Estonya hükümeti AB fonlarının 2028-2034 dağılımını onayladı

Estonya hükümeti, Avrupa Birliği'nin 2028-2034 yıllarını kapsayan uzun vadeli bütçesinden ülkeye aktarılacak fonların ön dağılım planını onayladı. Hükümetin basın servisinden yapılan açıklamaya göre, hazırlanan ülke planı çerçevesinde AB desteklerinin bundan böyle ekonomik rekabet gücünün yanı sıra Estonya'nın güvenliği için de daha fazla kullanılması hedefleniyor.

Ülke planı, Estonya'nın AB uzun vadeli bütçe desteklerinden yararlanmasında temel strateji belgesi niteliğinde. Plan, beş öncelikli sütun üzerine inşa edildi: ekonomi ve rekabet gücü, güvenlik ve kriz dayanıklılığı, kırsal yaşam, tarım ve balıkçılık, eğitim ile sosyal uyum ve iyi yönetişim. Gelecek dönemin önemli reform ve yatırımları bu başlıklar altında toplanacak.

Dağılımda öne çıkan başlıklar

İlk dağılım planına göre desteklerin yarısından fazlası rekabetçi bir ekonominin yanı sıra güvenlik ve kriz hazırlığının güçlendirilmesine yönlendiriliyor. Bu alanlara ayrılan pay sırasıyla yüzde 33 ve yüzde 19 olacak. Fonların yüzde 38'i kırsal yaşam hedefleri, ortak tarım politikası, balıkçılık ve gıda alanına; yüzde 10'u eğitim ve sosyal uyuma, yaklaşık yüzde 1'i ise iyi yönetişim alanına ayrılacak.

Avrupa Komisyonu'nun önerisine göre Estonya'ya gelecek bütçe döneminde yaklaşık 6,5 milyar euro tahsis edilecek. 2031 yılına kadar öngörülen ön dağılım, 5,5 milyar euro tutarında yatırım ihtiyacını kapsıyor. Desteklerin nihai büyüklüğü görüşmeler sırasında değişebilecek ve AB'nin 2028-2034 dönemi uzun vadeli bütçesinde varılacak anlaşmaya bağlı olacak.

AB'nin gelecek bütçe dönemi desteklerine ilişkin nihai paket ile Estonya'nın ülke planının, AB uzun vadeli bütçe anlaşmasının ardından Avrupa Komisyonu ile Estonya arasındaki müzakerelerin tamamlanmasıyla, tahminen 2027 sonbaharında hazır olması bekleniyor.

Ekonomi, güvenlik ve bölgesel yatırımlar

Ekonomi ve İletişim Bakanlığı'nın önerileri arasında 260 milyon euro, öncelikle stratejik sanayi yatırımları ile araştırma ve geliştirme faaliyetleri için ayrılıyor. Bu kaynakla yeni üretim kapasiteleri kurulması, fabrikaların genişletilmesi ve yüksek katma değerli ürün üretiminin desteklenmesi amaçlanıyor. Üretimin modernizasyonu için ayrıca en az 45 milyon euronun işletmelerin dijitalleşmesi, otomasyonu ve yapay zeka çözümlerinin kullanıma alınmasına yönlendirilmesi öneriliyor. Siber güvenliğin güçlendirilmesi ve bürokrasinin azaltılması da desteklenecek.

Önerilerde ekonomik büyümenin yalnızca başkent ve Tartu çevresinde yoğunlaşmaması da önemli görülüyor. Büyük merkezlerin dışındaki bölgesel girişimciliğin ve küçük ile orta ölçekli işletmelerin büyümesinin desteklenmesi için 108 milyon euro ayrılması planlanıyor. Bu kaynakla sanayi ve girişimcilik alanlarının geliştirilmesi ve ülke genelinde iyi ücretli işler yaratılması hedefleniyor.

İç güvenlik alanında ise çok amaçlı helikopterler ile gözetleme uçağı satın alınması, sınırın güçlendirilmesi, ağır suçlarla mücadele, göç yönetimi ve daha fazla sığınak kapasitesi oluşturulması planlanıyor. Polisin hava kabiliyetinin yenilenmesiyle Estonya'nın gelecekte de sınırı günün her saati koruyabilmesi, denizden insan kurtarabilmesi, adalardan hasta taşıyabilmesi ve büyük kazalara müdahale edebilmesi amaçlanıyor. AB fonları, ülkenin dış sınırının korunmasının güçlendirilmesi için de kullanılacak. Göç yönetiminin iyileştirilmesi amacıyla çeşitli işlemler dijitalleştirilecek, dijital seyahat belgeleri ve vizeler devreye alınacak.

AB kaynaklarıyla ayrıca apartman birlikleri ile sağlık, sosyal, eğitim ve kültür kurumlarında daha fazla sığınak oluşturulması planlanıyor. Tehlike bildirimleri ve kriz bilgilendirmesi iyileştirilerek güncel bilginin insanlara hızla ulaşması ve buna göre hareket edilmesi sağlanacak.