Estonya'da 2G şebekesi birkaç yıl içinde kapatılıyor

Estonya'nın büyük telekom operatörleri, önümüzdeki birkaç yıl içinde 2G mobil şebekesini kapatmayı planlıyor. Eski teknoloji olmasına rağmen halen çok sayıda cihaz bu şebekeyi kullanıyor; işletmeler için cihaz değişimi önemli bir maliyet anlamına gelebilir.

Elektrik şebekesi ve satış hizmeti sunan Viru Elektrivõrgud (Viru Elektrik Şebekeleri) kısa süre önce Adalet ve Dijital Bakanlığı'na başvurarak 2G şebekesinin kapatılmasının kritik altyapı ve hayati hizmetlerin sürekliliğine etkisinin değerlendirilmesini istedi. Şirket, 2G'ye bağımlılık giderilene kadar şebekenin korunmasının dikkate alınması gerektiği görüşünde.

Şirketin yönetim kurulu üyesi Annika Haaviste bakanlığa yazdığı yazıda, elektrik şebekelerinde 2G teknolojisiyle çalışan yaklaşık 22 bin elektrik sayacı ve veri iletişim yoğunlaştırıcısı bulunduğunu, bunların erken değişiminin milyonlarca avroya varan yatırım ve büyük çaplı montaj işi gerektireceğini belirtti.

Haaviste, etki analizi yapılmadan 2G şebekesinin kapatılmasına ilişkin geri dönüşü olmayan kararlardan kaçınılması ve öncelikle devlet, mobil operatörler ile kritik altyapı şirketleri arasında ortak bir tutum oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Karar operatörlerin, denetim TTJA'nın

Konuyla asıl ilgilenen kurum, Tüketici Koruma ve Teknik Denetim Dairesi (TTJA). Daire, ERR'ye yaptığı açıklamada, Viru Elektrivõrgud dışında benzer bir endişeyle kendilerine başvuru yapılmadığını ve şebekelerin kapatılmasına operatörlerin kendilerinin karar verdiğini bildirdi.

TTJA iletişim pazarı bürosu müdürü Grete Leesmann, "2G şebekesinin kapatılmasına iletişim operatörü karar verir. Estonya'da operatörlere 2G teknolojisini belirli bir tarihe kadar kullanma zorunluluğu getirilmemiştir ve şebekenin kapatılması için TTJA izni gerekmez. Estonya'da frekans lisansları da teknoloji nötr olarak verilir; devlet belirli radyo frekanslarını kullanma hakkı verir, ancak operatör orada hangi teknolojiyi sunacağına kendisi karar verir" dedi.

Leesmann, devletin şebekelerin kapatılması kararlarına katılmadığını da sözlerine ekledi.

Estonya'da Elisa, 2G şebekesini 2028'de kapatacağını duyurdu; Telia ise 2029'dan önce şebekesini kapatmayacağını açıkladı.

Leesmann, 2G şebekelerinin kapatılmasının küresel teknolojik gelişimin bir parçası olduğunu; Avustralya, Japonya, İzlanda ve ABD'de 2G şebekelerinin halihazırda kapatıldığını, İsveç ve Norveç'te ise kapatmanın 2027 için planlandığını belirtti.

Kısıtlı frekans kaynağının eskiyen teknolojinin altında tutulmasının genellikle verimli olmadığını ifade eden Leesmann, 4G ve 5G şebekelerinin daha modern ve güvenli iletişim hizmetleri sunma ve frekans kaynağını daha verimli kullanma imkânı verdiğini söyledi. Bu nedenle Estonya operatörlerinin 2G şebekesini kapatma isteğinin anlaşılabilir olduğunu kaydetti.

2G şebekesinin kapatılması telefonları fazla etkilemiyor; çünkü sadece 2G'ye bağımlı telefonlardan çok az kaldı. Ancak 2G'ye bağımlı çeşitli cihazlar şaşırtıcı derecede çok. Leesmann, örneğin daha eski makine-makine (M2M) cihazlarını kullanan işletme ve kurumların etkilenebileceğini belirtti.

Ona göre uzaktan okunabilen elektrik, su ve gaz sayaçları, güvenlik ve alarm sistemleri, sanayi ve emlak otomasyonu cihazları (kapı sistemleri dahil), eski ödeme terminalleri, araç takip cihazları ve araçların acil çağrı sistemleri etkilenebilir.

Devlet karar alamasa da durumu izliyor. Örneğin Elisa'nın kapatma duyurusunun ardından şirketten kapatma takvimi, olası etkiler ve risklerin azaltılmasına ilişkin ek bilgi istendi. Leesmann, "2G şebekesinin olası etkiler dikkate alınmadan kapatılabileceği gibi bir durum kesinlikle söz konusu değil" dedi.

"Bizim için geçişin düşünülerek yapılması, etkilenen kullanıcıların zamanında bilgilendirilmesi, gerekli cihazların değiştirilebilmesi ve acil yardım hizmetlerine erişimin sağlanması önemli" diyen Leesmann, işletmelerin de cihazlarının hangi şebeke teknolojisini kullandığını şimdiden kontrol etmesi gerektiğini belirtti.

Elisa kademeli kapatacak

Elisa 2G şebekesini kapatmaya 2028'de başlayacak. Telekom, 2G'ye halen bağımlı ticari müşteri sayısını vermek istemedi; ancak aralarında uzaktan okunabilen sayaçlar, güvenlik sistemleri veya sanayi otomasyonu için bu şebekeye ihtiyaç duyan işletme ve kurumlar var.

Elisa büyük ticari müşterileri bilgilendirmeye geçen yılın baharında başladı. Şirketin şebeke hizmetleri geliştirme direktörü Kristo Kork, ERR'ye "O zaman da yalnızca 2G şebekesinde çalışan yeni cihazların alınmamasını ve mevcut cihazların değiştirilmesinin planlanmaya başlanmasını önermiştik" dedi.

Değiştirilmesi gereken birçok cihazın uzun kullanım ömrü olduğu ve bunun zaman ile para gerektirdiği için Elisa 2G şebekesini tüm ülkede bir anda değil, 3G'de yapıldığı gibi kademeli olarak kapatacak. Operatörler 3G kapatmasına 2023'te başlamıştı ve bu süreç artık tamamlandı.

Kork, geçiş süresinin verildiğini ve bilgilendirmenin yapıldığını, sorun çıkmaması gerektiğini söyledi. "Gerekli cihaz ve bağlantı çözümlerinin 2028'e kadar yenilenmesinin gerçekçi olduğunu değerlendiriyoruz. Bunun için uzun süredir çalışıyoruz ve önümüzdeki iki yıl boyunca gerekli değişikliklerin zamanında yapılması için müşterilerle aktif işbirliğini sürdüreceğiz" dedi.

Telia Eesti teknoloji birimi başkanı Janno Kriiska, 2G'nin uzun süre çalıştırılmasının giderek maliyetli hale geldiğini, çünkü müşteri tabanı hızla azalırken şebekenin bakım maliyetinin müşteri başına arttığını belirtti.

"Ayrıca teknoloji eskidikçe, günümüz iletişim çözümlerinden beklenen güvenlik düzeyini sağlamak da zorlaşıyor. Bu nedenle uzun vadede daha modern, daha verimli ve daha güvenli teknolojilere geçmemiz gerekiyor" dedi.

Kriiska, Telia'nın büyük müşterilerle yeni teknolojilere geçişe hazır olmaları için görüşmelere ve hazırlıklara başladığını söyledi. "Büyük cihaz parkurlarının bir gecede değişmeyeceğini anlıyoruz. Bu nedenle geçişe yeterince erken başlamak önemli" dedi.

Kriiska, Telia'nın yıllardır modern yeni nesil VoLTE ses iletişim teknolojisini desteklemeyen yeni telefon satmadığını belirtti. "2G kapatmasına yaklaştığımızda telefonu değiştirilmesi gereken müşterileri de zamanında bilgilendireceğiz" dedi.

Kork, eski telefon kullanıcılarının dikkatli olması gerektiğini; çünkü yalnızca 4G desteğinin o şebekede sesli arama yapma imkânı anlamına gelmediğini, telefonun VoLTE ses hizmetini de desteklemesi gerektiğini söyledi.