Almanya'dan AB bütçesine ültimatom: 2028-2034 kesintisiz onay yok

Almanya ve beş Avrupa Birliği ülkesinin hükümet başkanları, AB bütçesinin köklü şekilde reformdan geçirilmesini talep ederek, harcamalarda yüz milyarlarca euroluk kesinti yapılmaması durumunda 2028-2034 dönemini kapsayan yedi yıllık bütçenin (ÇMÇ) onayını bloke etmekle tehdit etti. Financial Times'ın haberine göre, Almanya, Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderlerinin imzaladığı çağrıda, "AB bütçesi köklü şekilde reformdan geçirilmelidir. Tercihler yapmak zorundayız" ifadesi yer alıyor.

İmzacı ülkelerden birinin diplomatı FT'ye yaptığı açıklamada, "Bütçede yüz milyarlarca euroluk kesinti yapılmazsa bu yıl anlaşma çıkmaz" dedi.

Altı net ödeyici ülkenin talepleri

Söz konusu altı ülke, 2028-2034 için planlanan bütçede artan ekonomik ve güvenlik sorunlarını dikkate alarak savunma alanına ve yenilikçi şirketlere daha fazla kaynak aktarılmasını istiyor. Bu ülkelere göre, tarımsal üreticilere ve geri kalmış bölgelerin kalkınmasına yönelik fonlarda kesinti yapılmalı. Bu iki kalem geleneksel olarak AB bütçesinin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor.

AB ortak bütçesinin yürürlüğe girmesi için 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekiyor. Altı ülkenin onay vermeme tehdidi, AB liderlerinin haziran ayında bu yıl içinde anlaşmaya varma taahhüdüyle çelişiyor. Fransa, İtalya, İspanya ve Polonya'daki seçimlerin müzakereleri zorlaştırma olasılığı nedeniyle liderler anlaşmayı seçimlerden önce bitirmek istiyordu.

Bütçenin büyük bölümü üye ülkelerin katkılarıyla finanse ediliyor ve altı imzacı ülke AB bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyor. Bu ülkeler, Avrupa Komisyonu'nun önerdiği 2 trilyon (2000 milyar) euroluk toplam ÇMÇ hacminde önemli indirim talep ediyor. Talep, kendi ülkelerinde harcamaları kısıtlama çabalarını da yansıtıyor.

Şu anda AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın görevi, ekim ayı ortasına kadar bir uzlaşma önerisi hazırlamak. İrlanda hükümeti, en büyük net ödeyici ülkelerin talepleri ile tarımsal desteklerin ve geri kalmış bölgelerin kalkınma fonlarının korunmasını isteyen üye ülkelerin çoğunluğunun tutumu arasında bir uzlaşma bulmak zorunda.

İspanya ve İtalya'nın da aralarında bulunduğu 17 ülkelik grup, bu geleneksel alanlara ayrılan fonların artırılmasını ve toplam bütçenin öngörülen 2 trilyon euroyu aşmasını talep ediyor. Bazı ülkeler ayrıca AB'nin daha yüksek harcamaları finanse etmek için daha fazla ortak borç almasını istiyor. Bu fikir Berlin ve müttefikleri için kabul edilemez.

AB bütçesine net katkı sağlayan ancak aynı zamanda birliğin en büyük tarımsal destek alıcısı olan Fransa, harcamaların artırılmasına yardımcı olmak için AB çapında vergilerin yaygınlaştırılması yönünde baskı yapıyor.

Avrupa Komisyonu, söz konusu vergi ve harçlar yoluyla yılda yaklaşık 60 milyar euro toplamayı önerdi. Önlemler arasında AB emisyon ticaret sisteminden daha yüksek katkı payları, karbon yoğun ürünlere yönelik ithalat tarifeleri, geri dönüştürülmemiş elektronik atık vergisi, tütün vergileri ve büyük şirketlere uygulanacak bir vergi yer alıyor.

Ancak tüm bu öneriler, vergilendirmenin büyük ölçüde üye ülkelerin yetkisinde olması ve hükümetlerin bu yetkiyi Brüksel'e devretmek istememesi nedeniyle dirençle karşılanıyor. AB diplomatları ayrıca önerilen önlemlerle birliğin tüm harcama ihtiyaçlarını karşılayacak kadar para toplanamayacağı uyarısında bulunuyor.

AB liderler zirvelerine başkanlık eden Avrupa Zirvesi'nin daimi başkanı António Costa'nın sözcüsü, tüm üye ülkelerin bütçe konusunda yıl sonuna kadar anlaşmaya varma konusunda mutabık olduğuna dikkat çekti. Sözcü FT'ye yaptığı açıklamada, "Şu andan yıl sonuna kadar amaç, en geç o zamana kadar farkı aşmak ve dengeli bir genel anlaşmaya varmak" dedi.