Estonya'da bütçe açığı büyürken borç yükü artıyor

Estonya eski başbakanlarından Jüri Ratas, iktidar koalisyonunun bütçe politikalarını eleştirdi. Ratas, hükümetin 'vergiler artmayacak' ve 'bütçe iç rezervlerle dengelenecek' yönündeki açıklamalarının matematiksel olarak mümkün olmadığını, açığın yapısal hale geldiğini ve artan borç yükünün uzun vadede ülke ekonomisine ciddi zarar vereceğini söyledi. Görüşlerini ERR'i kaleme aldığı bir analizde dile getiren Ratas, hükümetin ekonomi politikalarının güven vermediğini ve yanlış yönetildiğini öne sürdü.

Büyüme borçla mı satın alındı?

Ratas, son dönemde açıklanan olumlu ekonomik verilere rağmen büyümenin kalıcı olmadığını, aksine hükümetin devasa bütçe açıkları yoluyla ekonomiyi yapay olarak canlandırdığını ifade etti. Yazısında, bütçe açığının bu yıl Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYİH) yüzde 4,4'üne, gelecek yıl ise yüzde 4,5'ine ulaşacağının öngörüldüğünü hatırlattı. Ratas, yaklaşık 2 milyar euroluk açığa rağmen büyümenin yalnızca yüzde 2,5 seviyesinde kalmasının, devletin kaynaklarını verimsiz kullandığının kanıtı olduğunu kaydetti. Eski başbakan, "Devlet borçlanarak büyümeyi satın alıyor, ancak bu büyüme uzun vadeli değil. Üstelik bu borçlar gelecek nesillerin sırtına yük olarak binecek." değerlendirmesini yaptı.

Savunma harcamaları bahanesi ile artan açık

Ratas, hükümetin rekor düzeydeki bütçe açığını gerekçelendirmek için ulusal savunma harcamalarını bahane ettiğini savundu. Gerçekten de Estonya'nın savunma harcamaları bu yıl GSYİH'nın yüzde 5,3'üne yükselecek. Ancak Ratas, savunma harcamalarındaki artışın GSYİH'nın yalnızca 1,1 puanına denk geldiğini, buna karşılık bütçe açığının 2,4 puan arttığına dikkat çekti. "Yani açığın büyük kısmı savunmadan kaynaklanmıyor. Asıl neden, hükümetin mali disiplinden uzaklaşmış olması." dedi. Eski başbakan, koalisyonun 2023'te vergileri artırdığını ancak söz verdiği gibi bütçeyi dengelemediğini, şimdi de seçim öncesi popülist vaatlerle gerçekleri gizlediğini ifade etti.

Ratas, Estonya'nın borç yükünün hızla arttığını ve bunun sonucunda faiz ödemelerinin 2030'da 656 milyon avroya ulaşacağını, bunun eğitim ve altyapı yatırımlarına ayrılan kaynağın erimesi anlamına geleceğini beltirtti. "Bugün borçla satın alınan büyüme, yarının refahını götürüyor. Vaadedilen değişim yerine ülke, büyüyen bir borç batağına sürükleniyor." uyarısında bulundu.