Estonya'da okulsuz kalan öğrencilerin çoğu Estonca bilmiyor

Estonya Eğitim Bakanı Kristina Kallas, okul yerleştirmesi yapılamayan gençlerin yüzde 60'ından fazlasının Rusça eğitim veren temel okullardan geldiğini ve Estonca becerilerinin neredeyse hiç bulunmaması nedeniyle meslek okullarına giremediğini açıkladı.

Okulların açılmasından bir gün önce zorunlu eğitim çağındaki yaklaşık 1.300 gencin hâlâ okul yeri yoktu. 11 Eylül itibarıyla 485 temel okul mezunu okulsuz kalmaya devam ediyordu. Sorunun en yoğun yaşandığı yer başkent Tallinn oldu.

Kallas, "Dokuz yıl Estonca ders görmelerine rağmen Estonca becerileri neredeyse yok denecek kadar az olduğu için meslek eğitimine bile giremediler" dedi. Meslek okullarının teknik dersler içerdiğini, güvenlik talimatlarını anlayamayan öğrencilerin bu derslere katılamayacağını sözlerine ekledi.

Bakana göre Tallinn belediyesi, öğrencilerin okulsuz kalması nedeniyle Eğitim Bakanlığı'nı sert biçimde eleştirdi. Kallas, devletin de sorumluluk taşıdığını belirtirken, Merkez Parti yönetimindeki Tallinn'in yıllardır Rusça okulları savunduğunu ve bu okulların kapatılmaması gerektiğini dile getirdi.

Kallas, "Bu çocukların hiçbir yerde eğitime devam etmemesi her zaman böyleydi; sadece şimdiye kadar görünmüyorlardı" diye konuştu.

Dil yeterliliği testleri ve matematik sınavı tartışması

Estonca eğitime geçen okullarda dördüncü sınıfta yeterlilik testi uygulanıyor. 2024'te ve geçen yıl Estonca eğitime başlayan öğrencilerde ortalama puan yüzde 50'nin üzerinde çıktı. Ancak Kallas bunu iyi bir sonuç olarak görmedi: öğrencilerin yalnızca yarısı dil yeterliliğinin en temel seviyesi olan A1'i karşılıyor, diğer yarısı bu seviyeye bile ulaşamıyor.

Bakanlığın ayrı bir gündem maddesi, iki yıl önce Estonca eğitime geçen ve şu anda altıncı sınıfta olan çocukların üç yıl sonra temel okul matematik bitirme sınavına hangi dilde gireceği. Kallas'a göre seçenekler, öğrencilere sınav dilini seçme hakkı tanımak ya da sınavı basitleştirilmiş Estonca sunmak; çünkü amaç dil becerisini değil matematik bilgisini ölçmek.

Kallas, Letonya'nın PISA sonuçlarını uyarıcı bir örnek olarak gösterdi ve sonuçların OECD ortalamasının altına düştüğünü hatırlattı. Bunun nedenini Letonya hükümetinin Rusça konuşan çocukların yalnızca iki yıldır Letonca eğitim görmesine rağmen PISA testini Letonca yapmasını zorunlu kılması olarak açıkladı.

Anaokulu sonunda verilen okula hazırlık raporuna da bir dil yeterliliği değerlendirmesi eklenecek. Anaokulları ve birinci sınıf için tasarlanan değerlendirme şu anda pilot uygulamada. Kallas, gerekirse geliştirileceğini ve gelecek sonbahar ile ilkbaharda daha geniş kullanıma girmesi gerektiğini söyledi.

Öğretmen kadrosunda büyük değişim

Eğitim Bakanlığı'nda Estonca eğitime geçişi denetleyen dairenin başı Helna Karu, dil öğrenme desteğinin dağıtım biçiminin de değiştiğini belirtti. Daha önce fonlar çoğunlukla anadili Rusça olan öğrencilerin bulunduğu okullara verilirken, bu çocukların birçoğu artık Estonca okullara geçiyor ve bu okulların da desteğe ihtiyacı oluyor.

Kallas'a göre okullar ve anaokullarında personel de büyük ölçüde değişti. İki yıl önce 1.802 öğretmen dil yeterliliği şartını karşılamazken bu sayı şimdi 144'e indi. Geçiş döneminde Estonya'daki öğretim kadrosunun yaklaşık yüzde 10'u değişti.

Karu, bakanlığın okullarla yakın temas halinde olduğunu ve çok sayıda sınıf gözlemi yaptığını, bunun da duruma dair iyi bir genel görünüm sağladığını söyledi. En önemli etkenin sınıfta etkili öğretim yöntemlerinin kullanılması olduğunu, ancak bu uzmanlığın zamanla geliştiğini ekledi.