Starship, Tallinn'daki robot kaza sonrası yazılımı güncelliyor

Estonya'nın başkenti Tallinn'de pazartesi akşamı bir otobüs ile paket dağıtım robotu çarpıştı; olayda birkaç kişi yaralandı. Robotun yazılım tabanlı bir makine olması nedeniyle, benzer durumların önlenmesi için düzeltmelerin de ağırlıklı olarak yazılım üzerinden yapılması planlanıyor.

Tallinna Linnatransport (TLT, Tallinn Şehir Ulaşımı) yönetim kurulu üyesi Andrei Novikov, kazanın yoğun saatte ve hava karanlıkken meydana geldiğini söyledi. Otobüsün önüne aniden hareketli bir nesne çıktığını belirten Novikov, "Otobüs şoförünün bunun bir robot, hayvan ya da bisikletli olduğunu hemen anlaması mümkün müydü bilmiyorum" dedi.

Novikov, şoförün otobüsü durdurarak doğru davrandığını ifade etti. Kamera görüntülerine göre frenlemenin de bu durumda yapılabilecek en sert fren olmadığını ekleyen Novikov, "Daha sert fren yapılsaydı sonuçların çok daha kötü olacağını düşünüyorum" diye konuştu.

Otobüs durduktan sonra şoförün ilk olarak yolculara yardım gerekip gerekmediğini ve ambulans çağırıp çağırmayacağını sorduğunu, ancak kimsenin ambulans talebinde bulunmadığını aktardı. Ardından şoför TLT kontrol merkezini arayarak durumu bildirdi. Aracın hasarının minimal olması, yolculardan hiçbirinin ambulansa ihtiyaç duymaması ve yoğun saat olması nedeniyle seferin sürdürülmesine karar verildi; durmanın bölge trafiğini aksatabileceği belirtildi.

Yolcudan sağlık şikayeti

Novikov, çarpışmanın ardından otobüs şoförünün yaşadığı duygusal durum nedeniyle iş gününe devam etmek istemediğini, eve gönderildiğini ve yerine başka bir şoförün görevlendirildiğini söyledi. TLT şu ana kadar polise başvuruda bulundu. Daha sonra TLT'ye bir yolcudan sağlık durumuna ilişkin şikayet ulaştı.

Eesti Liikluskindlustuse Fond (Estonya Trafik Sigortası Fonu) yönetim kurulu üyesi Lauri Potsepp, otobüs şoförünün kusuru ne olursa olsun otobüsle başkalarına verilen zarardan sorumlu olduğunu belirtti. Buna göre bir kişi otobüsün ani fren yapması nedeniyle düşerse, kaza kimden kaynaklanmış olursa olsun otobüsün trafik sigortacısından tazminat talep edebilir.

Potsepp, "Sigortacı bu zararı tazmin ettikten sonra kazaya kimin neden olduğu, yani kazayı önlemek için hangi sürücünün ne yapması gerektiği ortaya çıkarılır" dedi. Kazaya paket robotunun veya operatörünün neden olduğu ortaya çıkarsa, sigortacı yaralılara ödenen tazminatı robotun sahibinden geri isteyebilir.

Potsepp, kişisel zararın yanı sıra eşyaların da hasar görebileceğini hatırlattı. Örneğin düşme sırasında giysiler veya bir telefon zarar görebilir; bu maddi zarar da trafik sigortacısından talep edilebilir. Sigortacının kim olduğunu bilmeyenler, otobüsün plakasını biliyorlarsa Trafik Sigortası Fonu'nun internet sitesinden sigortacıyı öğrenebilir. Plakayı bilmiyorlarsa fona e-posta göndererek tazminat talebini kime yönelteceklerini öğrenebilirler.

Robotun hatalı kararının nedeni

Starship Technologies operasyon müdürü Pepe Aaviksoo, şirketin bu tür durumları önlemek için hangi düzeltmeleri yapacağını bildiğini söyledi. Aaviksoo, "Robot genel olarak yazılım tabanlı bir makine ve düzeltmeler de ağırlıklı olarak yazılım tabanlı olacak" dedi.

Robotların genellikle otonom hareket ettiğini, ancak güvenlik veya belirli bir durum nedeniyle ofis ekibinin kontrolü devraldığı durumlar bulunduğunu belirtti. Ofisin daha sonra belirli durumda ne olduğunu değerlendirdiğini, ancak bir insanın robotu her an izlemesinin söz konusu olmadığını vurguladı. Aaviksoo, "Dünya genelinde binlerce robotumuz olduğu için bu fiziksel olarak mümkün değil ve ekonomik olarak sürdürülebilir de değil" diye konuştu.

Aaviksoo, kazada robotun olay yerinden ayrılmadığını, çarpışmanın ardından arka ofis ekibiyle bağlantı kurduğunu ve ekibin robotu güvenli bir konuma taşıma görevini üstlendiğini söyledi. Robot yaklaşık on dakika olay yerinde kaldı. Aaviksoo, "Bizim açımızdan durum netti; otobüs olay yerinden ayrıldı ve olay yerinde itfaiye veya polis tespit etmedik" dedi.

Aaviksoo, "Aktuaalne kaamera" programına yaptığı açıklamada, kaza sırasında havanın karanlık olduğunu ve kavşakta trafik ışığının arkasında bulunan ışıklı reklamın robotun yanlış karar vermesine ve yola çıkmasına neden olduğunu belirtti. Ayrıca bir görüş hattında yaya ve araç trafik ışıklarının bulunduğunu, robotun ışığı yanlış okuduğunu söyledi. Yola çıktığı anda robotun yönüne araç gelmiyordu ve robot yolu geçmeye karar verdi.

Aaviksoo, ışıklı reklamların ve trafik ışıklarının her yerde olmasına rağmen ışık koşulları ve robotun bulunduğu açının rol oynadığını ifade etti. "Öğrenilecek çok şey var ama nadir durumlar yaşanıyor" dedi. Robotun ışık hassasiyetinin olması gerektiği gibi çalışmadığını ve bir nedenle değişmiş olduğunu, şimdi bunun düzeltileceğini ekledi.

Transpordiamet (Estonya Ulaştırma Dairesi) trafik güvenliği departmanı başkanı Maria Pashkevich, Estonya'da robotlar için belirli trafik ve güvenlik kuralları bulunduğunu söyledi. Örneğin bir robot, karayolunu geçerken güvenli olduğundan emin olmak, yol verme yükümlülüğünü yerine getirmek ve diğer yol kullanıcılarını tehlikeye atmamak zorunda. Pashkevich, trafik kazası durumunda robotun operatörünün veya kullanıcısının robotun durmasını ve başkaları için tehlike oluşturmamasını sağlaması gerektiğini belirtti. Kazada yaralanma veya ölüm varsa ve operatör bunu kamera aracılığıyla fark edebiliyorsa, acil durum merkezini bilgilendirmeli ve talimatlarına göre hareket etmeli.

Pashkevich, Ulaştırma Dairesi'nin trafik kaza bilgi sisteminde şu ana kadar robotların karıştığı ve insanların yaralandığı bir kazanın kayıtlı olmadığını, ancak bunun tehlikeli durumların veya bu tür kazaların hiç yaşanmadığı anlamına gelmediğini sözlerine ekledi. Bazı olayların polise bildirilmemiş olabileceğini de belirtti.