Sırbistan'da savaş suçlusu Mladić'in cenazesine binlerce kişi katıldı

Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da, geçen hafta hayatını kaybeden eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladić için düzenlenen cenaze törenine binlerce kişi katıldı. Mladić, soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.

Sırp bayrakları ve geleneksel Sırp askeri şapkası taşıyan Mladić'in fotoğraflarını taşıyan kalabalık, Belgrad'ın bir banliyösündeki kilisede toplandı. Reuters'ın aktardığına göre cenaze törenini, ülkenin Ortodoks Kilisesi'nin başı olan Sırp Patriği Porfirije yönetti.

Ardından Mladić'in tabutu, silahlı ve üniformalı askerler ile bir bando eşliğinde kalabalık sokaklardan geçirildi; görgü tanıkları ölen kişinin adını haykırıyordu. Mladić, yakındaki mezarlığa, 1994'te ölen kızının yanına defnedildi.

Bu tören, 1990'da komünizmin çöküşünden bu yana Sırbistan'da yapılan en büyük halka açık cenazelerden biri oldu.

Olay, Mladić'in birçok Sırp ve Bosna'daki özerk Sırp Cumhuriyeti sakinleri tarafından hâlâ derinden saygı gördüğünü doğruladı. Bu saygı, 1995'teki Srebrenica katliamı ve Saraybosna kuşatmasıyla ilgili mahkûmiyet kararlarına rağmen devam ediyor. Bu iki olay, savaş sonrası Avrupa'nın en kanlı olayları arasında gösteriliyor.

Priyepolye'den gelen 34 yaşındaki Djordje, "O bir kahramandı, mükemmel bir askeri stratejistti" diyerek Mladić'e son saygısını sundu.

Mladić'in ölümü Yugoslavya'nın mirasını canlandırdı

Mladić'in ölümü, Yugoslavya'nın dağılmasına ve ardından gelen Balkanlardaki etnik çatışmalara dayanan güçlü duyguları yeniden gün yüzüne çıkardı.

BM Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladić'i 1995'teki Srebrenica katliamındaki rolü nedeniyle soykırımdan suçlu bulmuştu. Bu katliamda, Bosnalı Sırp güçleri BM koruma bölgesini ele geçirdiğinde yaklaşık 8 bin Bosnalı Müslüman erkek ve çocuk öldürülmüştü. Mladić ayrıca, yaklaşık 10 bin kişinin öldüğü 43 ay süren Saraybosna kuşatmasından da sorumlu tutulmuştu.

Geçen hafta, Avrupa Birliği'nin genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos, AB aday ülkesi Sırbistan'a yapacağı ziyareti, Mladić'in ölümünün ardından yapılan övgüleri ve hükümet uçağının naaşı ülkeye getirmek için kullanılmasını gerekçe göstererek ertelemişti.

Bir AB sözcüsü yaptığı açıklamada, "1990'lardaki Batı Balkan silahlı çatışmaları, Avrupa'nın yakın tarihinin en karanlık anları arasındadır. Savaş suçlularının yüceltilmesi, soykırımın inkarı ve tarihin revizyonu Avrupa'nın temel değerleriyle doğrudan çelişmektedir; bu tür eylemlere Avrupa Birliği'nde ve aday ülkelerinde yer yoktur" ifadelerini kullandı.

Bosna'nın tepkisi

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, cenazeye katılmasa da oğlu Danilo, Savunma Bakanı Bratislav Gašić ve Adalet Bakanı Nenad Vujić törende hazır bulundu. Bu durum Bosna'da tepkiye yol açtı.

Cenaze töreni, Saraybosna'da savaşın acı anılarını yeniden gündeme getirdi. Bosna-Hersek Federasyonu'nda telekomünikasyon şirketleri, cenazeyi ve korteji canlı yayınlayan iki Bosnalı Sırp televizyon kanalının sinyalini engelledi.

Bosna Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković, Sırp makamlarının cenaze organizasyonunu protesto etmek amacıyla Belgrad büyükelçiliğindeki tüm personelin geri çağrılacağını, yalnızca büyükelçi ve konsolosun kalacağını duyurdu. Tabuta askeri tören kıtası eşlik etmesi ve hükümet yetkililerinin katılımı öfkeye neden oldu.

Saraybosna kuşatmasında oğlunu kaybeden emekli eczacı Zdravka Gvozdjar, "Belgrad'da böyle bir şeyin yaşanması gerçekten korkunç; orada buna karşı çıkan normal insanların da olduğunu biliyorum" dedi. Oğlu, Mladić komutasındaki güçlerin attığı bir top mermisinin patlaması sonucu ölen binden fazla çocuktan biriydi. Gvozdjar, "Mladić, kahraman olarak yüceltilmeyi değil, sonsuza dek hafızalardan silinmeyi hak etti; o yalnızca bir kasap olarak hatırlanmalı" diye konuştu.