Danimarkalı bilim insanı Estonya'da 45 yeni tür keşfetti

Kopenhag Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden Profesör Hans Henrik Bruun, Estonya'da gerçekleştirdiği bir haftalık arazi çalışması sonucunda ülke faunası için 45 yeni tür keşfetti. Bulgular, Estonya Bilimler Akademisi dergisi Proceedings of the Estonian Academy of Sciences'te yayımlandı.

Estonya'ya Tartu Üniversitesi'nden Kadri Runnel ve Asko Lõhmus'un davetiyle giden Bruun, geçen yıl ağustos ayının sonunda ülke genelinde 18 farklı noktayı ziyaret etti. Bilim insanı; Lääne-Nigula, Saaremaa, Muhu, Soomaa, Tartu, Põlva ve Rae bölgelerinde alvar, orman çayırı, kıyı çayırı, orman ve şehir içi alanlarda incelemelerde bulundu.

Estonya'da ilk kez incelenen bir böcek grubu

Araştırma öncesinde Estonya'da 152 pahksääsklane (gal sineği) türü biliniyordu; ancak bunların tümü Cecidomyiinae alt familyasının dışındaki gruplara aitti. Cecidomyiinae alt familyası, çoğunlukla bitkiyle beslenen türlerden oluşuyor ve Estonya'da daha önce hiç incelenmemişti.

Bruun'un arazi çalışmasında tespit ettiği 45 yeni tür, eElurikkus gibi vatandaş bilimi platformlarından ve GBIF veri tabanından gelen güvenilir kayıtlarla birleştirilerek Estonya için 70 türden oluşan ilk ön liste hazırlandı. İki tür ise yalnızca cins düzeyinde tanımlanabildi.

Bilim insanının bulduğu türler arasında yer alan Dasineura myosotidis, Geocrypta braueri ve Semudobia skuhravae, daha önce üç komşu bölgede (Letonya, Finlandiya ve Leningrad Oblastı) de kaydedilmemişti.

Türlerin yaşam döngüsü ve keşif yöntemi

Pahksääsklased (Cecidomyiidae), genellikle yalnızca birkaç milimetre uzunluğunda olan küçük çift kanatlılardır (Diptera). Bu familya, yaşam biçimleri ve beslenme nişleri açısından son derece çeşitlilik gösteren türlere ev sahipliği yapıyor.

Yetişkin bireyler genellikle yalnızca birkaç gün yaşar ve temel görevleri üremektir. Bitkiyle beslenen türlerin larvaları, konakçı bitkide oluşan ve "pahk" (gal) adı verilen şişkin, genellikle sulu veya odunsu dokuda gelişir. Bu dokuyu larvanın kendisi, beslenmesi ya da salgıladığı kimyasal maddelerle oluşturur. Pahk, larvaya hem besin hem de avcılardan korunma sağlar.

Neredeyse tüm bitkiyle beslenen türler dar bir uzmanlaşma gösterir: bir tür yalnızca belirli bir konakçı bitkiye ve o bitkinin belirli bir kısmına (tomurcuk, yaprak, çiçek, sap vb.) bağlıdır ve o kısımda karakteristik biçimde bir pahk oluşturur. Bu nedenle bilim insanları türleri çoğunlukla pahkın şekli ve larvanın özelliklerinden tanımlar; yetişkin sineğin görünümünden değil.

Familya, dünyada en az araştırılmış böcek gruplarından biri. Küresel kayıtlarda 816 cinse bağlı 6.887 tür bulunuyor; ancak tahminlere göre bu sayı, familyanın gerçek tür çeşitliliğinin yüzde birinden bile azını oluşturuyor. Avrupa faunası diğer kıtalara kıyasla görece iyi bilinmesine karşın ülkeden ülkeye bilgi düzeyi büyük farklılık gösteriyor. Bitkiyle beslenen gal sinekleri açısından Estonya ise şimdiye kadar tamamen bilinmez bir alandı.

Bruun'a göre bu böceklerin yaşam biçimi saklı ve uzman olmayan bir gözlemcinin dikkatini kolayca çekmiyor. Vatandaş bilimi platformlarının, kullanıcıların telefon kameralarıyla çektiği fotoğraflar üzerinden tür tanımlamaya imkân tanımasının gal sinekleri ve tanımlanması zor diğer böcek gruplarının haritalanmasında tamamen yeni olanaklar sunduğunu belirtti.

Yalnızca bir haftada Estonya için 45 yeni tür bulunması ve ilk listenin 70 türe ulaşması, ülkedeki gal sineği faunası hakkında ne kadar az bilgi sahibi olunduğunu gösteriyor. Bruun, bunun yalnızca ilk deneme olduğunu ve klasik yöntemlerle modern DNA barkodlamayı birleştiren daha kapsamlı bir haritalama çalışmasına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.