Estonya'da geçiş okullarında öğretmenlerin üçte biri niteliksiz

Estonya Eğitim Bakanlığı verilerine göre, Rusça eğitimden Estonca eğitime geçiş yapan okullarda görev yapan öğretmenlerin yaklaşık yüzde 30'unun gerekli mesleki niteliği bulunmuyor. Okul müdürleri, Rusça anadilli çocuklara ders vermenin daha zor olduğunu, bu nedenle söz konusu okullara öğretmen bulmanın da belirgin şekilde güçleştiğini belirtiyor. Ayrıca her zaman motive edici ek ücret ödenmesi de mümkün olmuyor.

2024 yılında Estonca eğitime geçiş sürecinin başlamasıyla birlikte Ehte humanitaargümnaasium (Ehte Beşeri Bilimler Lisesi) 17 yeni öğretmen işe aldı. Bugüne kadar bu öğretmenlerin üçte biri okuldan ayrıldı. Sonraki yıllarda okul, hem emekliye ayrılanların hem de tükenmişlik yaşayanların yerini doldurmak üzere yılda 10 ila 15 öğretmen almaya devam etti.

Müdürler: Rusça anadilli çocuklara ders vermek daha zor

Okul müdürü Marika Kransiver'e göre Rusça anadilli çocuklara eğitim vermek zaman zaman daha zorlayıcı oluyor; bu nedenle ayrılan öğretmenlerin bir kısmı Estonca anadilli çocukların öğrenim gördüğü okullarda çalışmayı tercih ediyor.

Kransiver, "Bu zorluğu kabul edip geçiş okuluna gelen öğretmenlerin önünde derin saygıyla eğiliyorum. Sözde anadil okuluyla karşılaştırıldığında burada çok daha fazla iş var: materyalin uyarlanması gerekiyor, çocuklar Estonca'yı olması gereken ya da olabilecek düzeyde konuşmuyor. Bu da doğal olarak öğretmenler için ek iş anlamına geliyor" dedi.

Kransiver'e göre şimdiye kadar öğretmenleri okula çekmek için bir miktar daha yüksek ücretle motive etmek mümkün oldu. Müdürün ifadesine göre ne kadar ek ücret ödenebileceği bir anlaşma meselesi. Tartu'da faaliyet gösteren Jogentaga okulu da öğretmenleri motive etmek için ek ücret ödemeye çalışıyor, ancak bunun için imkanlar geçen yıldan bu yana azalmış durumda.

Jogentaga okulu müdürü Alina Braziulene, "Daha önce öğretmenin niteliği varsa yüzde 20 ek ücret ödeyebiliyordum, şimdi yalnızca yüzde üç. Öğrencilerimizin üçte biri Ukrayna'dan geldi ve o dönemde bunun için devletten iyi bir destek vardı. Şimdi bu destek yok. Öğrenci sayısı üç yıl öncesine kıyasla azaldı. Bu nedenle finansman da farklı" diye konuştu.

Daha yüksek ücretle çalışmanın artık mümkün olmaması üzerine bazı öğretmenler de işten ayrılma kararı aldı. Ek ücret ödenmesini zorlaştıran bir diğer unsur da Estonca ders vermek zorunda olan öğretmen sayısının artmasına karşın desteklerin aynı kalmaması.

Läänemere gümnaasium (Läänemere Lisesi) müdürü Deniss Presnetsov da ek ücret ödenmesini önemli bulsa da niteliksiz öğretmenlerin de iş başvurusunda bulunması nedeniyle herkese bu gerekçeyle ödeme yapılamıyor. Bakanlık verilerine göre de geçiş okullarındaki öğretmenlerin yüzde 30'unda gerekli nitelik eksik. Buna karşın okullardaki iş yükü ağır.

Presnetsov, "İdari yük, e-kool (elektronik okul sistemi) doldurma, IOK (bireysel öğrenme planı) hazırlama, danışmanlık yürütme ve derslere hazırlanma da zaman alıyor, değil mi? Bu sürekli yük insanı tüketiyor. Gelen genç öğretmenler birkaç yıl sonra okuldan ayrılıyor. Bir yıl sonra ayrılanlar da var" ifadelerini kullandı.

Eğitim Bakanlığı, öğretmenlere ihtiyaç halinde farklı anadile sahip çocukların eğitimine yardımcı olacak eğitim programlarına katılmalarını öneriyor. Bakanlığa göre öğretmen metodolojiye hakim olduğunda Rusça anadilli çocuklara eğitim vermenin daha zor olduğu söylenemez.