Estonca Adalet Şansölyesi: Yatak odasında pencere zorunlu

Estonya'da yürürlükteki konut yönetmeliğine göre her yatak odasında en az bir açılabilir pencere bulunması zorunlu. Estonya Adalet Şansölyesi (õiguskantsler) Ülle Madise, söz konusu düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığı ve mülkiyet hakkını aşırı biçimde kısıtlamadığı yönünde görüş bildirdi.

Konu, bir avukatın Adalet Şansölyeliği'ne yaptığı başvuruyla gündeme geldi. Başvuruda, Ekonomi ve Altyapı Bakanlığı'nın konut gerekliliklerine ilişkin yönetmeliğindeki ilgili maddenin anayasaya aykırı olduğu ileri sürüldü. Yönetmeliğe göre bir konutta bulunan her yaşam, çalışma ve yatak odası ile mutfakta, odayı havalandırmaya elverişli ve yeterli doğal ışık sağlayan en az bir açılabilir pencere olması gerekiyor.

Başvuruyu yapan taraf, mekanik havalandırma bulunan binalarda penceresiz iç bölümlerin de yatak odası olarak kullanılabileceğini savundu. Mevcut düzenlemenin konut inşaatına gereksiz mimari ve mali kısıtlamalar getirdiğini öne sürdü.

Adalet Şansölyesi: amaç sağlıklı ve güvenli yaşam ortamı

Madise yanıtında, düzenlemenin açık ve ağırlıklı bir amacı olduğunu vurguladı: İnsanın günün her saatinde bulunabileceği güvenli ve sağlıklı bir yaşam ortamı sağlamak.

Madise, "İnsanın sağlık durumu her zaman aynı olmaz. Hasta bir kişi günün büyük bölümünü yatak odasında geçirmek veya uzun süre yatakta kalmak zorunda kalabilir. Böyle bir durumda odaya doğal ışık girmesi ve odanın pencere yoluyla havalandırılabilmesi çok önemlidir" dedi.

Ayrıca açılabilir pencerenin, binanın mekanik havalandırma sistemi arızalandığında veya çalışmadığında da odayı havalandırma imkânı sağladığını belirtti.

Maliyet ve kısıtlamalar düzenlemeyi anayasaya aykırı kılmıyor

Başvuruda, yönetmelikte pencerenin asgari boyutunun net olarak belirtilmediği de dile getirildi. Madise'ye göre bu durum düzenlemeyi şekli bir kurala dönüştürmüyor; mevzuat yeterli doğal ışığın sağlanmasını öngörüyor. Bu da yazlık ev veya çatı katı tipi yapay çözümleri dışlıyor ve mevcut iyi yapı uygulamalarına uygun düşüyor.

Madise, pencere yapma zorunluluğunun binanın planını, inşaat maliyetini ve taşınmazın kullanım imkânlarını kaçınılmaz olarak etkilediğini kabul etti. "Binalara getirilen tüm gereklilikler – yangın güvenliği, erişilebilirlik, havalandırma veya enerji verimliliği için olsun – inşaat maliyetini artırabilir veya alan kullanımını sınırlayabilir. Bir gereklilikle bağlantılı harcamalar, o gerekliliğin tek başına anayasaya aykırı olduğu anlamına gelmez" diye konuştu.

Adalet Şansölyesi, inşaat teknolojisinin gelişimi ve günümüz konut inşaatı uygulamaları dikkate alındığında gelecekte penceresiz konutlara izin verilip verilemeyeceği sorusunun öncelikle ilgili politika alanının karar mercisi olan İklim Bakanlığı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ekledi.