Estonya'da borsa elektriği bir haftada yüzde 7 zamlandı

Estonya fiyat bölgesinde Nord Pool (Kuzey Avrupa elektrik borsası) üzerinden işlem gören elektriğin ortalama fiyatı, 7-13 Eylül haftasında bir önceki haftaya göre yaklaşık yüzde 7 arttı. Haftalık ortalama tarife kilovatsaat başına 6,43 sent oldu; bu rakam bir önceki hafta 6,04 sent düzeyindeydi.

Aynı dönemde Letonya ve Litvanya'da borsa elektriğinin ortalama fiyatı 11,45 sent, Finlandiya'da ise 5,2 sent olarak kaydedildi. Estonya bölgesi böylece Baltık ülkeleri içinde en düşük ortalama fiyata sahip pazar oldu, ancak Finlandiya'nın belirgin biçimde altında kaldı.

Nihai faturaya ek kalemler giriyor

Açıklanan borsa fiyatları, tüketicinin ödediği nihai tutarı göstermiyor. Son kullanıcı için bu tutarlara katma değer vergisi ile çeşitli harç ve tüketim vergileri de ekleniyor. Bu nedenle elektrik faturasındaki birim maliyet, borsada oluşan kilovatsaat fiyatının üzerinde gerçekleşiyor.

Nord Pool, Estonya'nın da dahil olduğu Baltık ve Nordik ülkelerinin ortak elektrik borsası olarak işliyor. Estonya bu yapıya 2010'lu yılların başında katıldı ve ülkedeki elektrik ticareti uzun süredir bu piyasa üzerinden fiyatlanıyor. Borsada saatlik fiyatlar arz ve talebe, hava koşullarına, üretim kapasitesine ve komşu ülkelerle olan bağlantı hatlarındaki kapasiteye göre belirleniyor. Bu nedenle tek bir hafta içinde bile fiyatlar belirgin biçimde dalgalanabiliyor.

Fiyat farklılıkları bölgesel

Estonya, Letonya, Litvanya ve Finlandiya aynı borsada işlem görse de her ülkenin kendi fiyat bölgesi bulunuyor. Ülkeler arasındaki elektrik hatlarının kapasitesi sınırlı olduğu için bölgeler arasında fiyat farkları oluşabiliyor. Letonya ve Litvanya'daki ortalama fiyatın Estonya'nın yaklaşık iki katına yakın çıkması, bu ülkelerin üretim ve ithalat yapısıyla bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

Estonya'da elektrik piyasası büyük ölçüde serbestleşmiş durumda. Konut ve iş yeri aboneleri, sabit fiyatlı ya da borsaya endeksli sözleşmeler arasında seçim yapabiliyor. Borsaya endeksli sözleşmelerde tüketici, aylık ortalama fiyata göre değişen bir tarifeyle elektrik kullanıyor. Bu nedenle haftalık fiyat hareketleri, özellikle kış aylarına girilirken abonelerin faturalarını doğrudan etkileyebiliyor.