Uzman: Ukrayna ilk kez müzakere kozu kazandı

Güvenlik uzmanı Rainer Saks, Vikerraadio'ya verdiği demeçte Ukrayna'nın savaşı sona erdirecek müzakerelerin gidişatını etkileme imkânını ilk kez elde ettiğini söyledi. Saks'a göre bu durum hem ABD hem de Rusya ile yürütülen temaslar için geçerli.

ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında bir araya geldi. Saks, Zelenski'nin genel olarak Ukrayna'nın bir barış anlaşması istediğini, müzakereye hazır olduğunu ve Rusya Devlet Başkanı ile görüşmeye açık olduğunu, ancak Rusya'nın buna yanaşmadığını söylediğini belirtti.

Saks'a göre kamuoyu önünde somut bir eylem planı tartışılmadı; ancak önceki basın haberlerinden bir tablo çıkarılabilir. Saks, "Bu 40 dakikalık çalışma görüşmesinin — heyetler arası büyük ve kapsamlı hazırlanmış bir toplantı değil — tek bir konuya odaklandığından emin olabiliriz: müzakereler nasıl yeniden başlatılacak," dedi.

Saks, Trump'ın Ukrayna'dan Rus petrol rafinerilerini bombalamayı durdurmasını istediğini hatırlattı. Ukrayna'nın gece Samara yakınlarındaki bir rafineriye de saldırdığını belirten Saks, Kiev'in basit bir yanıtı olduğunu söyledi: İster enerji altyapısı, ister hava saldırıları ister Karadeniz olsun, belirli hedeflere karşılıklı saldırılmaması konusunda Rusya ile anlaşmaya varılabilir. Saks'a göre Zelenski, ABD Ukrayna'nın politikasını değiştirmesini istiyorsa bunun Rusya ile karşılıklı olarak kararlaştırılması gerektiğini söylüyor.

ABD artık destek çekme tehdidini kullanamıyor

Saks, "Bu, Ukrayna'nın bu süreci etkilemek için ilk kez ciddi bir koz kazandığı anlamına geliyor. ABD artık Ukrayna'yı desteği çekmekle tehdit edemez, çünkü bu ABD'nin etkisini daha da azaltır. Ukrayna, Rusya içindeki saldırıları büyük ölçüde kendi ürettiği silahlarla gerçekleştiriyor; bunlar başka yerden ithal edilmiyor. Bu anlamda durum bir miktar iyileşti ve Ukrayna ABD'ye Rusya'ya baskı yapması için bir teşvik sunuyor," dedi.

Saks, ABD başkanının Lindsay Graham'ın yaptırım yasası biçiminde yeni bir araca da sahip olduğunu kaydetti. "Yasa başkan tarafından imzalandı ancak henüz uygulanmadı. Bu, ABD başkanına ek bir baskı aracı veriyor. Yürürlüğe girseydi Rusya için çok ağır sonuçları olan bir yaptırım paketi olurdu," dedi. Saks, ABD'nin her zaman "gerilimi düşürme yoluna girmezseniz Ukrayna'ya silah tedarikine başlayabiliriz" diyerek Rusya'ya baskı yapma seçeneğine sahip olduğunu ekledi.

Saks'a göre Rusya'nın ABD ile daha aktif biçimde temas kurmaya başladığına dair henüz bir işaret yok. Saks, Trump'ın Rusya'ya baskı yaptığını ancak bunu doğrudan yapmadığını belirtti.

Saks, "Doğrudan baskının da sonuç vereceğini sanmıyorum. Ancak şimdi Rusya'ya baskı aracı olarak şunu kurgulamaya çalışıyorlar: ABD'den bakıldığında hem savaşta hem de ekonomide işlerin kötü gittiğini ve böyle bir savaşı daha uzun süre sürdüremeyeceğinizi görüyoruz. Ardından Rusya'ya şimdi müzakere etmenin daha iyi olacağını, çünkü konumunuzun daha sonra daha da zayıflayacağını anlatmaya çalışıyorlar," dedi.

Saks, Rusya Devlet Duması seçimlerinin artık geride kaldığını ve ortamın görüşmeler için bir miktar daha elverişli olduğunu söyledi. Saks, "Ukrayna devlet başkanlığı yönetiminin başı General Budanov'un da öngördüğü gibi, Ekim başı civarında üçlü müzakerelerin mümkün hale gelebileceğini bekleyebiliriz; ancak bu büyük ölçüde ABD'nin bunları ne kadar etkili biçimde hayata geçirebileceğine bağlı," diye konuştu.