ABD düşünce kuruluşu Narva'ya olası Rus müdahalesi senaryosu yayımladı

ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), pazartesi akşamı yayımladığı analizde Rusya'nın Estonya'ya olası bir müdahalesine ilişkin varsayımsal bir senaryo ortaya koydu. Kuruluş, metnin bir tahmin ya da mevcut güvenlik durumuna dair bir değerlendirme olmadığını, yalnızca böyle bir operasyonun nasıl görünebileceğini inceleyen hipotetik bir çalışma olduğunu özellikle belirtti. Yazının yazarları Frederick W. Kagan, Mason Clark ve George Barros.

Analiz, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle bir NATO üyesine tam kapsamlı bir işgal girişiminin şu an olası görünmediği tespitiyle başlıyor. Ancak yazarlara göre bu durum, tırmanmanın tek yolunun geniş çaplı işgal olduğu anlamına gelmiyor. Sınırlı bir operasyon, daha küçük bir birlik ve yoğun insansız hava aracı (İHA) kullanımıyla NATO'nun birlik ve kararlılığını test etmek isteyen Moskova için çekici bir seçenek olabilir.

Metnin yazılma gerekçeleri arasında CIA Direktörü John Ratcliffe'in bu yıl ağustos ayında Moskova'yı ziyaret etmesi ve ardından Rusya'nın NATO'ya yönelik olası adımlarının tartışılması yer alıyor. Yazarlar, Estonya ve Letonya'nın sınırları yakınında tam kapsamlı bir işgal hazırlığına işaret eden bir Rus yığınaklanması görmediklerini defalarca açıkladığını, bu değerlendirmelerin gözlemlenen durumla uyumlu olduğunu belirtiyor.

Öte yandan yazarlar, Rusya'nın 16-26 Eylül tarihleri arasında Narva Nehri'nin karşı yakasında hareket kısıtlamaları getirmesini önemli buluyor. Bu adım olası bir hazırlığın işareti olabileceği gibi, Estonya'nın Vladimir Putin'in genel seferberlik ilan etmesi durumunda sınırı kapatma kararıyla da bağlantılı olabilir.

Senaryonun merkezinde Estonya'yı işgal etmek yok

Analize göre senaryonun hedefi Estonya'yı ele geçirmek değil. Rusya, NATO ile fiili bir savaş durumu yaratıp bunu Rus toplumunu harekete geçirmek ve yeni bir askere alma dalgasını meşrulaştırmak için kullanabilir. Daha da önemlisi, NATO'nun 5. maddesinin güvenilirliğine zarar vermek olabilir: Moskova, NATO topraklarında gerçek bir saldırı yapıp ittifakın buna kolektif karşılık verip veremeyeceğini ya da isteyip istemeyeceğini test edebilir.

Rusya ayrıca NATO içinde siyasi kriz çıkarmayı, ABD ile Avrupa arasındaki ayrılıkları derinleştirmeyi ve Baltık ülkelerini yalnızlaştırmayı hedefleyebilir. Amaçlardan biri, NATO'yu kaynaklarının bir kısmını Ukrayna'dan kendi savunmasına kaydırmaya zorlamak olabilir. Kremlin, Avrupa kamuoyunu ve seçimleri etkilemeye, NATO ile Brüksel'i Rusya ile çatışmanın sorumlusu gibi göstererek Rusya'ya daha yakın Avrupa şüpheci ve NATO karşıtı siyasi güçleri güçlendirmeye çalışabilir. Son olarak Narva'da yaratılacak kriz, Ukrayna konusunda pazarlık kozu olarak kullanılabilir: Rusya, Ukrayna'da taviz karşılığında Narva'dan çekilmeyi teklif edebilir.

Yazarlara göre Rusya operasyonu, büyük kara birlikleri gerektirmeyecek ve Ukrayna'daki savaşını ciddi biçimde aksatmayacak şekilde tasarlamaya çalışır. Moskova, NATO'nun hareketini tam kapsamlı bir işgal olarak algılayıp geniş çaplı askeri yığınak yapmasından kaçınmak ister. Aynı şekilde NATO'nun Rus topraklarına derin saldırılar düzenlemesinden ve Ukrayna'ya verilen askeri desteğin aniden artmasından çekinir. Bununla birlikte yazarlar, Putin'in NATO ve Avrupa ülkelerinin tepkisini yanlış değerlendirip kendi gözünde tırmanma eşiğinin altında kalan ama ittifakın çok daha ciddi bulacağı adımlar atabileceğini vurguluyor.

İHA'lar ve bilgi savaşı ön planda

Analize göre Rusya saldırıdan önce Narva çevresinde müdahaleyi gerekçelendirecek bir bilgi ortamı oluşturabilir. Rus ajanları ve propaganda ağları Estonya'yı Rusça konuşan halkı baskı altına almakla suçlayabilir, Tallinn ile NATO'nun Rusya'ya saldırı hazırlığında olduğunu iddia edebilir. Estonya'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin Estonya'yı meşru bir hedef haline getirdiği öne sürülebilir. Metinde, Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin (FSB) 16 Eylül'de Narva Nehri kıyısında ve nehirde on günlük hareket yasağı getirmesi, silah kullanımını sınırlaması ve kısmi hareket kısıtlaması uygulaması da bu bağlamda anılıyor.

Askeri hazırlığın merkezinde İHA'lar yer alıyor. Rusya, Rubikon merkezi ve diğer seçkin birliklerden İHA unsurlarını kendi tarafında toplayıp Estonya'dan öyle bir mesafeye konuşlandırabilir ki menzillerine Narva'nın yanı sıra Estonya'nın sınıra en yakın askeri biriminin bulunduğu Jõhvi de girebilir. 60 kilometreden uzun menzilli fiber optik FPV dronlar, Molniya tipi saldırı dronları, ayrıca pusuya yatan Lancet ve Kub hava saldırı mühimmatları kullanılabilir. Daha kısa menzilli fiber optik ve radyo kontrollü dronlar da devreye girebilir. Gizli mevziler yalnızca sınır yakınında değil, Rusya topraklarında en az 60 kilometre derinlikte yer alabilir. Analizde Starlink donanımlı dronlar, Geran tipi uzun menzilli dron stoklarının artırılması ve Rusya toprakları ile Finlandiya Körfezi bölgesindeki iletişim röleleri de ele alınıyor.

Senaryo, Narva yakınında büyük ve görünür bir Rus kara kuvveti yığınaklanmasını öngörmüyor. Küçük özel kuvvet, hava indirme ya da deniz piyadesi birlikleri dağınık ve dikkat çekmeyecek biçimde konuşlanabilir. Analizin önemli bir tezi, Rusya'nın küçük kara birliğini geniş İHA kapasitesiyle dengelemeye çalışabileceği yönünde.

Yazarlar olası uyarı işaretleri arasında şunları sayıyor: Estonya'da Ruslara yönelik baskı iddialarına dair bilgi kampanyasının yoğunlaşması, Rus İHA birliklerinin Petersburg bölgesine kaydırılması ve fırlatma noktalarının hazırlanması, Rusya'da ya da Baltık bölgesinde iletişim rölelerinin etkinleştirilmesi, sınırlı Rus kara birliklerinin Leningrad Askeri Bölgesi'ne hareketi, bölgede hava savunmasının güçlendirilmesi ve Estonya'daki gizli Rus ağlarının harekete geçmesi. Sorun, hazırlığın aşamalı yürütülmesi durumunda bu değişimlerin kesin biçimde fark edilmesinin çok zor olması. Bu nedenle Estonya ve müttefiklerinin Rus kuvvetlerinin konuşlanmasındaki küçük değişimleri izlemesi, yalnızca büyük bir işgal hazırlığı aramaması gerektiği belirtiliyor.