Yapay zeka açgözlülüğü kaliteli bilgiyi erişilmez kılıyor

Yapay zeka uygulamaları ve ajanları, kullanıcılara o kadar iyi özetler sunuyor ki, insanlar kaynak web sitelerini ziyaret etmekten vazgeçiyor. Kaçırılan gelir ve artan sunucu yükü, tüm internetin işleyiş mantığını değiştirebilir. Bu görüşler, ERR'in R2 kanalında yayınlanan teknik yorumunda Kristjan Port tarafından dile getirildi.

Google'ın bilgi asimetrisi ve çözümü

Baskın arama motoru sağlayıcısı olan Google'ın sunucularında, potansiyel olarak ilginç içeriklerle ilgili her türlü bilgi birikiyor. Yıllar önce bu eşsiz dünya görüşü korkuya neden olmuştu; şirketin insanların ilgi alanlarından büyük ve önemli süreçlerin kalıplarını görebileceğinden endişe ediliyordu. Diğerlerinden daha fazla bilgi sahibi olmak, eşitsizliğe yol açan önemli bir mekanizma olmuştur.

Google mühendislerinin olası bilgi avantajını borsada kullanmamaları için, şirkette biriken arama verilerinin hisse ticareti için kullanılması yasal olarak yasaklanmış ve teknik olarak engellenmiştir. Bilgi asimetrisi her zaman vardır, ancak azaltılabilir. Google da bunu yaptı; aramayla ilgili bilgilerin bir kısmını trendler ve arama anahtar kelimeleri analizi araçlarıyla halka açarak demokratikleştirdi.

Ancak arama robotlarının web sitelerini durmaksızın ziyaret etmesi rahatsızlık yaratmıştı. Bilgiyi dizinleme ve düzenleme, arama hizmetinin değerinin bel kemiğini oluşturur. İnsan davranışında ilginç bir fenomen vardır: İnsanlar, eğer karşı tarafa daha büyük zarar verebilecekse, kendi zararına katlanmayı kabul ederler. Bu nedenle web siteleri, arama robotlarının kendi alanlarına girmesini yasaklayan 'robots.txt' etiketleri koymaya başladı. Bazı siteler için bu küçük savaş bugüne kadar sürmektedir.

Bozulan denge ve Vikipedi örneği

Artık web'de büyük ölçüde kabul görmüş bir uzlaşma var: Web sitesi arama robotunun içeriğini toplamasına izin verir; Google, bu içeriği kullanıcıya sunar ve kullanıcı orijinal kaynağa linki görür. Kullanıcıların bir kısmı kaynağı ziyaret eder; site dikkat çeker, etki kazanır veya reklam geliri elde eder. Yapay zeka bu dengeyi tehdit ediyor.

Yeni çekişme kaynağı, eski bir sorunun yeni bir versiyonu. Arama motorları ve bilgi kaynakları arasındaki görece barışı sağlayan toplumsal sözleşme, yapay zeka ajanları yüzünden çöküyor. Artık Google arama bile, kullanıcıların sonuç listesini incelemesi yerine yapay zeka ajanının derlediği yanıtları sunuyor.

Yapay zeka, internet üzerindeki bilgilerle eğitiliyor ve güncel bilgi elde etmek için ajanları web sitelerini ziyaret ediyor. Yapay zeka, kullanıcıyı daha sonra web sitesine göndermek yerine, o kadar kapsamlı bir yanıt üretiyor ki, site sahibi zarar ediyor. Bunun en yakın örneği Vikipedi: ChatGPT'nin popülerleşmesiyle ziyaretçi sayısı düştü. Vikipedi reklam gelirine dayanmasa da, azalan ziyaretçi sayısı bağışları, topluluk katılımını ve algılanan değeri etkiliyor. Aynı anda Vikipedi sunucuları yapay zeka ajanları tarafından ağır şekilde kullanılıyor ve altyapı maliyetlerini artırıyor.

Dezenformasyon riski

Web sitesi sahipleri kaliteli içerik üretmek için ne kadar emek ve para harcarlarsa, robotların içeriğini ücretsiz toplamasına izin verme motivasyonları o kadar azalır. Buna karşılık, sahte haber ve dezenformasyon üreticileri içeriklerinin yayılmasını çok isterler. Sonuçta yapay zeka ajanları bilmeden yanıltıcı bilgiler edinebilir ve kötü alışkanlıklar öğrenebilir.

Yakın gelecekte yapay zeka sorunları, insanla rekabet eden zekadan değil, bilgiye erişimin ekonomik teşviklerinden kaynaklanabilir. Gazeteler okuma ücreti talep ediyor, bilimsel makale aracıları da öyle, ama propaganda bilgi alanını ücretsiz poşetler gibi kirletiyor. Yapay zekanın bilgiyi bulmasına sevinirken, gerçek ondan kaçıyor olabilir.