Adalet bakanı: Fırsat eşitliği yasa tasarısı seçimlerden önce oylanacak

Estonya Adalet Bakanı Liisa Pakosta, uzun süredir tartışılan cinsiyet eşitliği ve fırsat eşitliği yasa tasarısının mevcut Riigikogu (Estonya parlamentosu) döneminde kabul edileceğini açıkladı. Ancak Pakosta, tasarının içeriğine ve işleme takvimine ilişkin ayrıntı vermedi.

"Fırsat eşitliği yasa tasarısının işlenmesini bu Riigikogu döneminin sonuna kadar tamamlamayı umuyoruz" diyen Pakosta, zamanın kısıtlı olmasından endişe duymadığını belirtti. Normal prosedüre göre tasarının en geç kasım ayında parlamentoya ulaşması gerekiyor. Pakosta, "Bunda olağandışı bir durum yok. Bazı işlerin uzaması tamamen normaldir. Birçok yasa tasarısı için bu böyledir" ifadelerini kullandı.

Bakan, tasarının bu kadar uzun süre geçmemesinin aslında sorun olmadığını savundu. Anayasa'nın tasarının hükümlerini zaten kapsadığını belirten Pakosta, "Bu tasarı insanların hayatında neredeyse hiçbir şeyi değiştirmiyor, çünkü Anayasa'nın 12. maddesi doğrudan uygulanabilir" dedi.

Pakosta, "Mahkemeler, adalet kansleri ve herkes bu anayasa maddesi temelinde çalışıyor; bu madde tüm insanlar için hayatın her alanında koruma sağlıyor. Estonyalılar ayrımcılığa karşı çok iyi korunuyor çünkü çok iyi bir Anayasamız var. Bu tasarıyla elde edilecek değişiklikler son derece ince ayrıntılarda" diye konuştu.

Bakan, 2024'te geri çektiği taslak ile mevcut taslak arasındaki farklar dahil olmak üzere tasarının içeriği hakkında konuşmayı kabul etmedi. "Tasarı hâlâ hazırlanıyor" demekle yetindi.

Tasarı süreci ve eleştiriler

Pakosta, Mayıs 2024'te Ekonomi Bakanlığı'nda hazırlanan cinsiyet eşitliği ve fırsat eşitliği yasa tasarısının işlenmesini durdurduğunda, Adalet Bakanlığı özel sektörden hukuk firması Sorainen'den yeni bir bakış açısı istemişti. Bu süreçte daha önceki taslak üzerinde çalışan sivil toplum kuruluşları ve eşit muamele komiserliği ofisi bilgilendirilmemişti.

Pakosta, Sorainen'e tasarı yazma görevi verilmediğini, yalnızca hazırlık materyalleri istendiğini savunsa da bu materyalleri kamuoyundan sakladı. Yeni tamamlanan analizi, talep etmesine rağmen eşit muamele komiseri Christian Veske'ye veya Ekonomi Bakanlığı'nın eşitlik politikası departmanına da göstermedi.

Pakosta, gizliliği karışıklığı önleme ihtiyacıyla gerekçelendirdi: "Çocuklara yönelik cinsel suçlarda zamanaşımı konusunda büyük bir kamuoyu karışıklığı yaşandı; bu, karışıklığın ne kadar kolay ortaya çıkabileceğini gösteriyor. Bu nedenle yasa, hazırlık materyallerinin her zaman kamuya açık olmadığını belirtir. Bu durumda Veri Koruma Müfettişliği bunu onayladı."

Pakosta, Estonyalıların ayrımcılığa karşı iyi korunduğunu söylese de eşit muamele komiseri Christian Veske yaz aylarında bakanlığa bir dizi öneri gönderdi. Bunlar arasında fırsat eşitliği yasa tasarısının işlenmesinin tamamlanması ve herkes için eşit yasal korumanın sağlanması tavsiyesi de yer aldı.

Pakosta, sonbaharda verdiği yanıtta bakanlığın tasarıda ele alınan konuları çok önemli bulduğunu, ancak tasarının farklı haklar, çıkarlar ve tutumların kapsamlı şekilde değerlendirilmesini gerektiren hassas konuları içerdiğini yazdı.

Veske, Pakosta'nın ERR'e verdiği yanıtın oldukça belirsiz olduğunu söyledi. Buna dayanarak tasarının mevcut Riigikogu döneminde işlenmesinin zor olduğunu düşünüyor. Veske, "Özellikle ilgili tarafların hiçbirinin tasarı hakkında maddi bilgi almamış olması göz önüne alındığında" dedi.

Önceki tasarının geri çekilmesi, üzerinde çalışan sivil toplum kuruluşlarını ve eşit muamele komiserliği ofisini kızdırmıştı. Pakosta o dönemde yeni tasarıyı mutlaka istişareye sunacağını ve tüm paydaşların geri bildirim verebileceğini defalarca vaat etmişti. Veske, iki yıldır tasarı hakkında bilgi sahibi olmadığını ve planlanan bir paydaş istişaresinden de haberi olmadığını belirtti.

Adalet Bakanı Liisa Pakosta, 2024 sonunda Ekonomi Bakanlığı'nda hazırlanan cinsiyet eşitliği ve fırsat eşitliği yasa tasarısını durdurma ve resmi hükümet koordinasyonuna göndermeme kararı almıştı. Tasarı, mevcut iki yasayı — Cinsiyet Eşitliği Yasası ve Eşit Muamele Yasası'nı — tek bir kapsamlı yasal düzenlemede birleştirmeyi amaçlıyordu. Estonya'da ayrımcılığa karşı korumanın tüm özellikler için eşit olmadığı uzun süredir devam eden yasal boşluğu gidermeyi hedefliyordu. Pakosta, tasarıyı kapsamlı hukuki eleştiriler ve çelişkili geri bildirimler nedeniyle durdurduğunu söylemişti.