Estonya'da platform çalışanlarının aşırı mesaisi endişe yaratıyor

Estonya'da yemek dağıtım kuryesi ve yolcu taşıma uygulamalarında çalışan sürücülerin önemli bir bölümü, sağlıklarını ve trafik güvenliğini riske atan saatler boyunca çalışıyor. Ancak hükümetin bu duruma müdahale etme planı bulunmuyor.

Foresight Center ile Estonya Ekonomi ve İletişim Bakanlığı (Majandus- ja Kommunikatsiooniministeerium, MKM) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, bu çalışanların dörtte biri haftada 50 saatten fazla mesai yapıyor. Bu süre, Estonya'da standart kabul edilen 40 saatlik haftalık çalışmanın oldukça üzerinde.

Foresight Center uzmanı Olavi Miller, araştırmanın çarpıcı bir sonucunu şöyle aktardı: "Araştırma aynı zamanda birçok kuryenin ve sürücünün haftada 100 saatten fazla çalıştığını ortaya koydu."

Bu yoğun çalışma temposu hem işçi sağlığını tehdit ediyor hem de trafik güvenliğine dair endişeleri artırıyor. Ancak MKM aşırı mesaiyi onaylamasa da, bakanlığın Çalışma ve Eşitlikten Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Hedi Arukase, platform çalışanlarının geleneksel anlamda işçi değil bağımsız yüklenici olduklarını ve bu nedenle çalışma saatlerini kendilerinin belirleme özgürlüğüne sahip olduklarını belirtiyor.

Arukase, "Ne yazık ki bu konuda yapabileceğimiz fazla bir şey yok" dedi.

Uzun mesainin arkasında ekonomik zorunluluklar var

Çalışanları bu denli uzun saatler çalışmaya iten en önemli nedenlerden biri maddi kazanç. Araştırmaya göre platform çalışanlarının yaklaşık yüzde 90'ı başka yerlerden ek gelir elde ediyor; yalnızca yaklaşık 2 bin kişi için platform işi tek gelir kaynağı. Çalışanların üçte ikisi ayda 1.200 avrodan az kazanıyor.

Sosyal güvenlik de bir başka sorun olarak öne çıkıyor. Platform çalışanlarının tamamı emeklilik sistemine katkı sağlamıyor. Büyük bölümü Estonya Sağlık Sigortası Fonu (Haigekassa, EHIF) kapsamından yararlanabilmek için başka işlere ya da eğitim kurumlarına bağımlı durumda. Yüzde 14'ünün ise hiç sağlık sigortası yok.

Riigikogu (Estonya parlamentosu) Sosyal İşler Komisyonu Başkanı ve eski sosyal koruma bakanı, Reform Partisi milletvekili Signe Riisalo, platform çalışanlarının bu istihdam biçimini kendi seçimleriyle tercih eden bağımsız ve yetişkin bireyler olduğunu söyledi. Ancak Riisalo daha geniş bir soruna da dikkat çekti.

Riisalo, "Bu toplum için daha geniş bir sorun mu? Evet, öyle" dedi ve ekledi: "Çözüm aramamız gerekiyor mu? Evet, gerekiyor."

Riisalo'ya göre seçeneklerden biri platform çalışanlarının sendikalaşması. Çünkü ona göre sosyal güvenceler, çalışanların durumunda platform olan bir işveren tarafından sağlanabilir.

Avrupa Birliği'nin yeni bir direktifi, platform çalışmalarını daha şeffaf hale getirmeyi amaçlıyor. Estonya'da bu direktifin uygulanmasına yönelik yasa tasarısı halen Riigikogu'da bekliyor. Arukase, tasarının çalışanların istihdam koşullarını daha iyi anlamasına ve daha kısa sürede daha fazla nasıl kazanabileceklerini belirlemesine yardımcı olacağını ifade etti.