Adalet şansölyesi Keila'nın altyapı ücretini yargıya taşıdı

Estonya Adalet Şansölyesi Ülle Madise, Keila Belediyesi'nin geliştiricilere yönelik uyguladığı genel altyapı ücretinin iptali için Yüksek Mahkeme'ye başvurdu. Madise, söz konusu ücretin yasal bir dayanağı bulunmadığını savunuyor.

Madise bu hafta Yüksek Mahkeme Başkanı Villu Kõve'ye bir başvuru yaparak, Keila Kent Konseyi'nin 2023 yılında kabul ettiği yönetmeliğin iptalini talep etti. Adalet şansölyesine göre bu düzenlemenin hukuki bir temeli yok.

Madise, bu yılın mayıs ayında Keila Kent Konseyi'ne başvurarak yönetmeliğin Anayasa'ya uygun hale getirilmesini önermişti. Konsey yanıtında, maliyetlerin karşılanmasına ilişkin anlaşmaların belirli bir detay planının koşullarına bağlanması ve getirilen yükümlülüklerin yasal bir dayanağa ve gerekçeli değerlendirmelere dayandırılması gerektiği konusunda hemfikir olduğunu belirtse de yönetmelik henüz değiştirilmedi.

Keila Belediyesi, Madise'ye yönetmeliğin gözden geçirilmesi ve gerekirse değiştirilmesi gerektiğini söyledi, ancak nihai bir tutum almaktan kaçındı.

Ücretin kapsamı ve miktarı

Yönetmelik, detay plan başvurusunda bulunan taraflara kamu hukuku kapsamında bir ücret, yani altyapı ücreti getiriyordu. Bu ücret, planın kabulünden itibaren bir yıl içinde belediyeye ödenmesi gerekiyordu. Genel plana uygun detay planlar için konut birimi başına — müstakil ev, daire veya sıra ev birimi — 4.000 avro, genel planı değiştiren detay planlar için ise konut birimi başına 10.000 avro ücret alınıyordu.

Yönetmelik kapsamında ücret, en az dört konut birimi planlayan geliştirmeler için geçerliydi. Bir geliştirici altyapı ücretini ödemeye ilişkin anlaşma yapmayı reddederse, belediye detay planlama sürecini sonlandırabiliyor ve detay planı kabul etmeyebiliyordu. Geliştirici altyapı ücretini ödemezse, belediye detay planda öngörülen bina veya binalar için inşaat ve/veya kullanım izni vermeyi reddedebiliyordu.

Yasal dayanak tartışması

Madise, belediyenin bu şekilde altyapı ücreti uygulama konusunda yasal bir yetkisi olmadığını, çünkü kanunun izin verdiğinden daha geniş yetkiler üstlendiğini belirtti. Belediye yönetmelikle genel bir ücret belirlemiş olsa da Planlama Kanunu yalnızca belirli bir tesisin inşaat maliyetlerini ele alıyor.

Madise, Kõve'ye gönderdiği mektupta şu ifadelere yer verdi: "Altyapı ücreti, miktarı bireysel bir durumun koşulları değerlendirilerek belirlenmeyen bir kamu hukuku mali yükümlülüğü olarak görülebilir. Böyle bir ücret, aynı şekilde Anayasa uyarınca yasal dayanak gerektiren bir vergiye benzemektedir. Altyapı ücreti tam olarak nasıl sınıflandırılırsa sınıflandırılsın, temel hakları kısıtlayan böyle bir mali yükümlülüğün yönetmelikle getirilmesi yasal bir dayanak gerektirir. Şu anda böyle bir dayanak bulunmamaktadır."

Adalet şansölyesi ayrıca, detay plan başvurusunda bulunan bir taraftan, belediyenin getirdiği ancak kanunda öngörülmeyen mali yükümlülükleri yerine getirmesini istemenin, o kişinin mülkiyet hakkını ve iş yapma özgürlüğünü yasal dayanak olmaksızın kısıtladığını ekledi.

Madise bu yılın mayıs ayında aynı konuyla ilgili olarak Tallinn'e de başvurmuş ve başkentin gayrimenkul geliştiricilerinden kamu tesislerinin inşasını finanse etmek için para toplamak amacıyla kullandığı bir yönetmeliğin birçok açıdan kanunla çeliştiğini belirtmişti.