Urmas Vadi: Yazmak hayatı yeniden anlamlandırmama yardım ediyor

Estonyalı yazar Urmas Vadi, yeni öykü kitabı "Armastuse hambajäljed" (Aşkın Diş İzleri) çerçevesinde Estonya kamu yayıncısı ERR'nin kültür programı "OP"ye konuk oldu. Vadi, programda yazmanın kendi hayatında nasıl bir işlev gördüğünü anlattı.

Vadi, kitabında kendi yaşamında karşılaştığı olaylara yer verdiğini belirtti. Bunların günlük notları olmadığını vurgulayan yazar, deneme ya da düşünce yazarlığı yapmadığını, kendisi için önemli olanın bir şeyin gerçekten yaşanması ve olay örgüsünün ilerlemesi olduğunu söyledi.

"Yazmak benim için bir araç"

Yazar, gerçek hayatta kendisini zaman zaman yetersiz ve çaresiz hissettiğini, yazmanın bu durumlarla baş etmesine yardımcı olduğunu dile getirdi. Yaşadığı olayları yazı sürecinde parçalara ayırıp yeniden anlamlandırabildiğini ve istediği biçimde kâğıda dö kebildiğini ifade etti. Vadi'ye göre yazmak, hayatta eksik kalan bir şeyi edebiyat aracılığıyla tamamlamasını sağlıyor.

Öykü yazmayı özellikle sevdiğini söyleyen Vadi, öykünün kısa ve net bir tür olduğunu belirtti. Bir oyun yazarken sahneleme ve oyuncu seçimi gibi unsurları da düşündüğünü, roman yazarken ise çok daha büyük ve karmaşık bir yapıyla uğraştığını anlattı. Öyküyü ise başı ve sonu hemen görülebilen bir tür olarak tanımladı.

Edebiyatta ve sanatta empati arayışı

Vadi, edebiyattan ve sanattan beklentisinin empati olduğunu söyledi. Okurun kendini bir başkasının yerine koyabilmesinin önemine dikkat çeken yazar, insanın tamamen yalnız hissettiği anlarda bir başkasının onu anlamasının büyük bir anlam taşıdığını ifade etti. Kendisinin de yazarken bu tür bir bağ kurmayı amaçladığını belirtti.

Ciddi konuları işlerken bile anlatının esprili ve zekice bir üslupla kurulabileceğini savunan Vadi, okuyucunun ağır ve kasvetli bir metinle boğuşmak zorunda olmadığını dile getirdi. Yazarken kendisinin de zorlanmadığı bir dili tercih ettiğini söyledi.

Vadi, hayatında çeşitli dönemeçler yaşadığını, okulları yarıda bırakıp yeniden başladığını da sözlerine ekledi. Yeni öykü kitabını sesli kitap olarak kendisi okuyan yazar, bunun sıra dışı bir deneyim olduğunu belirtti. Öykülerin oldukça kişisel olması nedeniyle bu işi üstlendiğini, öneriyi ise eşinin getirdiğini aktardı.