Estonya Sağlık Müzesi gençlere veip risklerini anlatıyor

Estonya Sağlık Müzesi (Eesti Tervisemuuseum), okul çağındaki gençlerin elektronik sigara (veip) kullanımının risklerini anlamasına yardımcı olmak amacıyla "Pilt selgeks!" adlı bir eğitim ve önleme projesi yürütüyor. Proje kapsamında öğretmenlerin sınıflarda kullanabileceği ders videoları, ders materyalleri ve müze içi eğitim oturumları sunuluyor.

Müzenin öğrenme tasarımcısı Liis Raadla, son araştırmalara göre elektronik sigara içiminin gençler arasında oldukça yaygın olduğunu söyledi. Raadla, son yıllarda gençlerin e-sigara konusundaki risk algısının düştüğünü belirterek, daha önce bir ya da iki kez denemenin bile sorunlu görüldüğünü, ancak bu algının zamanla kaybolduğunu ifade etti. Raadla, bu durumun müze ile birlikte böyle bir eğitim ve önleme projesi başlatmalarının nedenlerinden biri olduğunu kaydetti.

Verilere göre öğrencilerin yüzde 55'i hayatları boyunca en az bir kez e-sigara denediklerini belirtiyor. Son bir yıl içinde deneyenlerin oranı yüzde 38, son bir ay içinde kullananların oranı ise yüzde 25. Kullanım oranları erkek öğrenciler arasında düşerken, kız öğrenciler arasında arttı.

"Sadece aromalı su buharı" algısı yanlış

Raadla, e-sigaranın nasıl göründüğünü bildiklerini ve gençlerin aromalı ürünleri denediğini söyledi. Bazı ürünlerin genç kızlara yönelik pazarlanmış gibi göründüğünü belirten Raadla, e-sigaralarla ilgili en büyük yanılgının ürünün sadece aromalı su buharı içerdiği düşüncesi olduğunu vurguladı.

Raadla'ya göre gençler ve pek çok yetişkin, e-sigaranın içinde ne olduğunu tam olarak bilmiyor. Ürünlerde nikotin, yoğun yağlı bir sıvı, gliserol, propilen glikol ve akciğerlere çekilmesi uygun olmayan çok sayıda zehirli madde bulunuyor. Bu maddeler özellikle gençler için ciddi risk taşıyor.

Nikotinin beyne altı saniyede ulaştığını ve dopamin seviyesini hızla yükselttiğini anlatan Raadla, bunun kısa süreli bir iyi hissetme hali yarattığını, ancak seviyenin aynı hızla düştüğünü ve ters etkinin hemen ortaya çıktığını belirtti. Nikotinin kalp ve akciğerler üzerinde de etkisi olduğunu, solunum yollarını tahriş ettiğini söyleyen Raadla; ağız kuruluğu, tükürük azalması, ağız mikroflorasının bozulması, kötü nefes ve diş çürümesi gibi sorunlara da dikkat çekti.

E-sigaraların sosyal medya gruplarında elden ele dolaştığını ve internet üzerinden sipariş edildiğini belirten Raadla, istenildiğinde bu ürünlere oldukça kolay ulaşılabildiğini ifade etti.

Estonya Sağlık Kurulu (Terviseamet), öğretmenlerin okulda kullanması için üç eğitim videosu hazırladı. Videolar, gençlere örneğin bir grupta e-sigarayı reddetmek için somut yöntemler sunuyor. Raadla, videoların gençler tarafından olumlu karşılandığını söyledi. Raadla, veipin gerçekte ne olduğu ve ne yaptığı konusunun gençlere gerçekten hitap ettiğini belirtti.

Sınıflar şu anda "Pilt selgeks" etkinliğine de katılabiliyor. Etkinlikte öğrenciler veiple ilgili yanlış inanışları araştırıp bunlarla ilgili kısa videolar hazırlıyor.