Estonya'da kamu yayıncılığı yasası hükümetten geçti

Estonya hükümeti, Estonya Kamu Yayıncılığı Yasası'nda değişiklik öngören tasarıyı onayladı ve Riigikogu'ya (Estonya parlamentosu) gönderdi. Tasarı, kamusal yayın kuruluşu ERR'in hem finansmanına hem de yönetim modeline ilişkin düzenlemeler içeriyor.

Hükümete göre tasarının amacı, yaklaşık 20 yıllık mevcut yasal çerçeveyi bugünün medya ve dijital ortamıyla ve Avrupa Birliği hukukuyla uyumlu hale getirmek. Kültür Bakanı Heidy Purga (Reform Partisi), kamusal yayıncılığın hızla değişen medya ortamına ayak uydurabilmesi gerektiğini belirterek, yasanın Avrupa düzenlemeleriyle uyumlu hale getirildiğini ve ERR için daha net bir finansman modeli oluşturulduğunu söyledi.

Finansman dört yıllık çerçeve anlaşmasına bağlanıyor

Tasarı, ERR'in finansmanını uzun vadede daha öngörülebilir kılmayı ve kamusal yayıncılığı teknolojiye bağlı olmayan bir zemine oturtmayı hedefliyor. Bu kapsamda dört yıllık bir çerçeve finansman anlaşması öngörülüyor; hükümet bunun ERR'in finansmanını daha şeffaf ve öngörülebilir hale getireceğini savunuyor.

ERR'in kamusal hizmet görevi artık belirli bir teknolojiyle sınırlı olmayacak. Yasa, kuruluşun radyo ve televizyonun yanı sıra çevrimiçi platformlarda da faaliyet gösterdiğini dikkate alacak. Tasarı ayrıca önemli yeni medya hizmetlerinin etkisini değerlendirecek bağımsız bir mekanizma kuracak ve ERR'in yönetim modelini yeniden düzenleyecek.

Kültür ve eğitim alanlarında olduğu gibi genel yayın yönetmenleri ile daire başkanlarının iş sözleşmeleri de belirli süreli sözleşmelere dönüşecek. Bu, kuruluşa gelişim sürecinde daha fazla esneklik tanımayacak mı? Hükümete göre bu adım kuruluşa daha fazla esneklik sağlayacak. Hâlihazırda süresiz olan genel yayın yönetmenleri, yayın daireleri başkanları ve etik danışmanının sözleşmeleri de en fazla beş yıllık belirli süreli sözleşmelere çevrilecek. ERR'in eğitimi, yaşam boyu öğrenmeyi ve medya okuryazarlığını destekleme sorumlulukları da netleştirilecek. Yasal değişikliklerin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.

ERR yönetiminden finansman eleştirisi

ERR Genel Müdürü Erik Roose, hükümetin önerisinin kamusal yayıncılığın finansman sorununu çözmediğini belirtti. Roose, Avrupa Birliği'nin Avrupa Medya Özgürlüğü Yasası'nın kamusal yayın kuruluşları için uzun vadeli ve sürdürülebilir finansman gerektirdiğini hatırlattı. Değişikliğin uzun vadeli finansmanı sağladığını ancak sürdürülebilirliği, yani yeterliliği garanti etmediğini söyledi.

Hükümet istikrarlı bir finansman sağlasa da artan yaşam maliyeti, kamusal yayıncılığa ayrılan fonun fiilen azalması anlamına geliyor. Finansmandaki herhangi bir artış yine siyasi bir karara bağlı olacak. Roose, dört yıllık dönemde finansmanın tam olarak nasıl değişeceğinin, bunun örneğin personel bütçesini ya da büyük etkinliklerin kapsamını etkileyip etkilemeyeceğinin net olması gerektiğini vurguladı.

Yeni tamamlanan devlet bütçesine göre ERR'e 2027 için ayrılan toplam fon 44,76 milyon avro; bu rakam bir önceki yıl 43,46 milyon avroydu. Toplam finansmandaki artış, maaş zamları için ayrılan 0,53 milyon avro ile hükümetin kapsamlı ulusal savunma harcamalarına yönelik hedefli rezervinde ERR için öngörülen 0,77 milyon avronun Kültür Bakanlığı bütçesine aktarılmasından kaynaklanıyor.