Estonya dünyanın en özgür internetine sahip ülke oldu

Merkezi Washington DC'de bulunan kâr amacı gütmeyen kuruluş Freedom House'un hazırladığı 2026 Freedom on the Net (İnternette Özgürlük) endeksine göre Estonya, 100 üzerinden 91 puan alarak dünyanın en özgür internet ortamına sahip ülkesi oldu. Estonya bu puanla Kosta Rika, Tayvan, Avustralya ve Fransa'nın önünde yer aldı.

Endekste bu yıl Finlandiya, Letonya ve Litvanya dahil olmak üzere Avrupa'daki ve dünyadaki pek çok ülke değerlendirmeye alınmadı. Freedom House, bu sürümde 34 ülkeye ilişkin kapsamı duraklattığını belirtti. Değerlendirmeye alınan 38 ülke ise farklı coğrafyaları, rejim tiplerini ve internet denetim biçimlerini yansıtacak şekilde seçildi.

Endekse göre bu yıl internetin en az özgür olduğu ülkeler Myanmar, İran, Çin ve Rusya oldu. Kuruluş, küresel internet özgürlüğünün üst üste 16'ncı yıldır gerilediğini kaydetti.

İran'da sert düşüş, Estonya'da en yüksek puan

Freedom House, İran'ın dünyanın internet özgürlüğü açısından en kötü ortamları arasına katıldığını ve değerlendirme dönemindeki en büyük gerilemeyi gösterdiğini belirtti. Kuruluşa göre İran makamları ocak ayında hükümet karşıtı bir protesto hareketini sert biçimde bastırdı, şubat ayında ABD ve İsrail'in ülkeye saldırmasının ardından başlayan aylar süren savaşın ardından da aşırı düzeyde çevrimiçi sansür uyguladı.

Endekste Çin ve Myanmar dünyanın en kötü ortamları arasında kalmayı sürdürürken, Estonya en özgür çevrimiçi ortam olarak öne çıktı. Freedom House ayrıca internet özgürlüğünün yapay zeka çağında bir pusula işlevi görmesi gerektiğini vurguladı. Kuruluş, görevleri bağımsız olarak yerine getiren ajan tabanlı yapay zeka hizmetlerinin hızla benimsenmesinin interneti şimdiden dönüştürdüğüne dikkat çekti. Dünyadaki toplumların bu gelişmeye yanıt olarak internetin nasıl yapılandırılacağını tartışacağını belirten kuruluş, bu çabaların açık alışverişi ve ifade özgürlüğünü temel değerler olarak korumaya hizmet etmesi gerektiğini ifade etti.

Freedom House kimdir?

1941 yılının ekim ayında kurulan Freedom House, demokrasi, siyasi özgürlük ve insan hakları alanlarındaki savunuculuğuyla tanınıyor. Kuruluşun fonlarının büyük bölümü ABD Dışişleri Bakanlığından ve diğer hükümet hibelerinden geliyor.

Kuruluşun yıllık Freedom in the World (Dünyada Özgürlük) raporu ülkelerin siyasi özgürlük ve sivil özgürlük düzeylerini değerlendiriyor. Freedom on the Net ise Freedom House'un dünya genelinde internet özgürlüğüne ilişkin yıllık araştırması ve analizi olarak öne çıkıyor.