. Keldo'ya göre, yerel topluluk rüzgar parkı gelişimini desteklemeye karar verirse, bu desteğin karşılığında ödeme alacak.

Keldo, "Rüzgar primi parası yerel topluluğun yaşam ortamının iyileştirilmesine, hizmetlerin geliştirilmesine gidiyor. Spor tesislerine, eğitime, kültüre yatırım yapılıyor, ancak bu yerel topluluğun kararına bağlı; çünkü o yerel topluluk ülkenin genel refahına ve tedarik güvenliğine katkıda bulunmaya hazır" dedi.

Yerel fayda aracı ve yasal dayanak

Bakan Keldo, söz konusu uygulamanın aynı zamanda bir yerel fayda aracı olduğunu vurguladı. Üretilen her enerji için hem yerel yönetimin hem de söz konusu gürültüden en çok etkilenen yakın çevrenin mali destek alacağını belirten Keldo, birçok geliştiricinin daha uygun fiyatlı enerji de sunduğunu ekledi.

Keldo, yerel fayda aracının daha önce de yasalaştırıldığını hatırlatarak, Ida-Virumaa'daki maden vergilerini örnek gösterdi. Toplum olarak ortak bir hedefleri olduğunu ifade eden Keldo, Estonya dışından hatta Avrupa dışından ithal edilen fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasının birçok kişi tarafından desteklendiğini söyledi.

Kinnisvara Kaitseks kuruluşu kısa süre önce yaptığı kamu çağrısında, devletin yerel yönetime rüzgar parkı izni vermesi için mali teşvik yaratmaması gerektiğini belirtti. Kuruluşun yönetim kurulu üyesi Tiia Raudmägi, "Bu doğrudan, anayasada öngörülen yerel yönetimlerin özerkliğine aykırıdır. Bir şey ödüllendirildiğinde insanlar genellikle ödülü almak ister. Bu, yerel yönetimin özerkliğine doğrudan müdahaledir" dedi.

Raudmägi ayrıca primin uygulanma şeklinin hukuk devletine uygun olmadığını savundu. Yaklaşık 30 yıldır hukukçu olarak çalıştığını belirten Raudmägi, "Böyle bir yönetmeliğin anayasaya aykırı olduğu görüşündeyim. Kendileri de bir müdahale olduğunu kabul ediyor ve bunu orantılı olarak nitelendiriyor. Ancak benim görüşüm, hukuk devletinde böyle bir hukuki düzenlemenin, en azından hiçbir koşulda hükümet ve bakan düzeyinde kabul edilemeyeceği yönünde; çünkü önemli yasama Riigikogu'nun (Estonya Parlamentosu) alanına girer" ifadelerini kullandı.