Estonya'da öğrenim yükümlülüğü reformu sorunları beraberinde getirdi

Estonya'da ağustos ortasına gelinirken yeni eğitim dönemi yaklaşıyor. Bu yıl yürürlüğe giren öğrenim yükümlülüğü (õppimiskohustus) reformu, eğitim sisteminde çeşitli tartışmaları da beraberinde getirdi. Eğitimci Helin Puksand, Sirp dergisinde yayımlanan yorum yazısında reformun uygulanmasındaki sorunlara dikkat çekti.

Reformun kapsamı ve hedefi

1 Ocak'tan itibaren zorunlu eğitim yerine öğrenim yükümlülüğü uygulamasına geçildi. Buna göre 7-18 yaş arasındaki tüm gençler ilköğretim, ortaöğretim veya mesleki eğitim programlarına katılmak zorunda. Reformun amacı, tüm Estonyalı gençlerin reşit olana kadar eğitim almasını güvence altına almak. Ancak Puksand, bu hedefin uygulamada ciddi zorluklarla karşılaştığını ifade ediyor.

Okul yerleştirme sürecindeki aksaklıklar

Puksand, lise (gümnaasium) ve meslek okullarına geçişte değişen sınav takvimi ve kabul prosedürlerinin belirsizlik yarattığını belirtiyor. Daha önce mart ayında yapılan lise giriş sınavları ile haziran başındaki temel eğitim mezuniyet sınavları sayesinde öğrenciler yaz başında hangi okula devam edeceklerini bilirken, yeni sistemde liseye kabul için mezuniyet sınav sonuçlarının kullanılması süreci karmaşık hale getirdi.

Mezuniyet sınavlarının çok sayıda öğrenci tarafından yüksek puanla geçilmesi, öğrencilerin birbirinden ayrışmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle çoğu öğrenci birden fazla okula başvuruyor. İstediği okula yerleşemeyen veya yalnızca yedek olarak başvurduğu okuldan kabul alan öğrenciler, ek yerleştirme (jätkuvastuvõtt) sürecine yönelmek zorunda kalıyor. Oysa bu süreçte, hedeflenen okulda boş kontenjan olsa bile başvuru yapılması gerekiyor.

Yerleşemeyen öğrenci sayısı endişe yaratıyor

Eğitim Bakanı Kristina Kallas'ın verdiği bilgiye göre, ağustos başında yaklaşık 2 bin 400 genç henüz bir öğrenim yerine yerleşememişti. Buna karşın ülke genelinde 4 binden fazla boş kontenjan bulunuyor. Bu durumun nedenleri arasında öğrencilerin kayıt onaylarını tamamlamaması ve okulların tatilde olması nedeniyle ek yerleştirme başvurularına dönüş yapılmaması gösteriliyor.

Mesleki eğitimde erişim sorunları

Mesleki eğitimde de sorunlar yaşanıyor. Öğrencilerin çoğu zaman ilgi duydukları bölümü yakınlarında bulamadığını belirten Puksand, bu durumun Eğitim ve Araştırma Bakanlığı'nın kararlarından kaynaklandığını öne sürüyor. Örnek olarak, Hiiumaa adasında meslek okulu ile devlet lisesinin birleştirilmesi sonucu kurulan HIIG+ eğitim kurumunu veriyor. Bu birleşme sonrası adada yalnızca turizm hizmetleri alanında eğitim verilebilirken, bu bölüme bu yıl yalnızca 10 öğrenci başvurdu; sadece iki öğrenci kayıt yaptırdı.

Hiiumaa belediyesi eğitim komisyonu başkanı Antti Leigr, bakanlığın tek öğrenciyle bile sınıf açılacağının sözünü verdiğini ancak bu kadar az öğrenciyle bir okulun ayakta kalmasının zor olduğunu belirtiyor. Ayrıca daha önce popüler olan bahçecilik programlarının yalnızca ücretli olarak açılabilmesi, öğrencilerin başka kentlere (örneğin Räpina'ya) taşınmasını gerektiriyor. Bu da ailelerin maddi yükünü artırıyor.

Hazırlık eğitimi ve destek açığı

Sınavları başarısız olan veya öğrenme ile uyum sorunu yaşayan gençler için okullar hazırlık eğitimi (ettevalmistav õpe) sunmaya başlayacak. Bu uygulamanın öğrenme kayıplarını telafi etmesi ve öğrencileri doğru yola yönlendirmesi amaçlanıyor. Ancak Puksand, bu eğitimi verecek destek personelinin nereden sağlanacağı sorusuna cevap bulunamadığını vurguluyor. Birden fazla yılın eksiklerinin tek yılda kapatılmasının zor olduğunu, eksiklerin nedenleri arasında öğrencinin yetenekleri, ruh sağlığı sorunları ve teknoloji bağımlılığının yer aldığını belirtiyor.

Puksand yazısını, reformun başarılı olabilmesi için bu gençlerin eğitime kazandırılmasının önemli olduğunu vurgulayarak ve tüm öğrencilerin yeni döneme hazır olması temennisiyle bitiriyor.