Bulgaristan'da cumhurbaşkanlığını İotova kazandı

Bulgaristan'da pazar günü yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunu, sandık çıkış anketlerine göre görevdeki Cumhurbaşkanı İliana İotova kazandı. İotova, Rusya ile diyalogu savunması ve Ukrayna'ya verilen desteğin sona erdirilmesi çağrısı nedeniyle Moskova'ya yakın bir isim olarak değerlendiriliyor.

Son tahminlere göre İotova oyların yaklaşık yüzde 58'ini, muhalefetin adayı Andrey Gyurov ise yaklaşık yüzde 39'unu aldı. İotova pazartesiye bağlanan gece zaferini ilan etti. Seçim sonucunu duyururken mesajının gelirlere, barışa ve ülkeyi bekleyen zorluklara odaklandığını söyledi.

Gyurov gazetecilere seçim sonucunu kabul ettiğini belirterek birlik yönünde çaba göstermenin önemini vurguladı. "Üzerine inşa edebileceğimiz güçlü bir temel oluşturduk" dedi.

Adayların profili ve ilk tur sonuçları

İotova eski bir gazeteci ve Avrupa Parlamentosu eski üyesi. Gyurov ise bankacı ve eski geçici başbakan. İlk turda İotova oyların yüzde 35'in biraz altını, muhalefet adayı Gyurov ise yüzde 32'nin biraz altını aldı. İlk turda katılım rekor düzeyde düşük kalarak yalnızca yüzde 23 oldu. İkinci turda katılımın yaklaşık yüzde 27'ye çıkması bekleniyordu.

Başbakan yardımcısı olan İotova, selefi Rumen Radev'in parlamento seçimlerinde aday olmak üzere cumhurbaşkanlığından ayrılmasının ardından ocak ayında cumhurbaşkanlığı görevine başlamıştı. Radev mayıs ayından bu yana ülkenin başbakanı.

Tarihsel olarak Rusya'ya yakın olan Bulgaristan, Kremlin'e karşı tutumunda hâlâ derinden bölünmüş durumda. İotova Kremlin ile diyalogu destekliyor ve Ukrayna'ya askeri yardım verilmesine karşı çıkıyor. Muhalefet adayı Gyurov ise Batı yanlısı bir çizgiyi temsil ediyor ve Ukrayna'ya destek verdiğini açıklamış durumda.

İotova'nın kaybı, Kremlin'in yanı sıra Rusya ile diyalog çağrısı yapan Başbakan Radev için de bir darbe olacaktı. İotova bu sonuçla Bulgaristan'ın seçimle göreve gelen ilk kadın cumhurbaşkanı oldu.

Sofya'da seçmenler sandıkta bölünmüş

Sofya'da oy veren 64 yaşındaki öğretmen Krassimira Kostova, adayları beğenmediği halde oy vermeye geldiğini söyledi. "İkisini de sevmiyorum, ama son yıllarda hız kazanan komünizm geri dönüşü de beni memnun etmiyor. Bu yüzden oy vermeye geldim" dedi.

Emekli 67 yaşındaki mühendis Petar Doyçinov, ikinci turu bekleyebileceğini düşündüğü için ilk turu kaçırdığını anlattı. "Daha az kötü olana oy verdim, çünkü hiçbir aday benim demokrasi anlayışıma uymuyor" diye konuştu.

Cumhurbaşkanlığı Bulgaristan'da büyük ölçüde törensel bir rol taşıyor; ancak seçimler Rusya'ya ve Ukrayna'daki savaşa yönelik tutumun ölçüsü olarak görülüyor. Karadeniz'de insansız hava aracı saldırılarının çok sayıda sivil gemiyi hedef alması nedeniyle Bulgaristan kıyılarında defalarca deniz kurtarma operasyonu düzenlemek zorunda kaldı.

Başbakan Radev, saldırıların Rusya'nın çıkarına göründüğünü söyleyerek Rusya'nın Sofya büyükelçisini görüşmeye çağırdı. Hükümet yine de Rusya'yı açıkça suçlamaktan kaçındı. Gyurov, seçim kampanyasında Rusya konusunda suskun kalınmasını eleştirdi. Bir televizyon tartışmasında "Rusya, sonraki adımların atılabilmesi için saldırganlığını durdurmalı. Bu tehditlerin hangi ülkeden geldiğini yüksek sesle söyleyelim" dedi.

İotova ise barışın ancak müzakere yoluyla sağlanabileceğini savundu. "Ukrayna'ya ek para akıtmanın ve yeni gelişmiş silahlar vermenin tek sonucu, her iki tarafta daha fazla yıkım ve ölüm olur" dedi.

Sosyolog Boriana Dimitrova, AFP haber ajansına yaptığı değerlendirmede, ilk turda katılımın düşük kalmasını İotova'nın zaferinin baştan kesin görülmesine bağladı.