Estonya'da kadınların askerlik hizmetine katılımı tartışılıyor

Estonya'da zorunlu askerlik hizmeti için gereken asker sayısının yalnızca erkeklerle karşılanması, doğum sayılarındaki düşüş nedeniyle yakın gelecekte zorlaşabilir. Estonya Savunma Kaynakları Ajansı (Kaitseressursside Amet) Genel Müdürü Anu Rannavesk, kadınların askerlik hizmetine daha fazla katılımını sağlayacak çözümler bulunması gerektiğini söyledi.

Rannavesk'e göre yıllık asker sayısını Savunma Kuvvetleri Komutanı (Kaitseväe juhataja) belirliyor. Bu sayı, ihtiyaç duyulan yedek asker miktarına dayanıyor. Son yıllarda askerlik hizmetine alınan kişi sayısı 3.600 ile 3.800 arasında değişiyordu. Gelecek yıldan itibaren ise 4.100'e kadar asker alınması planlanıyor.

Rannavesk, yılda yaklaşık 50 kadının askerlik hizmetine katıldığını belirtti. Kadınlar 2013'ten bu yana askerlik yapabiliyor ve o tarihten bu yana sayı genellikle 50 civarında sabit kaldı. Rannavesk, "Arada 60 kadının olduğu birkaç yıl da oldu, 45 kadının olduğu yıllar da oldu, ama 50 civarında kalıyor" dedi. Kadınlar, askerlik hizmetine alınanların yüzde bir ila ikisini oluşturuyor.

Demografik durum ve gelecek projeksiyonları

Rannavesk, demografik duruma bakıldığında erkek doğum oranının düşüşte olduğunu vurguladı. "Bugün hâlâ yılda 8.000 erkek doğan bir dalga tepesindeyiz, ancak bu giderek kötüleşiyor" diyen Rannavesk, yine de 4.100 askerin bir şekilde bir araya getirilmesi gerektiğini ekledi.

Şu anda Estonya toplumunun yarısından fazlasının ulusal savunmaya katkıda bulunma imkânından yoksun kaldığını açıkladı. Rannavesk'e göre kadınlar bu imkâna sahip olsa da askere katılma motivasyonunu kendilerinin bulması gerekiyor. Devlet ise erkeklerle aktif olarak ilgileniyor.

Şu anda kadınlar farklı birliklerde hizmet verebiliyor. Rannavesk, "Kadınlara özgü uzmanlık alanları olduğu endişesi kesinlikle geçerli değil – kadınlar her yerde çok iyi idare ediyor" diye konuştu.

Fiziksel beceriler askerlik hizmeti süresince hem erkeklerde hem de kadınlarda gelişiyor. Rannavesk, "Askerlik hizmetine gelen genç erkeklerden sadece yaklaşık üçte biri gerçekten gerekli olan fiziksel koşulları yerine getiriyor" dedi.

Rannavesk'e göre kadınlar hizmet süresince birlikleriyle aynı bilgi ortamında olmak istiyor. Bu nedenle erkeklerle aynı kışlada ve aynı odada kalıyorlar. "Odadaki dolaplarla kendi alanlarını bölerek mahremiyet sağlıyorlar" diyen Rannavesk, hijyen imkânlarının ise genellikle kadınlar için ayrı olduğunu belirtti.

Rannavesk, 2035-2040 yılları arasında askerlik hizmetini yalnızca genç erkeklerle bir araya getirmenin zor olacağını söyledi. Bu durumda yükümlülüğün daha katı bir şekilde uygulanması gerekeceğini ekledi.

Rannavesk, Estonya'da işleyecek kendi sisteminin bulunması gerektiğini vurguladı. Norveç, İsveç ve Danimarka'da da tüm kadınların askerlik yapmak zorunda olmadığını hatırlattı. "Onlarda kriterler var: kim en yüksek motivasyona sahip ve savunma kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu bilgi, deneyim ve beceriler neler" diye açıkladı.

Rannavesk, Estonya'da da benzer bir sistemin olmasını umuyor. "Çünkü bugün 8.000 erkek doğuyor, ancak aynı sayıda kız da doğuyor. O zaman birkaç yıl sonra, bunu herkes için zorunlu hale getirirsek çok sayıda gencin dışarıda kaldığı bir durumla karşılaşırız" dedi.

Kaynak: "Terevisioon" programı, röportaj: Margus Saar