Estonya'da kıyı balıkçılığı yeni yükümlülüklerden koruma bekliyor

Estonya'nın kıyı balıkçıları, 30 Eylül'de Riigikogu'nun (Estonya parlamentosu) kabul ettiği balıkçılık yasası değişikliğinin kendilerini denizden uzaklaştırmaması gerektiğini savunuyor. Reform Partisi, Eesti 200 ve birkaç bağımsız milletvekilinin oylarıyla geçen 887 SE sayılı yasa tasarısı, Estonya mevzuatını Avrupa Birliği'nin balıkçılık denetimine ilişkin güncellenmiş kurallarına uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.

Yeni düzenleme kapsamında balıkçılık verilerinin daha kapsamlı şekilde elektronik ortamda bildirilmesi, balığın kökeninin dijital olarak izlenebilmesi ve balıkçı gemilerinin konum takibiyle ilgili yükümlülüklerin aşamalı olarak genişletilmesi öngörülüyor. Yasayla hedeflenen, balığın kökeninin denetim altında tutulması, yasa dışı avcılığın önlenmesi ve kurallara uyan balıkçının ihlalcilerle rekabet etmek zorunda kalmaması.

Küçük balıkçı için ek yük ve liman sorunu

Estonya'nın kıyı balıkçısı küçük bir tekneyle, küçük bir liman ya da tekne barınağının yakınında çalışıyor. Avlanma çoğu zaman hava koşullarına bağlı; her ek liman ziyareti, raporlama yükümlülüğü veya teknik şart ise uygulamada ek maliyet ve zaman anlamına geliyor.

Yasa tasarısının görüşülmesi sırasında kıyı bölgelerinin temsilcileri özellikle balığın tartılması konusuna dikkat çekti. Yeni kurallara göre balığın türlere göre ayrılarak tartılması gerekiyor ve bu, uygun bir limanın kullanılmasını gerektirebiliyor. Böyle bir altyapı her yerde bulunmuyor; uzak bir limana yapılan yolculuk ekonomik maliyeti artırıyor. Bu nedenle yasanın uygulanmasında sağduyunun korunması gerektiği belirtiliyor: Devlet yeni bir şart getiriyorsa, bunun makul biçimde yerine getirilmesini de güvence altına almalı.

Kıyı balıkçılığı, kıyı köylerinin ekonomik ve kültürel yaşamının bir parçası. Avcılık küçük girişimci için aşırı maliyetli ve karmaşık hale gelirse, yerel ekonominin, becerilerin ve geleneklerin bir bölümü kaybolabilir.

Pratik değişikliklerden biri, tahmin edilen ve gerçekten tartılan balık miktarı arasındaki izin verilen farkla ilgili: Bu oran yüzde 20'den yüzde 10'a iniyor. Söz konusu olan, önceden bildirilen tahmini miktarın fiilen tartılan miktardan ne kadar farklı olabileceğine dair bir şart.

Bu teknik bir değişiklik gibi görünse de kıyı balıkçısı için öyle değil. Denizde, avın ağırlığını karaya çıkarmadan önce her zaman tam olarak belirlemek mümkün olmuyor. İzin verilen fark azalırsa balıkçının avının büyüklüğünü eskisinden çok daha kesin tahmin etmesi gerekiyor. Dolayısıyla yeni şartlar uygulanırken küçük ölçekli kıyı balıkçısının gerçek çalışma koşullarının yeterince dikkate alınıp alınmadığı konusunda belirsizlik var.

AB kuralları ve Estonya'nın savunması gereken çıkar

Estonya 2004'te Avrupa Birliği'ne katılırken ortak balıkçılık politikasının ilkelerini benimsedi ve karar alma yetkisinin bir bölümünü AB düzeyine devretti. Katılım müzakerelerinde, küçük kıyı balıkçılığının özelliklerini ve tarihsel oluşumunu dikkate alacak yeterli istisna elde edilemedi.

Kuralların büyük bölümü AB düzeyinde şekilleniyor ve Estonya'nın görevi burada kendi çıkarlarını savunmak. 887 SE sayılı tasarı söz konusu olduğunda, AB tüzüğünü baypas eden yeni yükümlülükler değil, bunların uygulanması için koşulların oluşturulması ve izin verilen istisnaların kullanılması söz konusu.

2004'te yeterince güçlü istisnalar elde edilemediyse, şimdi Estonyalı kıyı balıkçılarının durumunun duyulması ve anlaşılması için daha da fazla çaba gösterilmesi gerekiyor. Özellikle mevcut liman ve boşaltma noktaları ağının korunması, balıkçının şartları yerine getirebilmesi açısından önem taşıyor.

Bunun için balıkçılarla gerçek anlamda iletişim kurulması gerekiyor; yasa hazır olduktan sonra değil, yeni şart onların günlük işini etkilemeye başlamadan önce. Bu, Pärnumaa ve diğer kıyı bölgeleri için özellikle geçerli. Kırsal yaşam komisyonunda Pärnu Körfezi Balıkçılık Birliği temsilcileri, Pärnumaa'da önemli miktarda balığın boşaltıldığı noktalar bulunduğunu, ancak bunların hepsinde yatırım hibelerinden yararlanma imkânlarının eşit olmadığını belirtti.

Tarihsel avlanma hakları da en az bunun kadar önemli. Sınırlı balıkçılık imkânları dağıtılırken mevcut yasa önceki yasal uygulamaya dayanıyor. Kıyı balıkçıları için bu, onlarca yıllık emek ve yatırım anlamına geliyor. Yasalar değişebilir, ancak kuşaklar boyunca kıyı balıkçılığıyla geçinen insanların işlerinin kıyısına itilmesine izin verilmemeli.

887 SE sayılı tasarının yasalaşması tartışmaların sonu anlamına gelmiyor. Birçok şart 2030'a kadar aşamalı olarak yürürlüğe gireceği için şimdi Estonya'nın kendi uygulama pratiğini oluşturması için en uygun zaman.

Estonya AB'nin şartlarını yerine getirmekle yükümlü, ancak aynı zamanda kıyı balıkçılığının korunmasını da savunmalı. Onlarca yıl sonra bile kıyıda, denizde ağ atmayı bilen, kıyıyı tanıyan ve hiçbir direktif ya da veri tabanının üretemeyeceği bilgiyi kuşaktan kuşağa aktaran balıkçıların kalması önemli.