Estonya Başbakanı Michal: Akaryakıt vergisinde komşuları izliyoruz

Estonya Başbakanı Kristen Michal, dizel akaryakıt tüketim vergisinin (aktsiis) düşürülmesi konusunda hükümetin komşu ülkelerin politikalarını yakından izlediğini belirtti. Michal, ERR'nin "Stuudios on peaminister" programında yaptığı açıklamada, Maliye Bakanı ve partidaşı Jürgen Ligi'nin sert tutumuna kıyasla daha ılımlı bir değerlendirme yaptı.

Geçen hafta Estonya ulaştırma, lojistik ve akaryakıt sektörü kuruluşları hükümete çağrıda bulunarak dizel akaryakıt vergisinin derhal Avrupa Birliği'nin asgari seviyesine indirilmesini talep etmişti. Sektör, Estonya ile Letonya arasındaki belirgin fiyat farkının dizel vergi gelirinin üçte birine varan bölümünü başka ülkelere kaydırabileceği uyarısında bulundu. Maliye Bakanı Jürgen Ligi ise vergi indirimine karşı çıkmıştı.

"Letonya'daki indirimi değerlendirmek zor"

Michal, mevcut tahminlere göre Letonya'daki vergi indiriminin etkisini değerlendirmenin güç olduğunu söyledi. Letonya ve Litvanya'da akaryakıt fiyatlarının Estonya'dan yüksek olduğunu hatırlatan Michal, indirimin yarısının fiyata yansıması durumunda bu ülkedeki fiyatın Estonya'ya oldukça yaklaşacağını belirtti.

Başbakan, "Vergi politikasında komşularımızın adımlarını izlediğimizi söyledim. Önerim, planlanan vergi artışını iptal etmekti ve bunu yaptık. Ancak yanlış kanıların oluşmasına izin vermemeliyiz. Sorun akaryakıt arz tarafında; fiyatın ne olduğu, Hürmüz Boğazı'nda ya da dünya jeopolitik durumunda olup biteni değiştirmiyor" dedi.

Jeopolitik gerginliğe rağmen İsveç'teki sağ hükümetin vergiyi düşürerek Avrupa Komisyonu'ndan istisna talep ettiğini anımsatan Michal, İsveç ve Letonya'da seçim dönemi olduğunu, seçim öncesi bu tür vergi indirimlerinin umut verenlere yarar sağlamasını dilediğini ifade etti. Michal'a göre arz tarafındaki sorun ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler Avrupa genelinde fiyat kaymalarına yol açarak toplu taşımayı, akaryakıt ve gaz fiyatlarını, tarımı da etkileyebiliyor. Bütçe yörüngesi ve borç yükü göz önüne alındığında vergi indiriminin ancak başka bir kalemden karşılanabileceğini vurguladı.

Bütçede öğretmen ve kurtarma personeline sınırlı artış

Gelecek yılın devlet bütçesi; öğretmenler, kurtarma çalışanları, polisler ve kültür emekçileri için beklenenden daha az kaynak ayırıyor. Michal, görüşmelerde kimsenin masayı terk etmediğini, bunun bütçe açığının kapatılması gereken bir ortamda ülkenin mali imkânlarının sınırı olduğunu söyledi. Michal, "Devletin sabit giderleri azaltılırken ve bütçe açığı daraltılırken bunları aynı anda artırmak mümkün değil. Bu, Estonya tarihinde büyük finans krizlerinden sonra ilk kez yapılıyor" dedi.

Hükümetin tarihi ölçekte işten çıkarmalar yürüttüğünü, buna örnek olarak iş bulma kurumu (Töötukassa) ile arazi ve mekân idaresini (Maa- ja ruumiamet) gösterdiğini belirtti. Buna rağmen dört öncelikli alanda ücret fonunun yüzde üç artırılabildiğini kaydetti. İş bulma kurumundan çalışanların beşte birinin çıkarıldığını, ertesi gün bu kişilerin kuruma işsiz olarak kaydolmaya geldiğini aktardı. Arazi ve mekân idaresinde ise çalışan sayısının beşte birden fazla azaldığını söyledi. Artışın idareler ve kurumlar içinde nasıl dağıtılacağının bakanlara ve birim yöneticilerine ait olduğunu belirtti.

Maliye Bakanı Ligi'nin düşük ücretli kurtarma çalışanlarının "başka seçenekleri" olduğu yönündeki sözlerine Michal eleştirel yaklaştı. Başbakan, "Bence pek isabetli bir açıklama değil. Polisler ve kurtarma çalışanları gerekli bir iş yapıyor. Bu işi seçtikleri için memnunum; ülkenin mali durumu düzelirse onlara daha fazla ücret ödeyebilmeyi umuyorum" dedi.