Riigikogu komisyonu Datasel yazışmalarını talep etti

Estonya parlamentosu Riigikogu bünyesindeki yolsuzlukla mücadele özel komisyonu, Hindistan merkezli Datasel ile Türk mühimmat üreticisi ARCA Defence arasındaki ilk temasların nasıl kurulduğunu gösteren tüm yazışmaların kendilerine teslim edilmesini talep etti. Komisyon başkanı Anastassia Kovalenko-Kõlvart (Merkez Parti), konuyu ERR'e değerlendirdi.

Komisyon, pazartesi günü kapalı kapılar ardında yaptığı toplantıda oy birliğiyle bir karar aldı. Buna göre, Estonya Ulusal Savunma Yatırımları Merkezi (RKIK) ve Savunma Bakanlığı'na resmi bir bilgi talebi gönderilecek. Talep, söz konusu şirketlerle kurulan temaslar ve sonrasındaki yazışmaların tamamını kapsıyor.

Kovalenko-Kõlvart'a göre bu resmi talebin nedeni, RKIK Direktörü Elmar Vaher'in, yazışmaların önemli olmayabileceği ve tamamının toplanmasının çok kapsamlı bir iş olduğu yönündeki açıklaması oldu. Bu nedenle komisyon şimdiye kadar yazışmaları inceleyemedi.

"Bu bize tuhaf geldi. Bugün oy birliğiyle, Datasel ve ARCA Defence ile olan temasların nasıl başladığını ve sonraki yazışmaları görmek için bir talep gönderme kararı aldık," dedi Kovalenko-Kõlvart.

RKIK ve bakanlığa talebe yanıt vermeleri için 12 Ekim Pazartesi gününe kadar süre tanındı. Riigikogu, bir haftalık aranın ardından o gün yeniden toplanacak.

Komisyon: İhalelerde başka bir suç unsuru daha olabilir

Kovalenko-Kõlvart, pazartesi günkü komisyon toplantısında Başsavcı Astrid Asi ile hem RKIK ile Datasel arasındaki işlemlere ilişkin Avrupa Savcılığı tarafından yürütülen ceza soruşturmasını hem de Devlet Savcılığı'nın 2025 yılında başlattığı soruşturmayı ele aldıklarını söyledi.

"Bu davanın ne kadar genişleyebileceğini ve ne zaman bir suçlamaya varılabileceğini tartıştık," diyen Kovalenko-Kõlvart, komisyonun elindeki belgelerden RKIK'in yıllarca Riigikogu'yu yanılttığının ortaya çıktığını belirtti. Zira devlet bütçelerine, aracılık sözleşmeleriyle risk alınmayacağı yazılmıştı.

"Bununla Riigikogu'nun bütçe yasa tasarısı lehine oy kullanması sağlandı. Kimse risklerden bahsetmedi. Beni ilgilendiren, bu durumun örneğin kasten yapıldıysa dolandırıcılık gibi bir suç unsuru taşıyıp taşımadığıydı," dedi.

Kovalenko-Kõlvart, bu soruyu çarşamba günü düzenlenecek bilgilendirme oturumunda Maliye Bakanı Jürgen Ligi'ye de yönelteceğini söyledi. Çünkü bu durumda Maliye Bakanlığı da yanıltılmış olur ve komisyon, dikkat çekmek için Avrupa Savcılığı'na da başvurabilir.

"Risk alınmayacağı ifadesi 2024 ek bütçesine, ardından 2025 ve 2026 bütçelerine yazıldı. Devlet bütçesi için risk oluşmayacağına dair ayrı bir cümle var. Riigikogu finans komisyonu tutanaklarından, başkanın 'bir şey ters giderse ne olur' diye sorduğu ve kendisine hiçbir risk olmadığı yanıtının verildiği anlaşıldı – ki bu yanlıştı," dedi Kovalenko-Kõlvart.

Komisyonun öğrendiğine göre RKIK içinde risklerin farkında olunduğunu, toplantılara katılan Savunma Bakanlığı yönetiminin de durumdan haberdar olduğunu ekledi.