Uzman: Ara seçim yenilgisi Trump'ı dış politikada daha da sertleştirebilir

ABD'de yapılan ara seçimlerde Kongre'nin her iki kanadını da Demokratlara kaptıran Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump'ın, siyasi enerjisini bundan sonra daha çok dış politikaya yönlendirebileceği ve bu alanda Avrupa'nın hoşuna gitmeyen adımlar atabileceği değerlendiriliyor. Uluslararası Savunma Araştırmaları Merkezi'nde (Rahvusvahelise Kaitseuuringute Keskus) kıdemli araştırmacı olan dış politika uzmanı Liis Mure, ERR'e yaptığı açıklamada, seçim yenilgisinin yönetim üzerinde genel olarak önemli bir etkisi olacağını söyledi.

Mure'ye göre bunun temel nedeni, Kongre'nin ABD'nin tüm mali kaynaklarını kontrol etmesi. Hangi alanların finanse edileceği, kimin para alacağı ve paranın nasıl harcanacağına ilişkin kararlar Kongre'ye ait. Ancak uzman, ABD başkanının özellikle dış politika ve savunma politikası gibi alanlarda çok geniş yetkilere sahip olduğunu vurguladı. Mure, dış politikada Kongre'nin başkanın eylemlerini sınırlama imkânlarının daha az olduğunu ekledi.

Avrupa'da endişe: Trump'ın enerjisi dış politikaya kayabilir

Liis Mure, Avrupa'da bir süredir Trump'ın iç politikada daha sınırlı hareket etmek zorunda kalması durumunda enerjisini daha çok dış politikaya yönlendirebileceği ve bunun istikrar getirmeyebileceği yönünde endişeler bulunduğunu aktardı. Politico dergisinin pazartesi günkü haberine göre de NATO ülkeleri, ABD'deki Cumhuriyetçi yenilginin Başkan Trump'ı ittifaka karşı daha önce görülmemiş ölçüde sert eleştiriler yöneltmeye teşvik edebileceğinden korkuyor.

Mure, Trump'ın görev süresinin son iki yılında dünya tarihinde iz bırakmak istediğini belirterek, "Onun dış politika yaklaşımı, bir şeyleri yıkıp tamamen yeni bir şey inşa etmek istemesi anlamında devrimci oldu" dedi. Uzman, Çin Devlet Başkanı Xi ile Rusya Devlet Başkanı Putin'in olası bir görüşmesinin planlanıyor olabileceğini ve Trump'ın kesinlikle büyük bir şey başarmaya çalışacağını söyledi. Mure, "Bence bu girişimler kesinlikle gelecek" diye konuştu. Aynı zamanda Trump'ın iç politikada daha çok kendine anıt dikmeye, zafer takları ve balo salonlarına odaklandığını, ancak dış politikada faaliyetlerinin artacağını öngördü.

Kongre'de Cumhuriyetçi desteği belirleyici olacak

Mure'ye göre Trump, ikinci döneminin başından bu yana ülkeyi görece bağımsız ve Kongre ile işbirliği yapmadan yönetmeye çalışıyor. İç politikada Kongre'nin onu etkileme kaldıraçları bulunsa da dış politikada bu araçlar oldukça sınırlı. Uzman, dış politikada Kongre'deki Cumhuriyetçilerin, özellikle de partinin önde gelen isimlerinin Trump'a ne kadar açık ve güçlü şekilde karşı duracağının belirleyici olacağını ifade etti. Mure, "Şimdiye kadar Kongre'deki Cumhuriyetçi Parti neredeyse tamamen Trump'ın kontrolü altındaydı; açık eleştiri neredeyse hiç yoktu, ancak özellikle İran savaşının başlamasından sonra parti içindeki eleştiriler önemli ölçüde arttı" dedi. Yine de kendi partisi içinden Trump'ın dış politika yönelimini etkilemenin mümkün olabileceğini sözlerine ekledi.

Liis Mure ayrıca Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisinin nedenlerine ve Demokratların 2028 başkanlık seçimleri için aday belirleme çalışmalarına da değindi.