ABD ara seçimlerinde Trump'ın düşen reytingi belirleyici

ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerde Kongre üyeleri ve eyalet valileri belirlenecek. Ara seçimler tarihsel olarak iktidardaki partinin oy kaybettiği seçimler olarak biliniyor. Bu kez tabloyu daha da çarpıcı kılan unsur, Başkan Donald Trump'ın onay oranının The Economist dergisinin verilerine göre yüzde 35'e düşmüş olması.

Tartu Üniversitesi'nden emekli siyaset bilimi profesörü Rein Taagepera, Demokratların kazanacağını öngörüyor.

Taagepera'ya göre Amerikalıların çoğu için hoşgörüsüzlüğün sınırı Basra Körfezi savaşıyla dolmaya başladı. Profesör, Demokratların aşırı DEI (çeşitlilik, eşitlik ve katılım) sloganlarıyla yüksek sesle konuşmamaları halinde ara seçimlerden galip çıkacaklarını söylüyor.

Taagepera, olası bir seçim yenilgisinin ardından Trump'ın daha da düzensiz davranmaya başlayabileceğini, ancak Senato ile Temsilciler Meclisi'nin onu sınırlayabileceğini ekliyor.

Anketler Demokratların önde olduğunu gösteriyor

New York Times ve Siena College'ın yeni anketine göre Amerikalıların yüzde 59'u ülkenin yanlış yönde ilerlediğini düşünüyor. Parti tercihlerine bakıldığında da Demokratlar Cumhuriyetçilerin yedi puan önünde görünüyor.

Güney Virginia Üniversitesi'nden doçent Mathew Crandall, seçmen için en önemli konuların enflasyon ve ekonomi olduğunu, bu başlıkların başkanlık seçimlerinden sonra da gündemde kaldığını belirtiyor.

"Başkanın partisi ara seçimlerde neredeyse her zaman oy kaybeder. Aday olarak seçim vaadi vermek, iktidardayken bunları hayata geçirmekten çok daha kolaydır. Joe Biden'ın destek yitirmesinin ve Demokratların son başkanlık seçimini kaybetmesinin başlıca nedenlerinden biri, koronavirüs salgını sonrası yüksek enflasyondu" diyor Crandall.

Crandall, Trump'ın ana odağının yasadışı göçü azaltmak gibi görünse de seçmenin asıl derdinin enflasyon ve ekonomi olduğunu vurguluyor.

"İran ile savaştan sonra enflasyon, özellikle benzin fiyatları yükseldi ve sonu görünmüyor; bu da güven kaybına yol açtı. Trump'ın seçmenlerinin bir kısmı için savaş karşıtı söylemi, önceki ABD başkanlarından taze bir kopuştu ve istikrarsız davranışlarına ve politikalarına rağmen ona bağlı kalmalarının bir nedeniydi. İran ile savaşı başlatma kararı ise seçmen tabanının büyük bölümünde hayal kırıklığı yarattı" diye konuşuyor Crandall.

Senato çoğunluğu ve kritik eyaletler

New York Times'a göre ara seçimlerin en kritik sorularından biri Demokratların Senato'da 51 sandalyeli çoğunluğu kazanıp kazanamayacağı. Associated Press verilerine göre Trump'ın ikinci döneminin başında Demokratlar zor durumdaydı; çünkü bu yıl Senato seçimi yapılan eyaletlerin ezici çoğunluğunda Trump büyük farkla kazanmıştı. Tablo şimdi değişmiş durumda: Geleneksel olarak Cumhuriyetçilere oy veren Texas'ta, Emerson College anketine göre Demokrat eyalet temsilcisi James Talarico, Teksas Başsavcısı Ken Paxton'ın bir puan önünde.

Benzer bir durum Iowa'da da yaşanıyor. Emerson College'a göre Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Ashley Hinson Senato yarışında beş puan önde olsa da, önceki Iowa Senato seçimlerine kıyasla Cumhuriyetçi destek ciddi biçimde azalmış durumda.

RCP (Realclearpolitics) verilerine göre anketlerin ortalaması bu seçimlerde Demokratlara yaklaşık sekiz puanlık bir üstünlük veriyor; son YouGov anketinde ise fark 14 puana çıkmış durumda. Bu, Cumhuriyetçilerin hem Temsilciler Meclisi'ni hem de başkanlığı yüzde 50'nin hemen altında bir destekle kazandığı önceki seçimlere kıyasla dikkat çekici bir değişim.

Crandall, Amerikalıların çoğu için bu seçimlerin ölüm kalım meselesi olmadığını söylüyor.

"Sıradan bir Amerikalının hayatı, haberlerden edinilen izlenimin aksine siyaseten o kadar yüklü değil. Demokrasinin güzelliği de bu: İnsanlar bir araya gelir, oylarını kullanır; kazanan da kaybeden de barış içinde evine döner, komşuları ve hemşehrileri olarak hayatlarına devam eder" diyor.

Ara seçimler 3 Kasım'da yapılacak. Seçimlerde Senato'da 35, Temsilciler Meclisi'nde 435 ve valilik düzeyinde 39 koltuk için oy verilecek.