Eston uzman: NATO toplantısına katılmamak trajedi değil

Uluslararası Savunma Araştırmaları Merkezi (Rahvusvahelise kaitseuuringute keskus) uzmanı Tony Lawrence, Estonya'nın NATO ülkelerinin kasım ayında yapacağı gayri resmi toplantıya katılmamasının büyük bir trajedi olmadığını değerlendirdi. Lawrence'a göre bu formattaki tartışmalarda karar çıkmıyor. Toplantının başlatıcısı ise Pentagon'un siyasi işler sorumlusu Elbridge Colby.

Elbridge Colby, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı'nda çalışmış, ayrıca devlet destekli düşünce kuruluşlarında analist olarak görev almış bir isim. ABD'nin ana düşmanı olarak Çin'i gören bir stratejist olan Colby, şu anda Pentagon'un siyasetini yönetiyor. Colby'nin Baltık ülkelerini toplantıya davet etmemesi endişe yaratıyor. Ancak analistler, Colby'nin başlattığı ve "Bergen formatı" olarak anılan bu toplantıda karar alınmadığını belirterek sakinleştiriyor.

"Estonya dışlanmadı, sadece listede yok"

Tony Lawrence, Politico'nun yayımladığı davetli partner listesinde yalnızca altı ülkeden altı kişinin bulunduğunu hatırlattı. "Toplamda 32 müttefik ülke var. Yani Estonya dışlanmadı, sadece o listede yer almıyor," dedi. Savunma Bakanı Martin Herem ise davet edilen İskandinav ülkelerinin Baltık ülkelerinin çıkarlarını savunmaya istekli olduğunu söyledi. Herem, Baltık Denizi ülkelerinin Baltık güvenliği olmadan ayakta kalamayacağını vurguladı.

Öte yandan ABD askeri birliğinin yakında Estonya'ya geleceği ortaya çıktı. HIMARS topçu roket sistemi mühimmatının da gelmek üzere olduğu, hatta bir kısmının ülkeye ulaşmış olabileceği belirtiliyor. Ancak uzun menzilli ATACMS füzelerinin bu kapsamda olmadığı ifade ediliyor.

Estonya masada sandalyeye sahip olsaydı Colby'den ne isteyeceği sorusuna Herem, "ABD'den yaptığımız belirli alımlar var. Ancak şu anda bu formatı ve arka planı kullanmamız gereken bir konu olup olmadığını bilmiyorum," yanıtını verdi.

Toplantının odağında NATO'nun geleceği var

Tartışmalarda NATO'nun geleceği ele alınıyor. ABD güçlerinin Avrupa'daki konumlandırmasının yeniden düzenlenmesi gündeme gelebilir mi? Toplantı, ABD üslerine ev sahipliği yapmaya hazırlanan Polonya'da gerçekleşiyor. Tony Lawrence bu olasılığa temkinli yaklaşıyor: "Öyle olacağını düşünmüyorum. Avrupa'daki güç konumlandırması ABD ile ayrı ayrı ülkeler arasındaki ikili anlaşmaların konusu. Bu NATO'nun konusu değil. Bu, müttefikler arasında NATO'nun geleceğine dair istişareler olarak sunuluyor. Amerikalıların hangi nedenlerle - ki bu nedenler belirsiz - ilk olarak bu grubu seçtiği ise ayrı bir soru," dedi. Şimdi müttefiklerin toplantı sonrası telefon etmesini beklemek kalıyor.