Estonya'da restoranlar zor günler geçiriyor: KDV artışı sektörü vurdu

Estonya'da restoran sektörü, artan maliyetler ve sabit kalan ciro nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Sektör temsilcilerine göre, yüzde 24'e çıkarılan katma değer vergisi (KDV) işletmelerin son mali tamponunu da eritti. Restoran sahipleri hükümetten vergi indirimi bekliyor.

Bu yıl Estonya genelinde birçok restoran kapılarını kapattı. Otelcilik sektörü yaz sezonunu genel olarak olumlu tamamlasa da yeme-içme sektöründe durum hafiflemedi. Restoran işletmecileri, devletin yeme-içme işletmelerinde KDV oranını yüzde 13'e düşürmesini umut ediyor.

Restoran işletmecisi Henri Loodmaa, bahar ayları itibarıyla yeme-içme sektöründe yaklaşık 1100 vergi borçlusu bulunduğunu, toplam vergi borcunun 14,5 milyon avroyu aştığını ve sektörün toplam kârının da yaklaşık aynı seviyede olduğunu belirtti. Loodmaa, "Bu kadar çok kötü yönetilen işletme olamaz, piyasada çözmemiz gereken bir aksaklık var" dedi.

Fiyat baskısı en çok yerel hammaddeden yemek üreten işletmeleri vuruyor. Genel fiyat artışına rağmen Estonya halkı restorana gitmekten tamamen vazgeçmiş değil.

Gabriela adlı bir tüketici, restorana nispeten seyrek gittiğini, genellikle doğum günü veya okul açılışı gibi özel durumlarda tercih ettiğini söyledi. Anastasia ise haftada bir düzenli olarak restorana gittiğini, bu hafta üç kez gittiğini ancak çok pahalı restoranlara nadiren gittiğini, yüksek fiyat gördüğünde bu yerlerden kaçındığını ifade etti.

Restoranlar kapanırsa fast food oranı artacak

Restoranlar kapılarını kapatmak zorunda kaldıkça, fast food işletmelerinin pazar payının kaçınılmaz olarak artacağı belirtiliyor. Estonya Otel ve Restoranlar Birliği Genel Müdürü Külli Kraner, bunun uzun vadede halk sağlığını çok ciddi şekilde etkileyeceğini vurguladı. Kraner, farklı ülkelerin deneyimlerinin, bu eğilimi tersine çevirmenin son derece zor olduğunu gösterdiğini söyledi.

Üç restoranın ortak sahibi Kristjan Peäske, mevcut vergi koşullarının işletmeler için hayati tehlike oluşturduğunu belirtti. Almanya'da restoranlarda KDV'nin kalıcı olarak yüzde 9'a düşürüldüğünü hatırlatan Peäske, bunun fiyatları düşürmek için değil, sektörün sürdürülebilirliği için yapıldığının açıkça ifade edildiğini aktardı.

Peäske, "Bizim için yüzde 20'den yüzde 24'e çıkan bu artış neredeyse ölümcül oldu. Çok düşük kâr marjıyla çalışan ve yoğun iş gücü gerektiren bir sektörüz. Diğer işletmeler teknoloji ve inovasyonla optimizasyon yapabilirken, bizim işimiz tarihsel olarak böyle ve bu şekilde kurulmuş" dedi.

Sektörün daralması gençleri de olumsuz etkiliyor. Hayatta kalmak için mücadele eden restoranlar yeni iş olanakları yaratamadıkça ve mevcut işleri koruyamadıkça, binlerce genç ilk iş deneyiminden mahrum kalıyor ve genç işsizlik oranı daha da artıyor.