Estonya'da bütçe tartışması parlamento partilerini karşı karşıya getirdi

Estonya'da parlamento partilerinin temsilcileri, gelecek yılın devlet bütçesi konusunu canlı yayında düzenlenen bir programda tartıştı. Tartışmaya Reform Partisi, Merkez Partisi, Sosyal Demokrat Parti, EKRE, Isamaa ve Eesti 200 temsilcileri katıldı. Koalisyon partileri bütçe açığının azaltıldığını savunurken muhalefet, verilen sözlerin borç parayla finanse edildiğini öne sürdü.

Program sunucusu Andres Kuusk, Reform Partisi'nin her yıl bütçe açığını yarım puan azaltmayı vaat ettiğini, ancak önümüzdeki yıllarda bunun yapılmadığını belirtti.

Koalisyon: açık azaltılıyor

Reform Partisi'nden Erkki Keldo, partinin açığı yine de azalttığını söyledi. Keldo, ilkbaharda gelecek yıl için açığın yüzde 4,9 olarak öngörüldüğünü, yazın bu tahminin yüzde 4,4'e çekildiğini, şimdi ise devlet harcamalarının kısılmasıyla gelecek yıl açığının yüzde 4 olacağı bir bütçenin teslim edildiğini ifade etti. Hükümetin şimdiye kadar yaklaşık 1,5 milyar euro ek kesinti yaptığını kaydetti.

Isamaa'dan Aivar Kokk ise mevcut bütçeyi "gizli bütçe" olarak nitelendirdi. Riigikogu'ya (Estonya Parlamentosu) ikinci ek bütçeyle gelindiğini, bazı harcamaların gelecek yıla aktarılmaya çalışıldığını belirten Kokk, Rail Baltic için 28 milyon euro tutarında ray satın alındığını ama bunun nereye gideceğinin bilinmediğini söyledi. Kokk, Reform Partisi'nin yaptığı gelir vergisi muafiyetinin de borç parayla finanse edildiğini, hem bu yıl hem gelecek yıl bütçede bu vaadi yerine getirmek için borç alındığını dile getirdi.

Muhalefet: bütçe bir felaket

Merkez Partisi'nden Lauri Laats, hazırlanmakta olan bütçeyi "felaket" olarak değerlendirdi. İçerik açısından tüm vergi sisteminin gözden geçirilmesi ve reforme edilmesi gerektiğini savunan Laats, mevcut sistemin vergilerin yüzde 40'ının tüketim vergilerinden gelmesi üzerine kurulu olduğunu söyledi. Merkez Partisi'nin tüketim vergilerini, özellikle gıda maddelerindeki KDV'yi düşüreceğini belirtti.

Rain Epler (EKRE) devletin bir harcama sorunu, yani kısılabilecek alanları olduğunu ifade etti. Reform Partisi'ni harcamaları artırmakla suçlayan Epler, son beş yılda devlet bütçesinin yüzde 50'den fazla büyüdüğünü, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) büyümesinin ise yalnızca yüzde 4 olduğunu kaydetti.

Sosyal Demokrat Parti'den Riina Sikkut, partisinin bütçeye oy verip vermeme konusunda siyasi baskı yapmadığını söyledi. Sikkut, ideolojik olmayan bir dizi harcama bulunduğunu, örneğin özel ihtiyaç hizmetleri harcamalarında Yüksek Mahkeme kararı olduğunu, bu kararın para ve yer sıkıntısı yaşanabileceğini belirtmekle birlikte devleti temel hakları güvence altına alma yükümlülüğünden kurtarmadığını anlattı. Sosyal Demokratların korunmasız gruplara destek amacıyla ve hükümetin göz ardı ettiği bazı konularda değişiklik önerileri sunacağını, bunlara muhalefetten ve koalisyondan destek beklediklerini söyledi.

Sikkut ayrıca mevcut hükümetin harcamaları yalnızca matematiksel olarak azalttığını, bir kısmını sonraki yıllara aktardığını savundu. Geçen yıl vergi diliminin kaldırılması için gelir vergisi artışı planlandığını, ancak borç para hesabına bu artışın yapılmadığını kaydetti. Hükümetin iç bütçe kurallarına da uymadığını, kuralların bütçe stratejisi döneminde yarım puanlık iyileştirmenin sürdürülmesini gerektirdiğini söyledi.

Eesti 200'den Toomas Uibo, sonraki hükümetlerin bütçe açığını yılda yüzde 0,5 azaltmayı sürdürmesini umduğunu ifade etti. Bir noktada devlet borcunun istikrara kavuşacağını ve hatta azalacağını belirten Uibo, bunun zaman alacağını, bir yılda bu açığın bu kadar azaltılamayacağını, yüzde 0,5'in bile çok zor elde edildiğini söyledi.